III SA/Wa 1587/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżąca K. K., wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżąca nie posiada majątku i mieszka u rodziców. Obecnie jest w zagrożonej ciąży i nie może wykonywać nawet najlżejszych prac domowych. Oświadczyła, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi, a z mężem dzieli ją umowa majątkowa małżeńska i w związku z tym od męża nie uzyska pomocy przy opłaceniu wpisu sądowego. Podniosła, że mąż zarabia 1.380 zł brutto. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz, że nie posiada majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca przedstawiła również kartę leczenia szpitalnego, z której wynika, że jest w ciąży zagrażającej poronieniem. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową jej oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wyjaśniła, że nie posiada kont bankowych, nie korzysta z pomocy społecznej, nie ponosi kosztów utrzymania miesięcznego, a jej mąż dokłada do kosztów czynszu, energii elektrycznej oraz gazu. Skarżąca wyjaśniła, że miesięcznie wydaje na leki około 70 zł. ponadto Skarżąca przedstawiła umowę majątkową małżeńską. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy Sygn. akt III SA/Wa 1587/11 prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Z informacji podanych przez Skarżącą wynika, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje u rodziców. Sytuacji majątkowej męża Skarżąca w Sygn. akt III SA/Wa 1587/11 zasadzie nie przedstawiła. Skarżąca stwierdziła jedynie, że z mężem dzieli ją umowa majątkowa małżeńska oraz, że jej mąż zarabia 1.380 zł brutto. Fakt ten przemawia za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż ocena faktycznej sytuacji majątkowej Skarżącej okazała się być niemożliwa. Odnosząc się bowiem do, podnoszonej przez Skarżącą, kwestii rozdzielności majątkowej małżonków należy stwierdzić, iż przy badaniu ustawowych przesłanek o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt GZ 71/04). Stwierdzić zatem należy, że informacje zawarte w urzędowym formularzu PPF oraz w aktach sprawy nie są wystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, gdyż na ich podstawie nie można stwierdzić jednoznacznie jaka jest faktycznie sytuacja wnioskodawcy, np., jakie są miesięczne wydatki rodziny, w jakiej wysokości rodzina posiada zadłużenie, czy mąż Skarżącej posiada oszczędności itp. Należy zatem stwierdzić, iż Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.