III SA/Wa 16/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W skardze z 5 grudnia 2008 r., na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., T. M. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał, iż jest w bardzo trudnej sytuacji majątkowej i osobistej. Aresztowanie spowodowało zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów, żyje w nędzy, na łasce przypadkowych osób i byłej żony. Wniosek o ustanowienie adwokata uzasadnił skomplikowanym charakterem sprawy. Pismem z 13 stycznia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do nadesłania wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do przedstawienia dodatkowych informacji o stanie majątkowym wraz z odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi te informacje. Wykonując powyższe wezwanie skarżący nadesłał formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od września 2003 r. pozostaje bez pracy. Wyjaśnił, iż w związku z aresztowaniem stracił firmę, a z powodu wieku i sytuacji prawnej nie może znaleźć pracy zgodnie z jego wiedzą i wykształceniem. Wskazał również, iż od ponad trzech lat leczy się w poradni zdrowia [...]. Oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Posiada jedynie przedmioty osobistego użytku. Pomoc w utrzymaniu świadczy mu była żona, syn i matka rencistka. Do formularza skarżący nie załączył żądanych dokumentów, ani nie złożył wyjaśnień. Pismem z 23 stycznia 2009 r. referendarz sądowy ponownie wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną tj.: nadesłania zeznań podatkowych skarżącego za 2007 r., ewentualnie - zaświadczenia z urzędu skarbowego o nieskładaniu zeznań podatkowych, nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu bez zatrudnienia, bez prawa do zasiłku, nadesłania zaświadczenia o korzystaniu ze środków pomocy społecznej, wskazania wysokości miesięcznej pomocy otrzymywanej od rodziny i znajomych. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, iż z uwagi na fakt, że od 2003 r. nie uzyskuje żadnych dochodów, nie składa zeznań podatkowych. Z kolei uzyskanie zaświadczenia z urzędu skarbowego w ciągu 7 dni jest nierealne. Załączył kopię zaświadczenia z urzędu pracy z 19 sierpnia 2005 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku, a także kopię legitymacji ubezpieczeniowej. Oświadczył, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wyjaśnił, iż otrzymuje wsparcie od byłej żony, syna i matki. W ramach tej pomocy ma zapewniony dach nad głową, dwa posiłki dziennie oraz pomoc finansową w wysokości 300 zł od matki i syna na środki czystości, papierosy i ewentualne leki. Oświadczył, iż po 8-miesiecznym pobycie w areszcie śledczym usiłował znaleźć pracę. Udało mu się zatrudnić na kilka miesięcy w charakterze sprzedawcy, jednak został zwolniony ze względu na wiek. Obecnie wnioskodawca ma 57 lat, co jego zdaniem wyklucza go z rynku pracy. Ponadto od ponad 5 lat prowadzone jest w jego sprawie postępowanie, o czym skarżący czuje się zobowiązany powiadomić ewentualnych pracodawców, co z kolei przekreśla jego szanse na zatrudnienie, mimo wyższego wykształcenia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżący w złożonym formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznając przedmiotowy wniosek w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż sytuacja materialna skarżącego oraz jego możliwości partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego były już przedmiotem oceny Sądu administracyjnego I i II instancji. W sprawach o sygn. akt III SA/Wa 601/07, III SA/Wa 602/07, III SA/Wa 1593/07, III SA/Wa 326/08, III SA/Wa 3382/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Z kolei NSA postanowieniami z dnia 21 września 2007 r. sygn. akt I FZ 407/07 i I FZ 408/07, z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FZ 83/08, z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt I FZ 284/08 oddalił zażalenia skarżącego na postanowienia Sądu I instancji. Oceniając wniosek skarżącego złożony w przedmiotowej sprawie należy dojść do wniosku i sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa zmianie na tyle, aby powołane prawomocne orzeczenia wydane w przedmiocie prawa pomocy straciły na aktualności. Ze złożonych przez skarżącego oświadczeń nie wynika, aby w obecnym postępowaniu możliwa była odmienna ocena złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Z oświadczeń skarżącego wynika, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe, żyje dzięki pomocy rodziny i przyjaciół. Wskazał, iż oprócz przedmiotów osobistego użytku nie posiada żadnych składników majątku. Nie pracuje, od sierpnia 2003 r. nie uzyskuje żadnych dochodów. Ponadto, jest zarejestrowany jako bezrobotny - przedstawił kopię decyzji Prezydenta W. i nie korzysta z pomocy społecznej. Zestawiając informacje przedstawione przez skarżącego w niniejszym postępowaniu i w innych postępowaniach w przedmiocie prawa pomocy wskazać należy na nieścisłości w składanych oświadczeniach. Zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący utrzymuje, iż od 2003 r. nie uzyskał żadnych dochodów. Z kolei w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 326/08 skarżący oświadczył, że wykonywał pracę - podpisał dwie umowy o dzieło w 2007 roku. Ponadto z oświadczeń złożonych do sprawy III SA/Wa 1593/07 wynika, iż skarżący zbywał przedmioty kolekcjonerskie. Powyższe budzi poważne wątpliwości co do rzetelności składanych oświadczeń. Ponadto w niniejszym postępowaniu, mimo dwukrotnego wezwania, skarżący nie przedstawił zeznań podatkowych ani zaświadczenia o nieskładaniu takich zeznań. Po przeprowadzeniu analizy akt sprawy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie nie jest zasadne. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja wydaje się nieprawdopodobna i wskazuje, że skarżący nie przedsięwziął żadnych kroków zmierzających do poprawy swojej sytuacji życiowej. Skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową, jako skrajnie złą. Pomimo tego, skarżący nie korzysta z pomocy opieki społecznej, ponieważ zachowanie takie jest poniżej jego godności (oświadczenie w aktach sprawy sygnatura III SA/Wa 1593/07). Akceptując poglądy skarżącego, co do zwracania się o pomoc do ośrodka pomocy społecznej, zauważyć równocześnie należy, że wnioskowanie o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych również stanowi pomoc państwa, podobnie jak pomoc uzyskiwana z opieki społecznej. Zauważyć również należy, że skarżący prowadził bardzo aktywną działalność gospodarczą, wymagającą od niego kreatywności i inteligencji na co wskazuje analiza akt sprawy. Obecnie skarżący stara się przekonać Sąd, iż nie jest w stanie zapewnić sobie podstawowych potrzeb, korzysta z pomocy rodziny i nie jest w stanie znaleźć pracy. Rozpoznając wniosek należy uwzględnić sytuację majątkową skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. Natomiast zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, oceniając sytuację majątkową skarżącego należy mieć na uwadze nie tylko faktyczny stan jego dochodów oraz dane dotyczące bieżących wydatków, ale także jego potencjalne możliwości zarobkowe. Zasadne wydaje się twierdzenie, że wiek skarżącego nie powinien aktualnie stanowić bariery ograniczającej znalezienie pracy. W ocenie referendarza sądowego, informacje przedstawiane przez skarżącego są wybiórcze i niepełne, a sposób ich przedstawiania prowadzi do wniosku, że próbuje on dostosować prezentowane dane do stanu sprawy i do uwag Sądu zawartych w uzasadnieniach orzeczeń wydawanych w innych sprawach skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Uznać należy, że skarżący nie dostarczył dokumentów i oświadczeń, które mogłyby być podstawą oceny, czy jego sytuacja materialna wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 P.p.s.a. Na podstawie świadczeń złożonych przez skarżącego nie sposób przyjąć, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.