III SA/Wa 1634/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-04
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Maciej Kurasz, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód z realizacji pochodnych instrumentów finansowych (opcji na akcje i RSU) oraz przychód ze sprzedaży akcji nabytych w wyniku realizacji tych instrumentów podlegają odrębnemu opodatkowaniu, czy też przychód z realizacji instrumentów powinien być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie dochodzi do podwójnego opodatkowania tego samego przychodu. Opodatkowaniu podlega odrębnie realizacja pochodnych instrumentów finansowych (na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f.) oraz odrębnie zbycie akcji nabytych w wyniku tej realizacji (na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6a u.p.d.o.f.). Sąd stwierdził, że przepis art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. nie ma zastosowania do sytuacji zbycia akcji nabytych w ramach planu akcyjnego, ponieważ w tym zakresie obowiązuje przepis szczególny – art. 30b u.p.d.o.f.Stan faktyczny
Skarżący, uczestnik planu akcyjnego, otrzymał nieodpłatnie instrumenty pochodne (opcje na akcje i RSU). Zadał pytanie, czy przychód z realizacji tych instrumentów oraz późniejszej sprzedaży akcji powinien być traktowany jako przychód z kapitałów pieniężnych, a przychód z realizacji instrumentów powinien być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji, aby uniknąć podwójnego opodatkowania. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za częściowo prawidłowe, dopuszczając zaliczenie ceny wykonania opcji do kosztów, ale odrzucając zaliczenie przychodu z realizacji instrumentów. Skarżący zaskarżył tę interpretację, argumentując naruszenie przepisów o kosztach uzyskania przychodu i zasad konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska, sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
A. B., dalej jako "Skarżący", złożył wniosek o udzielenie pisemnej
interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej
podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia kosztów uzyskania
przychodów związanych ze sprzedażą akcji nabytych w ramach planu akcyjnego.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i
zdarzenie przyszłe:
Skarżacy jest uczestnikiem planu akcyjnego organizowanego i finansowanego przez
T. Limited z siedzibą poza granicami Unii Europejskiej.
Na jego podstawie zostały i w przyszłości mogą zostać Skarżącemu nieodpłatnie
przyznane instrumenty w postaci opcji na akcje lub zastrzeżone certyfikaty akcji
Restricted Share Units (dalej "RSU'). Zarówno opcje na akcje, jak i RSU stanowią
instrument oparty na papierach wartościowych (akcjach) i wskaźniku finansowym -
ilości akcji bazowych (1 opcja/RSU = 1 akcja bazowa). Zarówno przyznane
Skarżącemu opcje na akcje jak i RSU nie są przedmiotem obrotu, a w związku z tym
ich wartość jest niemierzalna (trudno mierzalna).
Na przyznane Skarżącemu instrumenty nałożony jest okres restrykcji, tzn.
Wnioskodawca nie może dokonać ich realizacji przed upływem określonych w
umowne o ich przyznaniu okresów. Przed dokonaniem realizacji instrumentów
Wnioskodawca nie posiada żadnych praw akcjonariusza, w tym w szczególności
prawa do dywidendy itp.
Przyznane Skarżącemu instrumenty mogą się realizować poprzez dokonanie
dostawy akcji bazowych. W przypadku realizacji opcji, transakcja ta wiąże się dla
Wnioskodawcy z koniecznością zapłacenia tzw. ceny wykonania nie wyższej niż
cena rynkowa akcji w dniu realizacji praw wynikających z instrumentu.
W przypadku, gdy Skarżący nie dokona realizacji opcji w ciągu dziesięciu lat od dnia
przyznania instrumentu, możliwość jego realizacji wygasa. Przyznanych
instrumentów, co do zasady Skarżący nie może zbywać, przenosić, sprzedawać.
Ze spółką będącą organizatorem planu Skarżącego nie wiąże stosunek pracy, ani
inna tego typu relacja. Koszty uczestnictwa Skarżącego w tymże planie ponosi w
całości organizator planu.
Pismem z dnia 12 lutego 2013 r., wezwano Skarżącego do uzupełnienia wniosku
poprzez wskazanie:
1) czy opcje na akcje oraz zastrzeżone certyfikaty (RSU) stanowią pochodny
instrument finansowy, o którym mowa w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 307 ze zm., dalej
"u.p.d.o.f.').
Skarżący uzupełnił braki formalne wniosku wyjaśniając, iż w jego ocenie opcje na
akcje i zastrzeżone certyfikaty (RSU) są instrumentami pochodnymi, gdyż spełniają
definicje wskazane w art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o
obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r., Nr 183, poz. 1538 z późn. zm.).
W związku z powyższym zadał pytania:
1) Czy uzyskane przez Skarżącego w związku z realizacją przyznanych
instrumentów przysporzenie majątkowe wynikające z udziału w planie powinno
być zakwalifikowane jako przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu ustawy
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
opodatkowany zarówno w momencie realizacji instrumentu (dochodem do
opodatkowania będzie wartość rynkowa przyznanych akcji pomniejszona, w
przypadku opcji o zapłaconą przez Wnioskodawcę cenę wykonania), jak i
późniejszej sprzedaży akcji?
2) Czy w przypadku późniejszej sprzedaży akcji (dokonanej w odstępie czasowym
od realizacji instrumentu) do kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży tychże
akcji Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć wydatki poniesione na ich nabycie oraz
przychód z realizacji instrumentu określony i opodatkowany na pierwszym etapie
transakcji (tak, aby nie doszło do podwójnego opodatkowania tego samego
dochodu)?
Zaskarżona interpretacja dotyczyła wyłącznie pytania nr 2 wskazanego powyżej. W
zakresie pytania nr 1 wydano na rzecz Skarżacego odrębną interpretację
indywidualną.
I tak, zdaniem Skarżącego, przysporzenie majątkowe uzyskane przez niego w
związku z realizacją przyznanych w ramach planu instrumentów powinno być
zakwalifikowane jako przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu u.p.d.o.f.,
opodatkowany w momencie realizacji tego instrumentu. Dochód do opodatkowania
będzie wtedy stanowiła kwota równa wartości rynkowej otrzymanych w tej transakcji
akcji, pomniejszonej - w przypadku realizacji opcji, o zapłaconą przez Wnioskodawcę
cenę wykonania. Następnie, w przypadku sprzedaży tychże akcji, dojdzie do
osiągnięcia dochodu (lub straty) z kapitałów pieniężnych równej wartości ceny
sprzedaży pomniejszonej o koszty odpłatnego zbycia oraz wydatki poniesione na
nabycie akcji będących przedmiotem sprzedaży w tym, w szczególności zapłaconą
przez Skarżącego cenę wykonania oraz przychód z realizacji instrumentu określony i
opodatkowany w pierwszym etapie transakcji (tak, aby nie doszło do podwójnego
opodatkowania tego samego dochodu).
Skarżący wskazując na treść art. 5 a pkt 13, art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., art. 17 ust.
1 pkt 10 u.p.d.o.f. oraz § 3 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12
grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu
ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 149,
poz. 1674 z późn. zm.) stwierdził, iż zarówno przyznane Skarżącemu opcje, jak i
RSU stanowią pochodne instrumenty finansowe, w rozumieniu przepisu art. 5a pkt
13 u.p.d.o.f. Tym samym, potencjalne przychody z tytułu realizacji praw wynikających
z RSU spełniają przesłanki art. 17 u.p.d.o.f. i w konsekwencji stanowią przychód z
kapitałów pieniężnych.
Powyższe znajduje potwierdzenie z uwagi na następujące okoliczności
- kwota wynikająca z rozliczenia RSU/opcji jest kalkulowana w oparciu o
instrument bazowy,tj. ilość/ wartość akcji i wskaźnik finansowy,
- RSU/opcje są przyznawane nieodpłatnie a ich wartość końcowa zależy
bezpośrednio od warunków rynkowych, których wpływ jest bezpośrednio
uwzględniony w zmiennych będących podstawą do ustalenia tej wartości - realizacja praw wynikających z RSU/opcji (rozliczenie) następuje w przyszłości,
i stanowi dostawę akcji.
Skarżący wskazał, iż uwzględniając charakter interpretacji, tj. fakt wydawania ich w
konkretnych stanach faktycznych, należy wskazać, że podobne stanowisko -
kwalifikacja przychodów uzyskanych w drodze realizacji praw wynikających z
instrumentów pochodnych jako przychodów z kapitałów pieniężnych - zostało
zaprezentowane również w interpretacjach prawa podatkowego wydanych przez
organy skarbowe m.in w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia
25 lipca 2011 r. Znak: IPPB2/415-483/11-4/MS.
Według Skarżącego otrzymanie przez niego instrumentów w ramach planu nie
generuje przychodu, gdyż nie stanowi jakiegokolwiek przysporzenia w majątku
Skarżącego, a jedynie potencjalną możliwość uzyskania korzyści w przyszłości.
Dopiero ewentualne rozliczenie, czyli realizacja instrumentu, spowoduje osiągnięcie
przychodu do opodatkowania.
W myśl przepisu art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, za przychód z kapitałów
pieniężnych uważa się przychody z realizacji praw wynikających z pochodnych
instrumentów finansowych. Tak więc, w przypadku posiadania przeze
wnioskodawcę instrumentów pochodnych przyznanych w ramach planu, obowiązek
podatkowy powstanie dopiero w momencie realizacji tych praw, tj. dostawy akcji.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób
jednoznaczny wiążą powstanie przychodu z realizacją tych praw, zatem na
podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 tej ustawy, nie można uznać, iż istnieje inne
zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego. Co więcej, cechą
instrumentu finansowego jest to, że potencjalny przychód może być wygenerowany
dopiero w przyszłości. Wobec tego, realizacja prawa wynikającego z przyznanych
wnioskodawcy RSU/opcji jest zdarzeniem niepewnym, gdyż jest uzależniona od
szeregu przesłanek, które mają zajść w przyszłości.
Wysokość tego przychodu określona jest stosownie do treści art. 30b ust. 2 pkt 3 ww.
ustawy poprzez wartość świadczenia - wynagrodzenia - inkorporowanego w danym
instrumencie. Natomiast wynagrodzenie inkorporowane w instrumencie nie oznacza
nic innego jak koszt ekonomiczny dostarczonych akcji, czyli ich wartość rynkową w
przypadku realizacji RSU oraz wartość rynkową pomniejszoną o cenę wykonania w
przypadku realizacji opcji. Kosztem uzyskania przychodu zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt
38a u.p.d.o.f. są wydatki poniesione na nabycie instrumentów pochodnych, w
omawianym przypadku jest to koszt zerowy, gdyż wnioskodawca nie poniósł żadnych
wydatków na nabycie instrumentów pochodnych (opcji, RSU).
W świetle takiej klasyfikacji przychodu, na podstawie art. 45 ust. 1 a pkt 1 ustawy o
podatku dochodowym od osób fizycznych wyliczony dochód powinien zostać przez
wnioskodawcę wykazany w odrębnym zeznaniu podatkowym (PIT-38) sporządzanym
do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym dochód został osiągnięty. W
tym samym terminie wnioskodawca ma obowiązek wpłacić podatek od przychodów
kapitałowych do urzędu skarbowego. Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych dochód z tytułu realizacji instrumentu podlega
opodatkowaniu 19% stawką. W wyniku rozliczenia instrumentu pochodnego poprzez
dokonanie dostawy akcji i późniejszej dokonanej przez wnioskodawcę sprzedaży
papierów wartościowych, wygenerowany zostanie przychód ze sprzedaży papierów
wartościowych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6a ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych, opodatkowany zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy
19% stawką podatkową.
Zgodnie z art. 30b ust. 2 ww. ustawy dochodem ze sprzedaży akcji jest natomiast
różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia a kosztami
uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1 g, lub art.
23 ust. 1 pkt 38 ustawy, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 u.p.d.o.f. W dyspozycji
tego przepisu zawarte zostały przede wszystkim wydatki poniesione na nabycie akcji.
Koszt uzyskania przychodu z takiej transakcji należy określić w oparciu o art. 22 ust.
1d ww. ustawy, który stanowi, iż w przypadku odpłatnego zbycia nieodpłatnie lub
częściowo odpłatnie nabytych praw, w związku z którymi, stosownie do art. 11 ust. 2-
2b, określony został przychód, kosztem uzyskania przychodów z ich odpłatnego
zbycia, z uwzględnieniem aktualizacji zgodnie z odrębnymi przepisami, jest: :
a) wartość przychodu określonego w art. 11 ust. 2 i 2a, albo
b) wartość przychodu określonego w art. 11 ust. 2b, powiększona o wydatki na
nabycie częściowo odpłatnych rzeczy lub praw albo innych świadczeń (...).
W związku z tym, z uwagi na fakt, iż prawa nabyte w wyniku realizacji transakcji
zostały przez wnioskodawcę nabyte nieodpłatnie (w przypadku realizacji RSU)
częściowo odpłatnie (w przypadku realizacji opcji), dla określenia przychodu należy
odpowiednio posiłkować się art. 11 ust. 2a i 2b i, zgodnie z dyspozycją art. 22 ust.
1d, w ten sposób ustalona wartość (tj. ustalona na moment realizacji instrumentu
pochodnego: cena rynkowa akcji lub cena rynkowa akcji pomniejszona o odpłatność)
będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji.
Dodatkowo podkreślił, iż przy ustalaniu jakie elementy można uznać za koszt
uzyskania przychodów ze zbycia akcji, kluczowe zdaniem wnioskodawcy jest
przeanalizowanie całokształtu transakcji, które dokonały się, w tym realizacji
instrumentu pochodnego, w wyniku której doszło do dostawy akcji. Pominięcie faktu
opodatkowania dochodu w postaci wartości rynkowej otrzymywanych akcji (a w
przypadku opcji - wartości rynkowej pomniejszonej o cenę wykonania) przy ustalaniu
kosztu uzyskania przychodu ze zbycia akcji prowadziłoby w sposób nieuprawniony
do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu. Odmienne stanowisko
powodowałoby brak prawnego i technicznego instrumentu do wyłączenia z podstawy
opodatkowania przy ustalaniu dochodu ze zbycia akcji przychodu już raz
opodatkowanego w momencie uzyskania praw akcjonariusza i stanowiłoby
naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony zaufania obywatela do stosowanego
prawa oraz zasadę ochrony własności i zasadę legalizmu (art. 2 oraz art. 64 ust. 3 w
zw. z art. 84 Konstytucji RP). A contrario zaś uwzględnienie w kosztach uzyskania
przychodu z odpłatnego zbycia akcji "wydatku ekonomicznego" w postaci dochodu
opodatkowanego już na pierwszym etapie całościowej transakcji w pełni uwzględnia i
zabezpiecza interes podatkobiorcy tzn. nie powoduje sytuacji, gdy jakakolwiek część
dochodu pozostałaby nieopodatkowana.
Podsumowując, zdaniem Skarżącego, dochodem ze sprzedaży akcji otrzymanych w
wyniku dostawy związanej z realizacją instrumentu pochodnego będzie różnica
między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia a kosztami
uzyskania przychodu (tj. wartością rynkową przyznanych akcji na dzień realizacji
instrumentu, pomniejszoną w przypadku opcji o zapłaconą przez wnioskodawcę cenę
wykonania, powiększoną o wydatki na nabycie akcji (jeśli wystąpiły)). W świetle takiej
klasyfikacji przychodu, na podstawie art. 45 ust. 1 a pkt 1 u.p.d.o.f., wyliczony zgodnie
z powyższym rozumieniem dochód (ew. strata) powinien zostać przez wnioskodawcę
wykazany w odrębnym zeznaniu podatkowym (PIT-38) sporządzanym do 30 kwietnia
roku następującego po roku, w którym dochód został osiągnięty. W tym samym
terminie wnioskodawca ma obowiązek wpłacić podatek od przychodów kapitałowych
do urzędu skarbowego (w przypadku wystąpienia dochodu - podatek jest
skalkulowany w oparciu o 19 % stawkę).
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczącej
pytania nr 2 wniosku uznał stanowisko Skarżącego za prawidłowe - w części
dotyczącej uznania za koszt uzyskania przychodów ceny wykonania oraz za
nieprawidłowe w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu stwierdził, iż w momencie odpłatnego zbycia akcji nabytych przez
Skarżącego w wyniku realizacji pochodnych instrumentów finansowych otrzymanych
w ramach planu akcyjnego powstanie przychód z kapitałów pieniężnych, stosownie
do art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f.
Organ powołując się na treść art. 30b ust. 1 i ust 2 pkt 1, art. 23 ust. 1 pkt 38
u.p.d.o.f. wskazał, iż dopiero z chwilą sprzedaży akcji ustala się koszty, które
warunkują ich nabycie oraz sprzedaż. Zaznaczył, iż kosztem uzyskania przychodu z
tytułu odpłatnego zbycia akcji objętych (nabytych) w wyniku realizacji pochodnych
instrumentów finansowych (opcji i RSU) będą wydatki faktycznie poniesione na
objęcie akcji oraz ewentualne opłaty związane ze sprzedażą tych akcji, np. opłaty
manipulacyjne. Jak wynika z treści wniosku - Wnioskodawca obejmie akcje
częściowo odpłatnie, tym samym wystąpią z tego tytułu koszty uzyskania
przychodów. Z powyższego zdaniem Organu wynika, że do kosztów uzyskania
przychodów z tytułu sprzedaży akcji nabytych (objętych) w wyniku realizacji
pochodnych instrumentów finansowych Skarżący będzie mógł zaliczyć zapłaconą
cenę wykonania opcji natomiast nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodów,
przychód z tytułu realizacji pochodnych instrumentów finansowych (opcji i RSU) jako
związany z nabyciem akcji.
Organ powołując się na art. 22 ust 1d u.p.d.o.f. wskazał, iż aby wartość przychodu z
tytułu nabycia (objęcia) akcji mogła być uznana za koszt uzyskania przychodu w
przypadku odpłatnego zbycia akcji, niezbędnym jest aby akcje te zostały nabyte w
sposób nieodpłatny lub częściowo odpłatnie w związku z którymi, stosownie do art.
11 ust. 2-2b, a więc ww. świadczenie zostało opodatkowane przez podatnika np. jako
przychód z innych źródeł, czy stosunku pracy, co jednakże nie ma miejsca w
przedmiotowej sprawie.
Minister Finansów podniósł, iż w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu
przyszłym Skarżący osiągnął przychód z tytułu realizacji pochodnych instrumentów
finansowych zakwalifikowany do przychodów z kapitałów pieniężnych, zatem przepis
art. 22 ust. 1d ustawy nie znajdzie zastosowania do przychodu ze zbycia akcji
nabytych (objętych) w ramach planu akcyjnego. Zdaniem Organu z powyższego
wynika, że nie można uznać, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym dojdzie do
podwójnego opodatkowania tego samego dochodu. Jednocześnie nadmienił, iż w
myśl art. 30b ust. 3 u.p.d.o.f. przepisy ust. 1 art. 30b stosuje się z uwzględnieniem
umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczypospolita
Polska. Organ zauważył, iz zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej
umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niezapłacenie podatku zgodnie z
taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych
miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.
Minister Finansów powołał się ponadto na treść art. 30b ust. 5 i 6 oraz art. 45 ust. 1a
pkt 1 u.p.d.o.f.
Reasumując stwierdził, iż w przypadku późniejszej sprzedaży akcji nabytych w
ramach planu koszt uzyskania przychodów ze sprzedaży tychże akcji stanowi
uiszczona opłata dotycząca ceny wykonania opcji i ewentualne opłaty związane ze
sprzedażą tych akcji np. opłaty manipulacyjne, natomiast nie stanowi kosztów
uzyskania przychodu przychód z realizacji pochodnych instrumentów finansowych
(opcji i RSU).
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów
stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
Pismem z dnia 6 czerwca 2013 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą interpretację indywidualną
wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie:
- art 22 ust 1 d w zw. z art. art. 11 ust 2 - 2b u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię
polegającą na uznaniu, że przepisy te nie znajdą zastosowania do ustalenia kosztów
uzyskania przychodu w przypadku zbycia akcji nabytych (objętych) w ramach planu
akcyjnego(RSU i opcje na akcje);
- art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia
1997r. - poprzez przyjęcie w wydanej Interpretacji wykładni przepisów prawa
podatkowego, która prowadzi do wystąpienia po stronie podatnika sytuacji
podwójnego ekonomicznego opodatkowania przychodu otrzymanego w wyniku
uczestnictwa w planie motywacyjnym opartym na instrumentach pochodnych, w
momencie sprzedaży akcji otrzymanych wcześniej w wyniku realizacji instrumentu
pochodnego.
W uzasadnieniu Skarżący podtrzymał stanowisko zawarte we wniosku o wydanie
zaskarżonej interpretacji. W ocenie Skarżącego dochodem ze sprzedaży akcji
otrzymanych w wyniku realizacji instrumentu pochodnego będzie różnica między
sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia a kosztami uzyskania
przychodu (tj. wartością rynkową przyznanych akcji na dzień realizacji instrumentu
powiększona o wydatki na nabycie akcji (jeśli wystąpiły)).
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując
stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do możliwości zaliczenia do kosztów
uzyskania przychodów ze sprzedaży akcji, przychodu z realizacji instrumentów
pochodnych.
Zdaniem Skarżącego, w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, jest on
uprawnionym do zastosowania art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. w zw. z art. 11 ust. 2 tej
ustawy, albowiem tylko wówczas możliwym jest unikniecie podwójnego
opodatkowania tego samego przychodu (tj. z realizacji instrumentów pochodnych,
opodatkowanego na pierwszym etapie transakcji).
Zdaniem zaś organu, w przedmiotowej sprawie zastosować należy art. 30b ust. 1 i
ust. 2 u.p.d.o.f. Ten zaś przepis nie stanowi o tym, aby w przypadku ustalenia
kosztów uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych
zastosowanie znalazł art. 22 ust. 1d.
Oceniając te stanowiska Sąd uznał, że prawidłowym jest stanowisko prezentowane
przez organ.
Z okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji
wynika, że wnioskodawca otrzymuje w ramach planu akcyjnego, w którym
uczestniczy, opcje na akcje oraz zastrzeżone certyfikaty akcji (RSU), które zostały
lub dopiero zostaną zrealizowane.
Przedmiotowe prawa są pochodnymi instrumentami finansowymi w rozumieniu
przepisu art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f. To zaś oznacza, że przychody z tytułu realizacji
praw wynikających z opcji na akcje i RSU spełniają przesłanki art. 17 u.p.d.o.f., i w
konsekwencji stanowią przychód z kapitałów pieniężnych w momencie realizacji ww.
pochodnych instrumentów finansowych. W myśl bowiem przepisu art. 17 ust. 1 pkt
10 ww. ustawy, za przychód z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z realizacji
praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Tak więc, w przypadku
posiadania przez wnioskodawcę pochodnych instrumentów finansowych
przyznanych mu w ramach planu, obowiązek podatkowy powstanie dopiero w
momencie realizacji tych praw, tj. dostawy akcji. Natomiast w momencie sprzedaży
akcji otrzymanych w wyniku realizacji pochodnych instrumentów finansowych
wnioskodawca uzyska przychód z innego tytułu, mianowicie ze sprzedaży akcji
opodatkowanej zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6a u.p.d.o.f.
Tym samym, zdaniem Sądu, w sprawie nie mamy do czynienia z podwójnym
opodatkowaniem tego samego przychodu. Najpierw bowiem opodatkowaniu podlega
realizacja pochodnych instrumentów finansowych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10
u.p.d.o.f., a następnie zbycie papierów wartościowych - zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt
6a u.p.d.o.f. W ocenie Sądu nie ma żadnych prawnych podstaw, aby przychód z
realizacji praw z opcji utożsamiać z przychodem ze sprzedaży akcji lub aby go przy
opodatkowaniu zupełnie pomijać i poprzestać wyłącznie na opodatkowaniu zbycia
akcji.
Powyższe zaś oznacza, że w przedmiotowej sprawie, tak jak to przyjął organ,
zastosowanie znajdzie art. 30b u.p.d.o.f. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu od dochodów
uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych
instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego
zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia
udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w
spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo
lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego
dochodu. Z kolei zgodnie z ust. 2 przedmiotowego art. 30b u.p.d.o.f., podstawą
opodatkowania jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu
odpłatnego zbycia papierów wartościowych (akcji) a kosztami uzyskania przychodów,
określonymi na podstawie art. 22 ust. 1 f lub ust. 1 g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z
zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 - osiągnięta w roku podatkowym. Tak więc
ustawodawca w art. 30b ust. 2 wskazuje wprost, jakie przepisy należy stosować w
przypadku odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Z przepisu tego w sposób nie
budzący żadnych wątpliwości wynika, że. art. 22 ust.1d cyt. ustawy nie znajdzie tu
zastosowania. Uwzględnienie zaś w sprawie art. 22 ust1ld u.p.d.o.f. stanowiłoby
nadinterpretację analizowanych przepisów ignorującą istnienie w ustawie przepisu
szczególnego (tj. art. 30b u.p.d.o.f. ust. 1 i 2 u.p.d.o.f.) i w sposób nieuprawniony
rozszerzałoby enumeratywnie wyliczone koszty uzyskania przychodów w przypadku
odpłatnego zbycia akcji.
Skarżący stwierdził także, że przepis art. 11 ust. 2-2b u.p.d.o.f. w realiach niniejszej
sprawy może być stosowany posiłkowo dla regulacji zawartych w art. 22 ust. 1d
u.p.d.o.f. Jak to już powiedziano, w ocenie Sądu regulacja zawarta w art. 22 ust. 1d
u.p.d.o.f. nie ma zastosowania do sytuacji strony skarżącej, a przepisu art. 11
u.p.d.o.f., nie można odczytywać jedynie w zakresie uregulowanym w ust. 2-2b z
pominięciem uregulowania zawartego w ust. 1, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał
na szczególny charakter określania przychodu, między innymi w przypadku
przychodu określonego w art. 17 ust. 6a u.p.d.o.f., czyli przychodu ze zbycia akcji.
Oznacza to, że dalsze uregulowania przepisu art. 11 u.p.d.o.f. (tj. ust. 2-2b) odnoszą
się do innych sytuacji, aniżeli opodatkowanie dochodu ze zbycia akcji. Przy przyjęciu
innego stanowiska, wyłączenie to byłoby niecelowe. Ustawodawca w dalszych
ustępach tego przepisu opisuje zatem sytuacje, które nie dotyczą zbycia akcji.
Ustawodawca jest w tym przypadku konsekwentny, gdyż jak zostało to już wskazane
wcześniej, przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów ze zbycia akcji, które
określone zostały w art. 30b ust. 2 u.p.d.o.f., nie wymienia art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f.
Oznacza to tym samym, że przepis art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. znajdzie zastosowanie do
innych zdarzeń związanych z obrotem instrumentami finansowymi wskazanymi w
ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, lecz nie do zdarzenia polegającego na
zbyciu akcji.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzut błędnej interpretacji art. 22 ust. 1d w zw. z art.
11 ust. 2 - 2 b u.p.d.o.f. za nieuzasadniony.
Tym samym zarzuty skargi koncentrujące się na naruszeniu norm konstytucyjnych tj.
art. 2 oraz art. 23 Konstytucji, nie znajdują uzasadnia. Ewentualne rozważenie
naruszenia tych norm, mogłoby mieć miejsce w przypadku stwierdzenia podwójnego
opodatkowania, które jednak w niniejszej sprawie nie występuje.
Analogiczne stanowisko na tle tożsamych okoliczności faktycznych zajął Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Krakowie w wyrokach z dnia 10 października 2013 r., sygn.
akt I SA/Kr 1257/13, oraz z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1256/13.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z
2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło