III SA/Wa 1645/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-07

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Sylwester Golec, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., odrzucając jako koszty uzyskania przychodów kwoty wykazane w skorygowanych deklaracjach podatku akcyzowego, które nie zostały udokumentowane ponad umowy zakupu samochodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie podatkowe, ponieważ kwoty wykazane w skorygowanych deklaracjach podatku akcyzowego, wyższe od kwot wynikających z umów zakupu samochodów, nie zostały udokumentowane żadnymi innymi dowodami poza twierdzeniami podatnika. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów muszą być rzeczywiście poniesione, udokumentowane i związane z celem osiągnięcia przychodów. Umowy zakupu samochodów, podpisane przez obie strony, stanowią dowód poniesionych wydatków, a ciężar udowodnienia wyższych kosztów spoczywa na podatniku.
Stan faktyczny
Skarżący prowadzili działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży samochodów sprowadzonych z zagranicy. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność ksiąg podatkowych, uznając, że skarżący zaniżyli przychody i zawyżyli koszty uzyskania przychodów. W szczególności, organy uznały, że ceny sprzedaży samochodów były rażąco niskie w porównaniu do cen rynkowych, a koszty zakupu zostały dwukrotnie ujęte lub wykazane w kwotach brutto. Skarżący kwestionowali te ustalenia, domagając się przeprowadzenia dodatkowych dowodów, w tym przesłuchania świadków. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Maciej Kurasz(sprawozdawca), Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. B. i S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oddala skargę 1. Z akt sprawy wynikało, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor UKS) decyzją z dnia [...] października 2010 r. określił Skarżącym – E. i S. małżonkom B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznym za 2007 r. w kwocie [...] zł. Opierając się na wynikach przeprowadzonego postępowania kontrolnego organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A" w 2007 r. zaniżył przychody o kwotę [....] zł. Zdaniem organu I instancji Skarżący zawyżyli koszty podatkowe poprzez dwukrotne ujęcie w dowodach wewnętrznych wydatku na zakup samochodu osobowego marki BMW 3/C z 1993 r. w wysokości [....] zł (w dniu 4 stycznia 2007 r. i 1 lutego 2007 r.) oraz o kwotę [...] zł przez ewidencjonowanie ich w kwotach brutto. Organ podatkowy uznał, iż zeznanie roczne Skarżących za 2007 r. nie przedstawia rzeczywistych danych w zakresie przychodu, kosztów jego uzyskania oraz dochodu, zatem rozliczenie roczne za ten okres nie jest zgodne ze stanem faktycznym. W związku z uznaniem za nierzetelne ksiąg podatkowych organ podatkowy pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm., zwanej dalej u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w stanie prawnym w 2007r.). Ponadto wskazał, iż naruszono § 11 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.) w zakresie ewidencjonowania przychodów oraz art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f., w zakresie zaniżenia przychodu i podstawy opodatkowania. Na podstawie przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego Dyrektor UKS stwierdził, że ceny sprzedaży samochodów wykazane w fakturach wystawionych przez Skarżącego, dokumentujących sprzedaż samochodów sprowadzonych z zagranicy były rażąco niskie w porównaniu do cen rynkowych. Ponadto sami właściciele aut przesłuchiwani jako świadkowie zeznali, jakie kwoty zapłacili za zakupione od Skarżącego samochody, które były dużo wyższe od wartości wykazanych w wystawionych go fakturach, dokumentujących tę sprzedaż. Organ wskazał, iż Skarżący w 2007 r. wystawił 228 faktur VAT dokumentujących sprzedaż samochodów - na łączną kwotę brutto [...] zł, zaniżając przychody o kwotę [...] zł. W związku z tym organ podatkowy stwierdził, że dane wynikające z ksiąg podatkowych firmy Skarżącego po stronie przychodów nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, a tym samym prowadzona księga była nierzetelna i nie stanowiła dowodu w sprawie. Natomiast po stronie kosztów księgę tę uznano za wadliwą z uwagi na zawyżenie o podwójnie zaewidencjonowaną kwotę [...] zł - stanowiącą 0,26% w stosunku do kwoty kosztów wykazanych w księdze podatkowej w kwocie [...] zł. Ponadto organ wskazał, iż podstawę opodatkowania (dochód) z działalności gospodarczej Skarżących określono w kwocie [...] zł, przyjmując przychody ze sprzedaży samochodów w kwocie ogółem [...] zł (netto), wynikające z zeznań 78 nabywców którzy zeznali, że zapłacili więcej niż zostało wykazane w przedłożonych im fakturach sprzedaży i z faktur i zeznań 122 nabywców, którzy potwierdzili ceny zakupionych samochodów, wykazane w fakturach ich sprzedaży. Zaznaczyć należy, że nie przesłuchano nabywców samochodów sprzedanych w listopadzie i w grudniu 2007 r. - łącznie 26 osób, przyjmując, że kwoty dot. tych transakcji, wykazane w fakturach były kwotami faktycznie zapłaconymi przez nabywców. Koszty uzyskania przychodów przyjęto w kwocie [...] zł, wynikającej z dokumentów źródłowych przedłożonych do kontroli, tj. z dokumentów zakupu samochodów, dowodów uiszczenia opłat podatku akcyzowego, opłat skarbowych, faktur za przeglądy techniczne, dowodów opłat za rejestrację pojazdów, dokumentów zakupu części samochodowych i środków pielęgnacyjnych do pojazdów oraz innych, pomniejszone o kwotę [...] zł, dotyczącą ich zawyżenia o podwójnie zaksięgowany zakup tego samego samochodu. Ustalono, że koszty są niższe o [....] zł od deklarowanych w zeznaniu rocznym za 2007r. Organ pierwszej instancji określił Skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości [...] zł, w miejsce zadeklarowanego zobowiązania w kwocie [...] zł. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji organu i instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Ponadto zakwestionowali wszystkie postanowienia o odmowie przeprowadzenia wnioskowanym dowodów. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: 1) art. 120, art. 121 § 1 , art. 122, art. 123 § 1 i art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) – dalej: “ustawa Ord. pod." przez niewywiązanie się z obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie zbadania faktycznych cen zakupu pojazdów za granicą, faktycznych cen sprzedaży w kraju oraz w zakresie użytkowania samochodów w kraju przed ich sprzedażą przez Skarżących, 2) w art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 216 ustawy Ord. pod. przez nieprzeprowadzenie dowodu z treści korekt deklaracji AKC-U oraz przesłuchań w charakterze świadków osób, od których Strona nabyła i którym sprzedała samochody sprowadzone z zagranicy oraz nieprzeprowadzenie żądanych przez Stronę dowodów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przez niewydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia żądanych przez Stronę dowodów, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, 3) art. 192 i art. 194 § 1 ustawy Ord. pod. przez uniemożliwienie Stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów i nieuznanie treści decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. wydanej po korektach deklaracji AKC-U, za dowód tego co zostało w niej stwierdzone. W odwołaniu Strona wniosła także o: przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie przez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka wszystkich osób, które od Strony kupiły samochody, na okoliczność potwierdzenia cen sprzedaży samochodów w kraju, ponieważ Strona została pozbawiona czynnego udziału w przesłuchaniach świadków, dokonanych przez funkcjonariuszy Policji w ramach śledztwa Prokuratury Okręgowej w P., przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka wszystkich osób, od których Strona nabyła samochody za granicą kraju na okoliczność potwierdzenia cen zakupów wyższych niż wynika to z dokumentów zakupu, przeprowadzenia dowodu z korekt deklaracji AKC-U i z cenników samochodów na okoliczność potwierdzenia cen zakupu za granicą samochodów wskazanych przez Stronę w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, przeprowadzenia dowodu na okoliczność bezspornego ustalenia w zakresie, czy samochody sprowadzone z zagranicy nie były eksploatowane do momentu ich sprzedaży, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Strony na okoliczność dokonania ustaleń w zakresie wskazanym w odwołaniu, a w szczególności w zakresie wykazania, że faktyczne ceny nabycia aut wskazane w pierwotnych deklaracjach AKC-U skorygowanych w późniejszym terminie nie są cenami faktycznymi, przeprowadzenie dowodu z oświadczenia Strony, że ceny nabycia wykazane w korektach deklaracji AKC-U są cenami faktycznie zapłaconymi przez Stronę. Skarżący zarzucili nieważność postępowania z powodu braku pełnomocnictwa do występowania przed organem kontroli skarbowej I instancji. Zdaniem Strony, pełnomocnictwo złożone do akt spraw upoważniało pełnomocnika do występowania przed organami podatkowymi, a nie przed organem kontroli skarbowej. Skarżący zwrócił się również o przeprowadzenie dowodów z konfrontacji z wszystkimi osobami, które nabyły od niego samochody, na okoliczność dokonania w sposób bezsporny cen sprzedaży tych samochodów, włączenie do akt sprawy dokumentów źródłowych potwierdzających zakup samochodów za granicą – w celu umożliwienia pełnomocnikowi zapoznania się z nimi, przesłuchanie w charakterze świadków osób, od których Strona nabyła samochody poza granicami kraju, na okoliczność potwierdzenia cen zakupu, tj. potwierdzenia, że ceny faktycznie zapłacone za te samochody były wyższe od cen wykazanych w umowach zakupu oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Strony, przez inne osoby, w związku z prowadzeniem przesłuchania Strony w dniu 16 marca 2011 r. niezgodnie - w jej ocenie - z przepisami. 3. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się z oceną prawną dokonaną przez organ I instancji. Dyrektor wskazał, iż faktyczne ceny zakupu samochodów nabytych zagranicą ustalono na podstawie dokumentów źródłowych: umów zakupu (załączonych do deklaracji AKC-U), natomiast ceny faktyczne sprzedaży samochodów w kraju ustalono w oparciu o zeznania nabywców tych samochodów, złożone do protokołów podczas przesłuchań w charakterze świadków w postępowaniu karnym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w P. i faktur VAT, wystawionych przez Skarżącego jako sprzedawcę. Ponadto w sytuacji, gdy Strona żadnym innym dokumentem nie wykazała, że ceny zakupu samochodów za granicą kraju są faktycznie inne niż wynikające z przedłożonych umów, nie stwierdziła, że umowy są fikcyjne - organ podatkowy nie był uprawniony do podważenia treści tych umów i wskazanych w nich kwot zapłaconych za zakupione samochody. Organ odwoławczy, odnośnie nie przesłuchania wskazanych przez Skarżącego świadków (nabywców samochodów) i włączenia do akt postępowania protokołów przesłuchań w charakterze świadków nabywców samochodów, w toku śledztwa prowadzonego przez Komendę Policji, stwierdził, że było zgodne z prawem. Wskazano też, że ponowne przesłuchanie w charakterze świadków na okoliczność potwierdzenia cen sprzedaży samochodów, tych samych osób, na tę samą okoliczność (już wcześniej przesłuchanych przez funkcjonariuszy Policji) jest bezzasadne. Ponadto okoliczności te zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w wyniku czynności kontrolnych i postępowania podatkowego materiał dowodowy został przeanalizowany, a oceny dokonano na podstawie wszystkich dostępnych informacji. Wydano również stosowne postanowienia o odmowie przeprowadzenia żądanych przez Stronę dowodów, które - w jej ocenie - mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zarzut naruszenia przepisów art. 216 w związku z art. 191,120,121,122 i 187 § 1 ustawy Ord. pod. uznano za bezpodstawny. Odnosząc się do zarzutu dowolnego uznania przez organ I instancji, że samochody sprowadzone z zagranicy nie były eksploatowane do momentu ich sprzedaży, organ stwierdził, że sam fakt dokonania przeglądu technicznego i rejestracji samochodu nie jest dowodem na stwierdzenie jego eksploatacji. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że samochody zakupione zagranicą zostały sprowadzone do kraju nie celem ich sprzedaży a w celu eksploatacji i osiągania z tego tytułu przychodów. Ponadto Skarżący pomimo licznych wezwań organu na przesłuchanie nie stawiał się w wyznaczonych terminach i w konsekwencji nie doszło do jego przesłuchania i złożenia wyjaśnień. Odnosząc się do oświadczenia Strony, że wskazane w korektach deklaracji AKC-U ceny nabycia samochodów za granicą są cenami faktycznie zapłaconymi, organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze brzmienie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Kosztami uzyskania przychodów są kwoty wydatków poniesionych, udokumentowane umowami kupna - sprzedaży samochodów nabytych poza granicami kraju, a nie kwoty wskazane w korektach deklaracji, określone według średnich cen rynkowych. Umowy które zostały podpisane przez obie strony transakcji, są dokumentami mającymi moc dowodu, którego treść mogą podważyć tylko strony transakcji. Wartości zakupu samochodów nabytych poza granicami kraju przyjęte w decyzji dotyczącej podatku akcyzowego (po zmianie przepisów w 2008 r.) nie są tożsame z wydatkami faktycznie poniesionymi na zakup tych samochodów. Organ odwoławczy potwierdził, iż kwoty wykazane w korektach deklaracji AKC-U, choć przyjęte jako prawidłowe dla wymiaru podatku akcyzowego, nie są udokumentowane żadnym innym dowodem faktycznego ich poniesienia, a jako takie nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem zarzut naruszenia przepisu art. 194 § ustawy Ord. pod. przez nieuznanie treści decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C., wydanej po korektach deklaracji AKC-U, za dowód tego co zostało w niej stwierdzone - nie jest zasadny. 4. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu i instancji. Podtrzymując zarzuty i stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał na naruszenie - art. 233 § 1 pkt 1) w z treścią art. 133, art. 137 § 2 i 3 ustawy Ord. pod., polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu, oraz naruszenie art. 208 § 1 w zw. z treścią art. 133, art. 137 § 2 i 3 ustawy Ord. pod., polegające na jego nie zastosowaniu oraz nie wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego z powodu nieważności postępowania organu kontroli skarbowej I instancji i uwagi na brak pełnomocnictwa dla dor. pod. A. C. do występowania przed organem kontroli skarbowej I instancji w imieniu stron, naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 127 ustawy Ord. pod.) i pozbawienie stron czynnego udziału w sprawie (art. 123 § 1 ustawy Ord. pod.) z powodu odmowy przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i żądanych przez strony dowodów z przesłuchania w charakterze świadka osób, którym strona sprzedała samochody, i osób, od których strona nabyła samochody za granicą, na dowód ustalenia w sposób bezsporny cen nabycia i sprzedaży samochodów, i z powodu uniemożliwienia stronie złożenia dnia 16.03.2011 roku do protokołu z przesłuchania w charakterze strony zeznań i wyjaśnień, co skutkowało naruszeniem art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192 ustawy Ord. pod. 5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 6. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym przypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przyjmując kryteria oceny zaskarżonej decyzji określone w przepisach ustawy p.p.s.a. na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r.- nie naruszała przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie także wad powodujących obowiązek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, czy też naruszeń przepisów prawa dających podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. 7. Sąd w pierwszej kolejności zbadał, czy toczące się postępowanie nie naruszyło przepisów zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczących braku umocowania pełnomocnika w postępowaniu przed organem pierwszej instancji Sąd uznał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Z akt sprawy wynikało, iż w dniu 19 czerwca 2009 r. doradca podatkowy złożył w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. pismo procesowe, "informujące o przystąpieniu do prowadzenia spraw mojego mandanta w zakresie określonym w pełnomocnictwie z dnia 17 czerwca 2009 r., złożonym do akt sprawy w dniu 18 czerwca 2009 r., we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez tutejszy organ wobec mojego mandanta" oraz zawierające wyjaśnienia w zakresie prowadzonego postępowania kontrolnego. Do tego pisma załączył kopię pełnomocnictwa z dnia 17 czerwca 2009 r. oraz potwierdzenie wykonania przelewu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W ocenie Sądu organy podatkowy prawidłowo przyjęły, iż z treści przedłożonego przez pełnomocnika pełnomocnictwa wynikało umocowanie doradcy podatkowego do reprezentowania Skarżących przed organami podatkowymi I i II instancji, organami celnymi I i II instancji oraz sądami administracyjnymi I i II instancji w sprawach: podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego - za lata 2004 - 2007 oraz w sprawach stwierdzenia nadpłaty w w/w podatkach, udzielenia pomocy publicznej, a także w postępowaniach egzekucyjnych przed organami egzekucyjnymi i sądami administracyjnymi. Na podstawie dostarczonego organowi podatkowemu pełnomocnictwa doradca podatkowy, jako pełnomocnik Skarżących został dopuszczony do występowania w ich imieniu przed organem kontroli skarbowej, biorąc czynny udział w postępowaniu kontrolnym, odbierając korespondencję kierowaną do niego, składając pisma procesowe, wyjaśnienia, wnioski dowodowe, jak też odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynikało także, że w toku postępowania odwoławczego doradca podatkowy, działając w imieniu swoich mocodawców, składał liczne wnioski dowodowe i skorzystał z tzw. prawa "ostatniego słowa" - w siedmiodniowym terminie, wyznaczonym przed wydaniem zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 200 ustawy Ord. pod. Sąd przyznał rację organom podatkowym, iż z akt sprawy wynikało, iż doradca podatkowy był umocowany do działania w imieniu Skarżących przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Tym samym zarzut Skarżących, iż decyzja tego organu nie weszła do obrotu prawnego; nie zasługiwał na uwzględnienie. 8. Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty Skarżących dotyczące naruszenia przepisów art. 123 § 1, art. 127 i art. 229 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 188, art. 191 i art. 192 ustawy Ord. pod. W ocenie Sądu stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób wyczerpujący. W skardze pełnomocnik Skarżących podniósł, iż w sprawie naruszono prawa do czynnego udziału w sprawie z powodu odmowy przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i żądanych przez strony dowodów z przesłuchania w charakterze świadka osób, którym strona sprzedała samochody, i osób, od których strona nabyła samochody za granicą, na dowód ustalenia w sposób bezsporny cen nabycia i sprzedaży samochodów, i z powodu uniemożliwienia stronie złożenia do protokołu z przesłuchania w charakterze strony zeznań i wyjaśnień. Zdaniem Sądu powyższe zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Z akt sprawy wynikało, iż organy podatkowe odmówiły przesłuchania sprzedawców samochodów osobowych. W ocenie Sądu nie ulegało wątpliwości, iż wnioski Skarżących w tym zakresie nie były możliwe do zrealizowania z uwagi na to, iż sprzedający byli obywatelami innych państw i ich wezwanie do stawiennictwa przed polskimi organami skarbowymi celem ich przesłuchania byłoby nieskuteczne. Organy podatkowe odmówiły przeprowadzenia rozprawy z udziałem nabywców przedmiotowych samochodów osobowych - wydając stosowane rozstrzygnięcie w tym przedmiocie uzasadniając, iż stan faktyczny został ustalony na podstawie innych dowodów istotnych dla sprawy – przesłuchania w postępowaniu karnym. Odnosząc się na wstępie do podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego pozbawienia Skarżących czynnego udziału w sprawie Sąd stwierdził, iż wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego zarzut ten był niezasadny. Z akt sprawy wynikało, iż pismem z dnia 31 grudnia 2010 r. wezwano Skarżącego do stawienia się w dniu 1 lutego 2011 r. celem złożenia zeznań we wskazanym zakresie i do jednoczesnego przedłożenia wszelkich posiadanych dokumentów potwierdzających faktycznie poniesione wydatki na zakup samochodów poza granicami kraju. W dniu w dniu 31 stycznia 2011 r. pełnomocnik Stron poinformował telefonicznie organ odwoławczy, że Skarżący od dnia 28 stycznia 2011 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i nie będzie mógł zgłosić się na wezwanie w dniu 1 lutego 2011 r. Dążąc do pełnego wyjaśnienia sprawy, organ odwoławczy ponowił pismem z dnia 2 lutego 2011 r., wezwanie Strony na przesłuchanie, wyznaczając datę przesłuchania na dzień 1 marca 2011 r. W piśmie z dnia 16 lutego 2011 r. pełnomocnik zawarł wniosek o zmianę terminu przesłuchania Strony z ustalonego na dzień 1 marca 2011, na inny - późniejszy, który w jego ocenie powinien być ustalony dopiero po przeprowadzeniu ww. rozpraw i dowodów, który nie został uwzględniony przez organ odwoławczy. Ostatecznie w dniu 1 marca 2011 r. Strona nie zgłosiła, się celem złożenia zeznań i nie przedłożyła żadnych, dowodów, potwierdzających faktyczne wydatki na zakup samochodów poza granicami kraju. Z akt sprawy wynikało, iż w tej sytuacji organ odwoławczy przyjął, że Skarżący nie wyraża zgody na przesłuchanie i nie posiada wskazanych powyżej dowodów, stąd postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. wyznaczył Skarżącym 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Korzystając z powyższego prawa, pełnomocnik Skarżących zgłosił się w siedzibie organu odwoławczego w dniu 16 marca 2011 r. - celem wypowiedzenia się w ww. zakresie. W tym samym dniu zgłosił się również Skarżący celem złożenia zeznań. W trakcie przesłuchania Skarżący odmówił udzielenia odpowiedzi na szczegółowe pytania dotyczące okoliczności zakupu samochodów za granicą. Strona oraz jej pełnomocnik odmówili też podpisania protokołu przesłuchania w przeprowadzonej części, motywując to tym, że przesłuchanie było prowadzone niezgodnie z przepisami. Analiza powyższych okoliczności pozwala na przyjęcie stanowiska, iż Skarżący z własnej woli nie brał czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu fakt negowania ustaleń organów podatkowych przy biernym udziale strony postępowania nie może przesądzać o wadliwości postępowania organów podatkowych. Jeżeli Skarżący chciał obalić tezy organów podatkowych wynikające z przeprowadzonego postępowania dowodowego powinien przedstawić organom podatkowych wyczerpujące dowody oraz wskazać okoliczności nie wyjaśnione przez organy podatkowe. Sąd wskazuje także, iż postępowanie Skarżących dotyczące złożenia dowodów w swojej sprawie i uzależnienie ich złożenia od akceptacji uprzednich nierealnych wniosków dowodowych m.in. w postaci przesłuchania zbywców samochodów – należy ocenić jako nieracjonalne. Zważywszy powyższe Sąd uznał, iż zarzuty skargi w tym przedmiocie nie zasługiwały na uwzględnienie. 9. Odnosząc się do kwestii merytorycznych związanych z określeniem wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 2007 r. Sąd uznał, iż ustalenia organów podatkowych w tym zakresie są przekonywające i właściwie udowodnione. Z akt sprawy wynikało, iż faktyczne ceny zakupu samochodów nabytych zagranicą ustalono na podstawie dokumentów źródłowych umów zakupu tych samochodów (załączonych do deklaracji AKC-U), natomiast ceny faktyczne sprzedaży tych samochodów w kraju ustalono w oparciu o zeznania nabywców tych samochodów, złożone do protokołów podczas przesłuchań w charakterze świadków w postępowaniu karnym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w P i faktur VAT, wystawionych przez Skarżących jako sprzedawcę. W ocenie Sądu wykorzystanie w postępowaniu podatkowym dowodów zebranych w innym postępowaniu - w przedmiotowej sprawie w postępowaniu karnym zgodnie z przepisem art. 180 ustawy Ord. pod. nie może być uznane za wadliwe. Skarżący podnosił w toku postępowania, iż koszty nabycia samochodów były wyższe, niż wynikało to z umów sprzedaży. Podnieść należy, iż mimo wezwań organów podatkowych Strona żadnym innym dokumentem nie wykazała, że ceny zakupu samochodów za granicą kraju są faktycznie inne niż wynikające z przedłożonych umów, nie stwierdziła także, że umowy są fikcyjne. Tym samym organy nie podważyły treści tych umów i wskazanych w nich kwot zapłaconych za zakupione samochody. W ocenie Sądu brak przyznania przez Skarżących, iż umowy sprzedaży były sfałszowane (co zapewne nie było także w interesie prawnym Skarżącego) nie pozwalał organom podatkowym na przyjęcie innych niż metod wyceny nabywanych samochodów. Na podkreślenie zasługuje także to, iż wobec bierności Skarżącego w tym zakresie postępowanie organów w tym względzie przyjąć należało, iż postępowanie w sprawie nie przekraczało granic swobodnej oceny dowodów. 10. Odnosząc się do oświadczenia Skarżącego, że wskazane w korektach deklaracji AKC-U ceny nabycia samochodów za granicą są cenami faktycznie zapłaconymi, wskazać należy, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Aby wydatek mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: wydatek został rzeczywiście poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością - w celu uzyskania przychodów i nie jest wymieniony w art. 23 ust. 1 ustawy, wydatek ten został właściwie udokumentowany. Ciężar wykazania, że dany wydatek spełnia w/w warunki spoczywa na podatniku, bowiem to on z faktu uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu wywodzi korzystne dla siebie skutki. W rozpatrywanej sprawie Skarżący w 2007 r. po każdorazowym sprowadzeniu samochodu do kraju zobligowany był przepisami ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, do opłacenia podatku akcyzowego od wartości sprowadzonego samochodu z zagranicy. Zgodnie z art. 82 ust. 3 tej ustawy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić sprzedającemu. Stosownie do tego przepisu Skarżący w 2007 r., składając deklaracje AKC-U załączył do każdej deklaracji dokument stwierdzający wartość, którą zapłacił sprzedającemu tj. umowę sprzedaży oraz dokonał samowymiaru podatku, stosując stawkę podatku akcyzowego obowiązującą w 2007 r. W sytuacji, gdy w obowiązującym stanie prawnym do połowy 2008 r. organ podatkowy nie miał ustawowych możliwości korygowania lub zmiany deklarowanych podstaw opodatkowania, wartości zakupów wynikające z deklaracji pierwotnych potwierdzonych umowami kupna przyjęto za faktycznie poniesione. Natomiast w korektach tych deklaracji, wykazujących wyższe kwoty wartości nabytych samochodów, złożonych w 2009 r. w związku ze zmianami orzeczonymi wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r., wysokość podstawy opodatkowania określana jest wg średnich wartości rynkowych dla danego samochodu osobowego, a nie wg ceny faktycznie zapłaconej, a Skarżący nie załączył żadnych dowodów potwierdzających rzeczywiście poniesione wydatki na zakup samochodów - w wysokości wskazanej w poszczególnych korektach. Kwot wykazanych w korektach deklaracji nie potwierdził też żadnym innym dowodem, ani w momencie składania tych korekt, ani też w toku całego postępowania podatkowego prowadzonego w niniejszej sprawie przed organami obu instancji, mimo wezwania o przedłożenie posiadanych dokumentów na okoliczność zakupu samochodów zagranicą. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, iż samo twierdzenie, że kwoty faktycznie zapłacone za samochody zakupione zagranicą, były wyższe od kwot wynikających z umów załączonych do pierwotnych deklaracji AKC-U nie może być podstawą do przyjęcia kwot wskazanych w korektach deklaracji AKC-U, jako wydatków faktycznie poniesionych. Mając na uwadze wymogi ww. art. 22 u.p.d.f. oraz to, że ciężar wykazania, czy dany wydatek spełnia warunki wymagane do uznania wydatku za koszty uzyskania przychodów spoczywa nie tylko na organie podatkowym lecz również na podatniku, bowiem to on z faktu uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu wywodzi korzystne dla siebie skutki, w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie kosztami uzyskania przychodów są kwoty wydatków poniesionych, udokumentowane umowami sprzedaży samochodów nabytych poza granicami kraju, a nie kwoty wskazane w korektach deklaracji, określone w/g średnich cen rynkowych. Podkreślić należy, że umowy te zostały podpisane przez obie strony transakcji, a tym samym są to dokumenty mające moc dowodu, którego treść mogą podważyć tylko strony transakcji. 11. W stanie rzeczy, wobec zasadności argumentacji organów podatkowych Sąd zgodnie z przepisem art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło