III SA/Wa 1649/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz, , po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...]Klubu Sportowego M. na pismo Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie przekazania pisma w celu załatwienia sprawy zgodnie z właściwością postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż pismem z 28 lutego 2011 r., [...] Klub Sportowy M. (dalej - "Skarżący") powołując się na przepis art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 ze zm., dalej - "u.s.d.g."), wniósł do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania czynności z naruszeniem art. 82 u.s.d.g. oraz wniósł o odstąpienie od czynności kontrolnych. Uzasadniając podniesiony zarzut zauważył, iż przedmiotowe postępowanie kontrolne zostało wszczęte w trakcie kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z [...] marca 2011 r. Dyrektor UKS wyjaśnił, iż postępowanie kontrolne prowadzone w przedmiotowej sprawie jest odpowiednikiem postępowania podatkowego określonego w Dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., - dalej O.p.), w stosunku do którego nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ kontroli skarbowej stwierdził jednocześnie, iż mając na uwadze, że w ramach prowadzonego postępowania, nie jest aktualnie prowadzona kontrola podatkowa, która podlega rygorom u.s.d.g., Skarżącemu nie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g. Pismem z 10 marca 2001 r. skierowanym do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, zatytułowanym "zażalenie kontrolowanego", Skarżący zaskarżył pismo Dyrektora UKS. Zarzucił organowi błędne przyjęcie, iż prowadzone czynności nie są kontrolą. W związku z czym organ nie uznał pisma z 28 lutego 2011 r. za sprzeciw i nie wydał w sprawie postanowienia wbrew dyspozycji art. 84c ust. 9 u.s.d.g. Pismem z [...] marca 2011 r. GIKS, działając na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2011 r., nr 41, poz. 214) przekazał powyższe pismo do załatwienia zgodnie z właściwością dyrektorowi UKS w K.. Wskazał, iż w jego ocenie, złożone pismo jest w istocie skarga złożoną na działanie organu kontroli skarbowej w związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym. Pismem z 26 kwietnia 2011 r. Skarżący wniósł skargę na "postanowienie" Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] marca 2011 r. w przedmiocie przekazania pisma w celu załatwienia zgodnie z właściwością i wniósł o stwierdzenie jego nieważności. W skardze zarzucił naruszenie art. 84c ust. 10 u.s.d.g. w zw. z przepisem art. 124 § 1, art. 140, art. 138 Kpa, art. 125 §3 Kpa, art. 82 u.s.d.g., art. 84c ust. 10 u.s.d.g, art. 123 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej, art. 11 Kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o odrzucenie skargi, z uwagi na niewyczerpanie toku instancji, a w przypadku nieuznania tego wniosku o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, tj. nie mające charakteru decyzji lub postanowień, a dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Charakteryzując kategorię działań administracji określoną w pkt 4 art. 3 § 2 p.p.s.a, wskazać należy, że są to akty lub czynności, które: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a., 2) podejmowane są w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 22-23). Tak więc badaniu legalności przez sąd administracyjny podlegają wyłącznie te akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, które spełniają łącznie wszystkie określone wyżej wymagania. Jeśli takiej czynności lub aktowi nie można przypisać którejkolwiek z ww. cech oznacza to, że w sprawie nie istnieje kognicja sądów administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżone pismo z dnia [...] marca 2011 r. informujące o przekazaniu "zażalenia kontrolowanego" do Dyrektora UKS w K. w celu załatwienia zgodnie z właściwością, nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy bowiem zauważyć, że użyte w tym przepisie sformułowanie "dotyczy" nie może być rozumiane jako dopuszczenie również pośredniego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu, określonym w przepisach prawa. Pogląd ten aprobowany jest przez przedstawicieli nauki i praktyki prawa administracyjnego (zob. T. Woś, w: T. Woś, red., Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 81; M. Jaśkowska, Wybrane zagadnienia właściwości sądów administracyjnych, w: Materiały na Konferencję sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2004, s. 20). Zatem, aby dana czynność lub akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogła być badana przez sąd administracyjny co do zgodności z prawem powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że kontrola sądów administracyjnych wobec aktów określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uzależniona jest od istnienia ścisłego związku między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (zob. T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 60-61). Zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie czynność GIKS dokonana została w ramach przepisów działu VIII Kpa zatytułowanego "skargi i wnioski". W ramach tej procedury przekazanie skargi organowi właściwemu jest zwykłą czynnością techniczną. W konsekwencji, spory w tym zakresie nie podlegają kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2005 r., OW 166/04, Lex nr 302265: "Rozpoznanie sporu dotyczącego wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi składanej w trybie postępowania w sprawach przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (dział VIII k.p.a.) nie mieści się w zakresie kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego"). Analogicznie wypowiedział się WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 17 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1271/04 (LEX nr 191974). Sąd ten stanął na stanowisku, iż działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w dziale VII Kpa nie są aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Skoro zaś zaskarżony akt nie odpowiada pojęciu "aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., uznać należało, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mieści się w kategorii spraw, które należą do właściwości sądów administracyjnych. W tej sytuacji skarga na ów akt podlegała odrzuceniu, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego postanowiono na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a.