III SA/Wa 165/24
WyrokWSA w Warszawie2024-06-06
Skład orzekający: Piotr Dębkowski, Aneta Trochim-Tuchorska, Tomasz Grzybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od zakupu zegarka z funkcją chronografu, który ma służyć reprezentacji i precyzyjnemu odmierzaniu czasu podczas spotkań biznesowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od zakupu zegarka z funkcją chronografu nie przysługuje, ponieważ wydatek ten ma przede wszystkim charakter osobisty i służy reprezentacji podatnika, a nie bezpośrednio lub pośrednio czynnościom opodatkowanym. Związek zakupu z działalnością gospodarczą jest zbyt daleki, a zegarek nie jest urządzeniem niezbędnym do prowadzenia działalności.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą polegającą na inwestowaniu w startupy, wnioskował o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia VAT od zakupu zegarka z funkcją chronografu. Argumentował, że zegarek jest niezbędny do utrzymania odpowiedniej prezencji w kontaktach z zamożnymi inwestorami, precyzyjnego odmierzania czasu pracy rozliczanej godzinowo oraz stanowi potencjalną inwestycję. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że wydatek ma charakter osobisty i nie jest związany z działalnością opodatkowaną, odmawiając prawa do odliczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Dębkowski, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), asesor WSA Tomasz Grzybowski, Protokolant referent Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M.B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Skarżący M.B. zwrócił się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej ("Dyrektor KIS", "DKIs", "podatkowy organ interpretacyjny") z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej zakup zegarka z funkcją chronografu.
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Skarżący wskazał, że od 4 grudnia 2017 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: "Usługi [...]", zarejestrowaną w CEIDG.
Skarżący prowadzi działalność polegającą na prowadzeniu inwestycji w innowacyjne przedsiębiorstwa, tj. "start-up’y". Proces inwestycyjny obejmuje w szczególności pozyskanie inwestorów, którzy posiadają odpowiednią ilość środków do zainwestowania z uwzględnieniem wysokiego ryzyka. Docelową grupą inwestorów są osoby posiadające status milionerów oraz wyspecjalizowane w inwestycjach fundusze, które co do zasady reprezentowane są przez osoby o ponadprzeciętnym stanie majątkowym. W związku z powyższym, Skarżący przy nawiązywaniu i utrzymywaniu kontaktów biznesowych z inwestorami zobowiązany jest do zachowania bardzo wysokich standardów prezencji osobistej. W związku z ilością obowiązków, jakie leżą na Skarżącym w trakcie wykonywania działalności - tj. prowadzenia i obsługiwania procesu inwestycyjnego, konieczne jest skrupulatne i dokładne planowanie działań oraz spotkań z inwestorami i przedstawicielami "start up’ów".
Tym samym Skarżący musi posiadać urządzenie, które w sposób uproszczony, szybki i bez nadmiernych niedogodności umożliwi mu weryfikację czasu oraz odmierzanie okresu jaki upłynął od podjęcia określonych czynności lub rozpoczęcia spotkania biznesowego, przy czym urządzenie te musi być dostosowane do powagi i renomy środowiska biznesowego. Jest to element niezbędny do efektywnego wykonywania świadczeń i prowadzenia procesu inwestycyjnego. Środowisko biznesowo-inwestycyjne postrzega osobę prowadzącą inwestycję przez pryzmat jej sukcesów osobistych, które wyrażają się m.in. w posiadaniu ubrań czy urządzeń o wartości większej niż przyjęta powszechnie w społeczeństwie. W toku działalności Skarżącego dochodziło do sytuacji, w których potencjalny inwestor rezygnował z inwestycji ze względu na brak prezencji właściwej dla osoby majętnej, tj. "człowieka sukcesu". Skarżący musi się tym samym dostosować do oczekiwań rynku oraz jego klientów.
Zegarek z funkcją chronografu będzie służył zarówno do organizacji pracy, weryfikacji czasu poszczególnych czynności, ustalania podstawy wynagrodzenia. Skarżący nadmienił, że opisane urządzenie nie może zostać zastąpione innym urządzeniem typu laptop czy telefon. Inwestycje co do zasady mają charakter poufny i przed ich wykonaniem nie są ujawniane względem osób trzecich. Tym samym potencjalne wykorzystywanie telefonu lub laptopa w czasie spotkań biznesowych skutkowałoby obniżeniem poziomu konfidencjonalności spotkania, narażając tym samym Skarżącego na utratę inwestora. Korzystanie z tych urządzeń byłoby nadto uznane w tym środowisku za niekulturalne i lekceważące.
W odpowiedzi na wezwanie organu Skarżący oświadczył, że dopiero planuje nabycie zegarka. Wniosek o interpretację dotyczy stanu przyszłego. Wydatki poniesione na zakup zegarka zostaną udokumentowane fakturą wystawioną na rzecz Skarżącego. Zakupiony zegarek będzie wykorzystywany wyłącznie w prowadzonej działalności. Będzie on używany tylko i wyłącznie podczas spotkań z klientami lub innymi czynnościami służbowymi, gdzie będzie konieczne odmierzanie czasu lub sprawdzenie aktualnej godziny. Po zakończeniu wykonywania czynności związanych z działalnością gospodarczą zegarek będzie odkładany w biurze Skarżącego i nie będzie on zabierany do domu, ani wykorzystywany prywatnie. Skarżący otrzymuje wynagrodzenie między innymi za znalezienie inwestora do danej inwestycji oraz obsługę całego procesu inwestycyjnego. Jego zleceniodawcą są fundusze inwestycyjne lub spółki specjalizujące się w szeroko pojętym inwestowaniu. W ramach kontraktu z danym podmiotem inwestującym Skarżący między innymi otrzymuje wynagrodzenie za każdą godzinę świadczenia usługi z dokładnością do 10 minut. Zdarzają się zlecenia z tzw. "capem" czyli maksymalną liczbą godzin jakie mogą być przeznaczone na dany projekt, a po przekroczeniu danej ilości godzin wynagrodzenie nie będzie zwiększone niezależnie od ilości godzin poświęconych na dany projekt. W związku z ilością obowiązków, jakie leżą na Skarżącym w trakcie wykonywania działalności, tj. prowadzenia i obsługiwania procesu inwestycyjnego, konieczne jest skrupulatne i dokładne planowanie działań oraz spotkań z inwestorami i przedstawicielami "start- up’ów". Niektóre z tych spotkań potrafią trwać po kilka godzin dziennie i niemożliwym jest aby przed spotkaniem oszacować ile czasu będzie ono trwało. Często zdarza się tak, że spotkania są niemalże od razu po sobie lub na jednym spotkaniu prowadzone są rozmowy o kilku różnych spółkach, a zatem zdarza się, że jedno spotkanie jest przypisywane do różnych zleceniodawców, przykładowo spotkanie z potencjalnym inwestorem trwało 2 godziny, natomiast podczas spotkania rozmowy dotyczyły inwestycji w trzy różne spółki, zatem Skarżący oblicza dokładny czas poświęcony na rozmowę odnośnie danego podmiotu, a następnie zalicza poświęcone godziny na poczet konkretnych umów, tj. przykładowo jedna godzina jest przypisana do zleceniodawcy A, pół godziny jest przypisane do zleceniodawcy B i ostatnie pół godziny jest przypisane do zleceniodawcy C. Skarżący dodatkowo traktuje zakup zegarka jako inwestycję, albowiem liczy, że w przyszłości wartość zegarka się zwiększy i zostanie on za kilka lat sprzedany z zyskiem. Jedną z części składowych wynagrodzenia Skarżącego jest ilość poświęconych godzin, w tym w niektórych kontraktach jest przewidziany limit godzin. Skarżący potrzebuje odmierzać czas w celu naliczenia przepracowanych godzin oraz na bieżąco sprawdzać ile może poświęcić godzin, aby nie być "stratnym", ponieważ w momencie osiągnięcia limitu godzin na dane spotkanie nie otrzyma on żadnego wynagrodzenia za nadwyżkę godzin. Skarżący bierze również pod uwagę możliwość sprzedaży zegarka w przyszłości z zyskiem, albowiem często wartość niektórych zegarków może wzrosnąć, więc przy zakupie zegarka bierze pod uwagę jego potencjał inwestycyjny. Zegarek nie będzie używany do celów osobistych, po wykonywaniu czynności związanych z działalnością gospodarczą będzie on zostawiany w biurze lub samochodzie służbowym. Prawdopodobnie koszt zegarka będzie oscylował w granicach 30.000,00 zł brutto. Nie jest w stanie wskazać jaka jest średnia cena zegarka, gdyż ceny te mogą się wahać od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych. Cena jest mocno uzależniona od marki zegarka, zastosowanych z nim mechanizmów, jakości materiału, pochodzenia czy unikatowości. Skarżący otrzymuje między innymi wynagrodzenie za każdą godzinę poświęconą na projekt (rozliczenie godzinowe stanowi jedną ze składowych należnego Skarżącemu wynagrodzenia). Po rozpoczęciu spotkania Skarżący włącza chronograf w celu rozpoczęcia odmierzania czasu. Po spotkaniu poświęcony czas zostaje zapisany, a później stanowi to podstawę rozliczenia z danym zleceniodawcą. W trakcie spotkania Skarżący kontroluje ile czasu już poświęcił na dane spotkanie. Czasami jedno spotkanie z danym inwestorem może dotyczyć inwestycji w dwa lub więcej "start-up’ów". W związku z tym zdarza się, że podczas jednego spotkania jest potrzeba precyzyjnego odmierzenia czasu, ponieważ jedno spotkanie z inwestorem będzie "podzielone" na różne projekty, ponieważ rozmowa dotyczy kilku potencjalnych inwestycji (dla których to projektów Skarżący ma zawarte różne umowy z różnymi zleceniodawcami). Skarżący musi mieć możliwość w sposób nieinwazyjny niejako "przełączyć" odmierzanie czasu na inny projekt, ponieważ podczas trwającego spotkania jego temat zmienił się na inną inwestycję. Skarżący nabywa zegarek w celu dokładnego odmierzenia czasu, który jest podstawą rozliczenia ze zleceniodawcą oraz w celu inwestycyjnym. W zakresie wartości zegarka Skarżący wskazał, że nie ma możliwości nabycia zegarka z tzw. "niższej półki", gdyż spotyka się on zazwyczaj z osobami majętnymi, które zwracają uwagę na takie rzeczy jak ubiór czy posiadany zegarek. Posiadanie "taniego" zegarka mogłoby skutkować tym, że potencjalny inwestor może odebrać to jako brak należytego "szacunku", a sam Skarżący może zostać odebrany jako osoba, z którą nie warto rozmawiać o dużych inwestycjach. Dodatkowo zmierzenie czasu w inny sposób, np. poprzez zapisanie czasu na komputerze lub wyciągnięcie telefonu może przez potencjalnego inwestora również zostać odebrane jak obraza. W związku z tym, Skarżący nie ma innej możliwości odmierzenia czasu, tak aby było to niezauważone przez inwestora. W rezultacie, celem Skarżącego przy kupnie zegarka o takiej wartości jest to, aby przede wszystkim odbiór Skarżącego jako partnera biznesowego nie wyróżniał się negatywnie. Przy rozmowach z bardzo majętnymi ludźmi zegarek o większej wartości nie spełnia funkcji reprezentacyjnych czy nie podkreśla profesjonalizmu, a jest on niejako obojętny dla potencjalnego inwestora. Dopiero brak zegarka lub w szczególności jego niska wartość będzie się negatywnie wyróżniał. Zegarek jaki ma zamiar zakupić Skarżący jest pewnym minimum jakie Skarżący musi spełniać, aby nie wyróżniać się negatywnie w środowisku osób majętnych, które mogą być potencjalnymi inwestorami. Zakup zegarka nie ma na celu zachęcenia potencjalnych klientów do skorzystania z usług, gdyż inwestorzy nie są klientami Skarżącego. Klientami są głównie fundusze lub firmy inwestycyjne szukające inwestora. Zakup zegarka służy prawidłowemu wykonaniu usługi, tj. znalezieniu odpowiedniego inwestora, gdyż brak zegarka lub tańszy zegarek może sprawić, że Skarżącemu nie uda się wykonać usługi, tj. znaleźć inwestora, a tym samym nie otrzyma wynagrodzenia stanowiącego premię za sukces. Koszt zakupu zegarka zostanie poniesiony w całości przez Skarżącego. Wydatek nie zostanie Skarżącemu zrefundowany lub w jakikolwiek sposób zwrócony. Skarżący jedynie dopuszcza możliwość późniejszej sprzedaży zegarka z zyskiem, jednakże nie przewiduje, aby ta sprzedaż miała miejsce w najbliższych miesiącach (lub nawet pierwszym roku) po zakupie zegarka.
Skarżący jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od początku założenia działalności, tj. od 4 grudnia 2017 r. (w tym dniu została założona gospodarcza i w tym dniu został również wysłany wniosek rejestracyjny do VAT). Działalność prowadzona przez Skarżącego jest opodatkowana podatkiem VAT. Skarżący nie świadczy żadnych usług zwolnionych z podatku VAT lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Zakupiony zegarek będzie wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
W związku z tak zakreślonym opisem stanu faktycznego Skarżący zadał następujące pytania:
1). Czy Skarżący może zaliczyć koszt zakupu zegarka mechanicznego z funkcją chronografu do kosztów uzyskania przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej?
2). Czy Skarżący może obniżyć kwotę podatku należnego o podatek naliczony za ten zegarek w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?
Zdaniem Skarżącego, będzie mu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu zegarka z funkcją chronografu. Uzasadniając to stanowisko Skarżący powołał się m.in. na treść art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 2 i art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022r., poz. 931 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT", "u.p.t.u.").
W interpretacji indywidualnej z 24 listopada 2023 r. Dyrektor KIS uznał stanowisko Skarżącego w sprawie oceny skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu DKIS wskazał, że planowanego zakupu zegarka z funkcją chronografu nie można zaliczyć do wydatków związanych - ani bezpośrednio, ani pośrednio - z opodatkowaną działalnością gospodarczą Skarżącego. Zdaniem organu interpretacyjnego, wbrew twierdzeniu Skarżącego nie można uznać, że zakup zegarka z funkcją chronografu stanowi urządzenie niezbędne do prawidłowego i efektywnego wykonywania świadczeń i prowadzenia procesu inwestycyjnego. Wprawdzie zegarek z funkcją chronografu może służyć zarówno do organizacji pracy, poprzez skrupulatne i dokładne planowanie działań oraz spotkań z inwestorami i przedstawicielami "start up'ów", ale nie jest urządzeniem koniecznym, bez którego nie można prowadzić działalności gospodarczej w podanym przez Skarżącego zakresie.
W ocenie organu interpretacyjnego zakup ww. zegarka jest bardzo przydatnym i pożądanym przez Skarżącego narzędziem, jednak stanowi element wizerunku Skarżącego, który ma sugerować postrzeganie Skarżącego jako "człowieka sukcesu". Ponadto z wyjaśnień Skarżącego wynika, że głównie takiemu celowi ma służyć.
DKIS wskazał, że odpowiedni wizerunek może mieć wpływ na wzajemny stosunek klientów do obsługi. Nie można jednak uznać, że przesądza to o tym, że wydatek na zakup zegarka jest wydatkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podstawę wynagrodzenia za każdą godzinę świadczenia usługi z dokładnością do 10 minut można obliczyć przy użyciu każdego innego zegarka. Ponadto Skarżący nie wskazał aby inne funkcjonalności takiego zegarka miały być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej, które to parametry ma tylko taki, a nie inny zegarek i które niejako wymuszałyby zakup takiego modelu.
Zdaniem organu, wydatki związane z zakupem zegarka z funkcją chronografu będącego niewątpliwie synonimem prestiżu, luksusu, atrakcyjności i prezencji osobistej Skarżącego, nie pozostają w bezpośrednim, ani pośrednim związku ze sprzedażą opodatkowaną. Prezencja jako osoby majętnej, a co za tym idzie odpowiedni ubiór i dodatki "człowieka sukcesu" jest efektem majętności danej osoby. Pozyskanie takich elementów garderoby nie jest gwarancją sukcesu w prowadzonej działalności gospodarczej i zyskami z tej działalności.
DKIS wskazał, że obowiązujące zasady współżycia społecznego wymagają, aby osoby prowadzące działalność gospodarczą posiadały wygląd adekwatny do wykonywanego zawodu, podobnie zresztą jak osoby zatrudnione w innych zawodach np. nauczyciele, urzędnicy, prawnicy, itp. DKIS podkreślił, że schludny i estetyczny wygląd świadczy o kulturze osobistej i nie jest zależny od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, a z pewnością nie warunkuje sukcesów w jej prowadzeniu.
DKIS stwierdził, że niewątpliwie w wykonywanej przez Skarżącego działalności dbałość o wizerunek zewnętrzny jest bardzo istotna, jednakże nie można tu mówić o sytuacji znacząco odbiegającej od ogólnie przyjętych norm społecznych.
Zdaniem DKIS, wykazany przez Skarżącego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą jest tak daleko pośredni, że nie można przyjąć, że wpływa w jakikolwiek sposób na działalność generującą podatek należny. Trudno zatem przesądzać, że może być decydującym warunkiem, od którego uzależnione jest powodzenie przy nawiązywaniu i utrzymywaniu kontaktów biznesowych z inwestorami.
W ocenie Dyrektora KIS planowane ponoszenie przez Skarżącego kosztów związanych z zakupem zegarka z funkcją chronografu nie pozostaje w pośrednim czy bezpośrednim i ścisłym związku z czynnościami opodatkowanymi, które rodzą prawo do odliczenia.
DKIS podkreślił, że w opisanej przez Skarżącego sytuacji, pomimo że Skarżący wskazał, iż prowadzona działalność jest opodatkowana podatkiem VAT i zakupiony zegarek będzie wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, wydatki ponoszone na zakup zegarka z chronografem nie mają ścisłego i niebudzącego wątpliwości związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zatem opisane wydatki nie wiążą się również z całokształtem funkcjonowania firmy Skarżącego.
DKIS stwierdził, że skoro planowany zakup zegarka z chronografem, nie ma związku z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, nie przysługuje Skarżącemu prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej jego zakup.
W związku z powyższym, zdaniem organu, stanowisko Skarżącego w powyższym zakresie należy uznać za nieprawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie interpretacji indywidualnej w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie:
- art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 u.p.t.u. przez dokonanie niewłaściwej oceny co do zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego, na wskutek której organ przyjął, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z zakupem zegarka z funkcją chronografu;
- art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: "O.p.") przez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności opisanych we wniosku, w szczególności tych, które wskazywały na niereprezentacyjny charakter przyszłego wydatku, a także wybiórczą analizę przedstawionego zdarzenia przyszłego, na wskutek czego doszło do fragmentarycznej oceny stanowiska Skarżącego odnoszącego się do interpretacji indywidualnej.
W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w przypadkach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.)..
Zgodnie natomiast z art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istota sporu w rozpoznanej sprawie sprowadza się do oceny, czy w świetle stanu faktycznego przedstawionego we wniosku prawidłowe było stawisko Skarżącego, że ma on prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej nabycie zegarka z funkcją chronografu. Dyrektor KIS zanegował prawo Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego uznając jego stanowisko za nieprawidłowe. Rację w tym sporze w ocenie Sądu przyznać należy podatkowemu organowi interpretacyjnemu.
Wyjaśniając podstawy prawne wyroku odnieść się należy do przepisów prawa materialnego dotyczących prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego W myśl art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych – ust. 2 ww. artykułu.
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług – art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u.
Z powołanych wyżej regulacji wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony są lub będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Jednocześnie przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.
Związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów.
Zatem co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, Dyrektor KIS prawidłowo stwierdził, że planowanego przez Skarżącego zakupu zegarka z funkcją chronografu nie można zaliczyć do wydatków związanych - ani bezpośrednio, ani pośrednio – z opodatkowaną podatkiem VAT działalnością gospodarczą Skarżącego.
Przede wszystkim wydatek na zakup zegarka z funkcją chronografu nie wiąże się bezpośrednio z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Z opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wynika, że przedmiotowy zegarek nie zostanie nabyty jako towar handlowy przeznaczony do dalszej odsprzedaży, lecz celem korzystania z niego przez Skarżącego. Zegarek z funkcją chronografu nie jest też niezbędny do wytworzenia/świadczenia usług będących przedmiotem dostaw realizowanych przez Skarżącego. Nie można bowiem uznać, że zakup zegarka z funkcją chronografu stanowi urządzenie niezbędne do prawidłowego i efektywnego wykonywania świadczeń i prowadzenia procesu inwestycyjnego. Wprawdzie zegarek z funkcją chronografu może służyć zarówno do organizacji pracy, poprzez skrupulatne i dokładne planowanie działań oraz spotkań z inwestorami i przedstawicielami "start up'ów", ale nie jest urządzeniem koniecznym, bez którego nie można prowadzić działalności gospodarczej w podanym przez Skarżącego zakresie. Ustalenia podstawy wynagrodzenia za każdą godzinę świadczenia usługi z dokładnością do 10 minut można dokonać (obliczyć) przy użyciu każdego innego zegarka. Ponadto Skarżący nie wskazał, aby inne funkcjonalności takiego zegarka miały być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej, które to parametry ma tylko taki, a nie inny zegarek i które niejako wymuszałyby zakup modelu z funkcją chronografu.
Jak zasadnie argumentował organ interpretacyjny, odpowiedni wizerunek może mieć wpływ na wzajemny stosunek klientów do obsługi. Przedmiotowy zegarek jest niewątpliwie bardzo przydatnym i pożądanym przez Skarżącego narzędziem, jednak przede wszystkim stanowi element wizerunku samego Skarżącego, który ma sugerować postrzeganie Skarżącego jako "człowieka sukcesu". Z wyjaśnień Skarżącego wynika przy tym, że głównie takiemu celowi ma służyć ten zegarek. Bez wątpienia zegarek z funkcją chronografu jest synonimem prestiżu, luksusu, atrakcyjności i prezencji osobistej Skarżącego, co oznacza, że zakup tegoż zegarka w istocie głównie ma zaspokoić potrzeby osobiste Skarżącego. W konsekwencji dominujący charakter wydatku na zakup zegarka z funkcją chronografu to charakter osobisty. Zatem wydatek ten nie wiąże się również z całokształtem funkcjonowania firmy Skarżącego.
Podzielić należy przy tym stanowisko organu interpretacyjnego, że prezencja jako osoby majętnej, a co za tym idzie odpowiedni ubiór i dodatki "człowieka sukcesu" jest efektem majętności danej osoby. Pozyskanie takich elementów garderoby nie jest gwarancją sukcesu w prowadzonej działalności gospodarczej i zyskami z tej działalności. Obowiązujące zasady współżycia społecznego wymagają, aby osoby prowadzące działalność gospodarczą posiadały wygląd adekwatny do wykonywanego zawodu, podobnie zresztą jak osoby zatrudnione w innych zawodach np. nauczyciele, urzędnicy, prawnicy, itp. Schludny i estetyczny wygląd świadczy o kulturze osobistej i nie jest zależny od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, a z pewnością nie warunkuje sukcesów w jej prowadzeniu. Niewątpliwie w wykonywanej przez Skarżącego działalności dbałość o wizerunek zewnętrzny jest bardzo istotna, jednakże nie można tu mówić o sytuacji znacząco odbiegającej od ogólnie przyjętych norm społecznych.
Zdaniem Sądu, prawidłowo stwierdził Dyrektor IAS, że wydatki związane z zakupem zegarka z funkcją chronografu będącego niewątpliwie synonimem prestiżu, luksusu, atrakcyjności i prezencji osobistej Skarżącego, nie pozostają w bezpośrednim, ani pośrednim związku ze sprzedażą opodatkowaną. Planując zakup opisanego we wniosku zegarka Skarżący kieruje się przede wszystkim chęcią osiągnięcia wysokich standardów prezencji osobistej i zbudowania własnego wizerunku w oczach "majętnych" inwestorów. Związek z prowadzoną działalnością gospodarczą jest tak daleko pośredni, że nie można przyjąć, że wpływa w jakikolwiek sposób na działalność Skarżącego generującą podatek należny. Trudno zatem przyjąć, że może być decydującym warunkiem, od którego uzależnione jest powodzenie przy nawiązywaniu i utrzymywaniu kontaktów biznesowych z inwestorami.
Tak więc, planowane ponoszenie przez Skarżącego kosztu związanego z zakupem zegarka z funkcją chronografu nie pozostaje w pośrednim czy bezpośrednim i ścisłym związku z czynnościami opodatkowanymi, które rodzą prawo do odliczenia, o którym mowa w art. 86 ust. 1ustawy o VAT.
W opisanym przez Skarżącego zdarzeniu przyszłym, pomimo że Skarżący prowadzi działalność opodatkowaną podatkiem VAT i zakupiony zegarek będzie wykorzystywany przez Skarżącego w prowadzonej przez niego działalności, to jednakże wydatek ponoszony na zakup zegarka z chronografem jako służący przede wszystkim prezencji osobistej Skarżącego, ma charakter osobisty. Osobisty charakter tego wydatku oznacza, że nie jest możliwe odliczenie podatku naliczonego z tytułu zakupu tego zegarka.
Wydatki o charakterze osobistym nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego. Wynika to chociażby z regulacji dotyczących odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu samochodów osobowych wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. W związku z tym, że charakter samochodów osobowych umożliwia ich wykorzystanie tak dla celów działalności gospodarczej, jak i do celów osobistych (prywatnych), ustawodawca ograniczył możliwość odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu tych samochodów, jak i z tytułu zakupu paliwa do nich.
Reasumując, związek planowanego zakupu zegarka z chronografem z prowadzoną działalnością gospodarczą Skarżącego jest zbyt daleki. Dominuje charakter osobisty tego wydatku. Zakup zegarka służy głównie zaspokojeniu potrzeb osobistych Skarżącego – jego prezencji osobistej. W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko Dyrektora KIS, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej jego zakup.
W związku z powyższym jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ustawy o VAT.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 120 i art. 121 w zw. z art. 14h O.p. Organ interpretacyjny dokonując oceny stanowiska Skarżącego uwzględnił okoliczności opisane przez Skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w tym okoliczność w postaci obliczania za pomocą przedmiotowego zegarka czasu poświęconego na wykonanie określonych czynności i spotkania biznesowe. Organ wprost wskazał, że zegarek z funkcją chronografu może służyć zarówno do organizacji pracy, poprzez skrupulatne i dokładne planowanie działań oraz spotkań z inwestorami i przedstawicielami "start up'ów". Jednocześnie jednak zasadnie podniósł, że zegarek ten nie jest urządzeniem koniecznym, bez którego nie można prowadzić działalności gospodarczej w podanym przez Skarżącego zakresie. Ustalenia podstawy wynagrodzenia za każdą godzinę świadczenia usługi z dokładnością do 10 minut można dokonać (obliczyć) przy użyciu każdego innego zegarka. A nadto organ stwierdził, że wydatek związany z zakupem zegarka z funkcją chronografu będącego niewątpliwie synonimem prestiżu, luksusu, atrakcyjności i prezencji osobistej Skarżącego, nie pozostaje w bezpośrednim, ani pośrednim związku ze sprzedażą opodatkowaną. Prezencja jako osoby majętnej, a co za tym idzie odpowiedni ubiór i dodatki "człowieka sukcesu" jest efektem majętności danej osoby. Pozyskanie takich elementów garderoby nie jest gwarancją sukcesu w prowadzonej działalności gospodarczej i zyskami z tej działalności.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze, wskazać należy, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony są lub będą wykorzystywane do wykonywania przez tego podatnika czynności opodatkowanych. Stąd jako niezrozumiałą należy uznać argumentację, że zakup zegarka "determinuje możliwość pozyskania i powiększenia przychodów pozyskiwanych w ramach poszczególnych inwestycji przez "klientów" Zleceniodawcy". W związku z tym, że działalność Skarżącego polega na pozyskiwaniu przez Skarżącego "majętnych" inwestorów dla klientów (zleceniodawców) Skarżącego, to trudno też przyjąć, aby wykorzystywany przez Skarżącego zegarek miał służyć wytworzeniu w tych inwestorach przeświadczenia o jakości, stabilności oraz rzetelności inwestycji prowadzonych przez klientów (zleceniodawców) Skarżącego. Zegarek Skarżącego nie może świadczyć o jakości, stabilności oraz rzetelności inwestycji prowadzonych przez klientów (zleceniodawców) Skarżącego.
Odnosząc się z kolei do powołanego w skardze wyroku WSA w Krakowie z 28 września 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 758/23 zauważyć trzeba, że wyrok ten dotyczył całkowicie odmiennych wydatków, a mianowicie wydatków reprezentacyjnych na eventy sportowe (kulturalne/rozrywkowe) ponoszonych przez podatnika na rzecz kontrahentów (partnerów biznesowych) celem rozwijania relacji z partnerami biznesowymi i rozpowszechniania wiedzy o produktach sprzedawanych przez podatnika w bardziej nieoficjalnym otoczeniu, a nie wydatków na prezencję osobistą podatnika.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło