III SA/Wa 1656/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-18
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże stratę bilansową, ale jednocześnie posiada inne aktywa i generuje przychody z działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym jedynie na podstawie wykazania straty bilansowej, jeśli jednocześnie posiada inne aktywa, takie jak udziały w innych jednostkach, środki pieniężne w kasie, a także generuje przychody z prowadzonej działalności gospodarczej. Strata bilansowa jest jedynie wynikiem księgowym i nie oznacza automatycznego braku środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuację finansową wynikającą z utraty kontrahentów i zablokowania rachunków bankowych, co doprowadziło do straty bilansowej. Sąd wezwał do przedłożenia dokumentów finansowych, z których wynikało, że spółka posiadała udziały w innych jednostkach, środki pieniężne w kasie, generowała przychody z działalności gospodarczej, mimo poniesionej straty bilansowej. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty różnicy podatku, kwoty podatku do zapłaty w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2007 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. – dalej "Skarżąca" lub "Spółka", na urzędowym formularzu PPPr wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy nie zakreślając zakresu swego żądania. Jednakże z pisma z 22 lipca 2013 r. wynika, że Skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Skarżąca podniosła, że w wyniku kontroli skarbowych znaczna część kontrahentów Spółki odstąpiła od kontynuowania współpracy. W związku z tym Skarżąca na dzień 31 maja 2013 r. poniosła stratę bilansową. Natomiast zablokowanie rachunków bankowych spółki sparaliżowało jej działalność. Obecnie Skarżąca – jak twierdzi – nie posiada środków do dalszej współpracy z kontrahentami.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 105.000.000 zł., wartość środków trwałych Spółka określiła na 30.796,00 zł. Skarżąca wskazała, że w 2012 r. osiągnęła zysk w wysokości 15.477,30 zł natomiast na dzień 31 maja 2013 r. poniosła stratę 52.092,21 zł. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że w [...] nie posiada środków, w banku [...] SA posiada środki w wysokości 4.30 zł, a w Banku [...] posiada zadłużenie w wysokości 49,21 zł. Skarżąca wskazała, że posiada samochód marki [...] o wartości 22.328,00 zł, samochód marki [...] o wartości 6.400,00 zł oraz meble biurowe o wartości 2.068,00 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową Spółki, Skarżąca przedstawiła, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty CIT-8, z którego wynika, że Skarżąca w 2012 r. osiągnęła dochód w wysokości 15.477,30 zł. bilans na 31 grudnia 2012 r., na 30 czerwca 2013 r. i na 31 lipca 2013 r. Z przedstawionego bilansu na 31 lipca 2013 r. wynika, że Skarżąca poniosła stratę 63.209,12 zł., posiada udziały w innych jednostkach w wysokości 163.765,63 zł, a w kasie posiada 1.286,36 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego w banku [...] , z którego wynika, że na 31 maja 2013 r. Skarżąca posiadała zadłużenie 49,21 zł. Ponadto Skarżąca przedstawiła nieczytelne lub mało czytelne kserokopie deklaracji VAT-7 oraz wyciąg z rachunku bankowego w banku [...] . Skarżąca przedstawiła również zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego na kwotę 410 .180,13 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwana dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 2.000 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca jest także zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł w sprawie o sygn. III SA/Wa 1541/13.
Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy powołała swoją trudną sytuację finansową. Oświadczyła, że kontrole skarbowe spowodowały, odstąpienie od kontynuacji współpracy przez kontrahentów spółki. Natomiast zablokowanie rachunków bankowych Spółki sparaliżowało działalność Spółki. Referendarz sądowy uznając te oświadczenia za niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową. Skarżąca przesłała kserokopie dokumentów jednakże część tych kserokopii jest nieczytelna. tj. deklaracje VAT-7 oraz wyciąg z rachunku bankowego w banku [...] .
Jakkolwiek z deklaracji tych trudno odczytać datę oraz podstawę opodatkowania, to jednak Skarżąca wykazywała w pozycji dostawa towarów oraz świadczenia usług, na terytorium kraju, kwoty (nie w każdym dokumencie czytelne), co świadczy że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, mimo, że jak twierdzi znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Nadesłany bilans sporządzony na dzień 31 lipca 2013 r. wskazuje natomiast, że spółka posiada udziały w innych jednostkach w wysokości 163.765,63 zł natomiast w kasie posiada gotówkę w kwocie 1.286,36 zł .
Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że w 2013 r. poniosła stratę z działalności w wysokości 63.209,12 zł, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych natomiast dokumentów wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie uzyskuje z tego tytułu przychody.
Jak wynika z bilansu sporządzonego na dzień 31 lipca 2013 r. przychody Skarżącej wyniosły 46.886,23 zł, natomiast koszty uzyskania przychodów wyniosły 110.095,35 zł.
Zatem w ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło