III SA/Wa 1658/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 27/12/2016 r na posiedzeniu niejawnym wniosku P.B., M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z [...] /4/2015 r Nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić przyznania Skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący - P. B. i M. B. , wnioskiem z 10/11/2016 r., powtórzonym w piśmie z 7/12/2016 r. i formularzu PPF wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu powołali się w treści przywołanych pism na: brak znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu Skarżącego jako pracodawcy – właściciela dobrze działającej firmy, niemożność funkcjonowania w systemie przed wydaniem decyzji Starosty K. zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, obsługę zobowiązań powstałych przed wprowadzeniem zakazu prowadzenia stacji diagnostycznej, które w przeszłości były pokrywane z dochodu stacji. Oświadczyli też, że są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha, a także nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz przedmioty o wartości powyżej [...] zł według załączonej ewidencji środków trwałych. Dochód Skarżącej w 2015r. wyniósł 4.773,32 zł. Skarżący wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń, w których w przeszłości prowadził działalność gospodarczą. Skarżący wskazał, że przebywa obecnie na urlopie bezpłatnym oraz otrzymuje z tytułu renty inwalidzkiej - 663,20 zł (do wypłaty po potrąceniach komorniczych pozostaje 415,71 zł miesięcznie). Poinformował, że z działalności gospodarczej poniósł stratę, która na koniec marca 2016r. wyniosła 30.754 zł. Skarżąca natomiast otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości, jak wyliczył urzędnik sadowy, 372,36zł. Koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 2.230 zł miesięcznie (gaz, prąd - 460 zł, woda, kanalizacja - 60 zł, ogrzewanie mieszkania - 350 zł, telefon - 100 zł, ubezpieczenie na życie - 60 zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego - 1.200 zł). W celu wyjaśnienia wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji życiowej Skarżących zostali oni wezwani o wyjaśnienie, w jaki sposób zmieniła się ich kondycja życiowa w stosunku do tej, ocenionej przez NSA w postanowieniu z 5/10/2016 r., II FZ 608/16. Referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718, zwana dalej: "P.p.s.a.") uznał, że Skarżący nie wykazali, że spełniają przesłanki do przyznania im prawa pomocy w zakresie wymagalnych w sprawie kosztów sądowych, tj. opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. W ocenie referendarza sądowego, drugorzędne dla wyniku sprawy jest to, że niewyjaśniona pozostała przez Skarżących kwestia posiadanych przez nich gruntów rolnych i prowadzenia na tych gruntach działalności rolniczej lub otrzymanych dopłat bezpośrednich, jak również nieprzedstawienie przez Skarżących dokumentów dotyczących przepływów finansowych na kontach bankowych – co uniemożliwiało stwierdzenie, że opłacenie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł – spowoduje negatywne skutki w zakresie sytuacji bytowej Skarżących. Drugorzędne również jest to – choć warte wzmiankowania- że w aktach spraw sądowych założonych w wyniku skarg Skarżących znajdują się wciąż informacje, że wygospodarowali oni środki pieniężne na spłatę zobowiązań kredytowych wobec banków (według zestawienia przedstawionego przez Skarżącego około 260.000 zł), jak również pokryli już wpisy sądowe w sprawach zawisłych przed Sądem (sygn. akt: III SA/Wa 2104/15, III SA/Wa 2294/15, III SA/Wa 2295/15, III SA/Wa 2296/15, III SA/Wa 2297/15, III SA/Wa 660/16 i III SA/Wa 1020/16) i dysponują dochodami przekraczającymi wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych (100 zł). Natomiast w ocenie urzędnika sądowego, powoływana przez Skarżących okoliczność, że ich dochody nie wystarczają na zaspokojenie licznych roszczeń "urzędów (pismo inicjujące postępowanie o prawo pomocy z 10 listopada 2016 r., k 115 akt sądowych) nie uzasadniają zmiany oceny sytuacji Skarżących podjętej przez Sądy (w tym przez NSA w postanowieniu z 5/10/2016 r. II FZ 608/16, k. 100 akt sądowych). Skarżący wciąż bowiem, oprócz posiadania majątku w znacznym rozmiarze (nieruchomość rolna o pow. 57245 m.kw., majątek szczegółowo wymieniony w przedłożonej ewidencji środków trwałych) dysponują stałymi miesięcznymi wpływami z wynajmu pomieszczeń (przychód za 10/2016 r. – 2607 zł) oraz renty (602 zł), nie wspominając o dochodzie z renty żony. Możliwe jest zatem wygospodarowanie w ramach wszystkich ww. dochodów 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej. Skarżący w dalszym ciągu nie wyjaśnili kwestii posiadania gruntów rolnych i prowadzenia na tych gruntach działalności rolnicze, czy gospodarczego wykorzystania znacznego majątku na który zwrócił uwagę NSA w przywołanym postanowieniu). Skarżący ponadto, pomimo wezwania w tym przedmiocie, nie wykazali, że ich sytuacja majątkowa, w stosunku do tej rozpoznawanej przez Sądy, zmieniła się w ten sposób, że uzasadnione jest przyznanie im prawa pomocy. Urzędnik sądowy ma świadomość stanu zdrowia Skarżącego i wpływu tego czynnika na zdolność do uzyskiwania dochodów, ale w zestawieniu z miesięcznymi dochodami Skarżących i wysokością stałych obciążeń ponoszonych w celu podtrzymania egzystencji, należy uznać, że wygospodarowanie wymagalnych 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. za czynność podjętą w wyniku wniosku Skarżących, jest możliwe i nie wpłynie negatywnie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżących. Także wykazana strata "bilansowa" jak też konieczność spłaty zobowiązań (pismo z 7/12/2016 r., k. 125 akt sądowych) należy zaliczyć do "normalnych" przejawów działalności gospodarczej (następstwem której jest niniejszy spór), a nie czynnika, który uniemożliwia Skarżącemu wygospodarowanie środków na poczet wymagalnych kosztów sądowych – zwłaszcza, że spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z 5/10/2016 r., II Fz 608/16). W tej sytuacji referendarz sadowy nie uznał się za uprawnionego do przyznania Skarżącym prawa pomocy (haud equidem tali me dignor honore). Z tego powodu, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.