III SA/Wa 1662/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. otrzymał do realizacji tytuły wykonawcze nr [...], nr [...] oraz [...], wystawione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. (Skarżącego w niniejszej sprawie) na W. Z. ("Uczestnik"), obejmujące należności z tytułu opłaty za pobyt do wytrzeźwienia w jednostce Policji - odpowiednio - w 2006 r., 2007 r. i 2009 r. W celu wyegzekwowania należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z 2 maja 2014 r. nr [...], dokonał zajęcia kwoty z tytułu zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym. W. Z. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot należności zajętych ww. zawiadomieniem. Podniósł, że wszystkie jego zaległości na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. przedawniły się z końcem 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. odmówił umorzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego. Uznał, że dochodzone należności nie przedawniają się. Po rozpatrzeniu zażalenia W. Z., Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] kwietnia 2105 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tytułów nr [...] i nr [...] i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że aby opłata za pobyt do wytrzeźwienia w jednostce Policji podlegała przepisom Ordynacji podatkowej, powinna zaliczać się do opłat stanowiących dochód budżetu Państwa, powinna być ustalana lub określana przez inne, niż wymienione w art. 2 § 1 pkt 1 organy podatkowe. Dyrektor podkreślił, że w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki zastosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w tym także art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika pięcioletni termin przedawnienia. Opłata za pobyt do wytrzeźwienia w jednostce Policji stanowi bowiem nieopodatkowaną należność budżetu Państwa, którą ustala komendant Policji, niebędący organem podatkowym. Bieg terminu przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi nr [...], nr [...] oraz nr [...] rozpoczął się odpowiednio z końcem 2006 r., 2007 r. i 2009 r. Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, okres przedawnienia egzekwowanych należności upływał więc odpowiednio z końcem 2011 r., 2012 r. i 2014 r. Zatem należności objęte tytułami wykonawczymi o nr [...] i nr [...] uległy przedawnieniu. Wobec tego wystąpiła obligatoryjna przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) dalej zwanej "u.p.e.a." lub "ustawą". Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R., działając jako wierzyciel, nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej w W. i złożył skargę do Sądu. Postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że w sprawie ma zastosowanie niniejszy przepis. W związku z tym wniósł o uchylenie postanowienia w całości dotyczącej przedawnienia tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], [...] oraz zasądzenie na rzecz Komendanta Policji zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Komendant Policji stwierdził, że należności za pobyt do wytrzeźwienia w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych są niepodatkowymi należnościami budżetowymi i ma do nich zastosowanie ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.). Zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i - odpowiednio - działu III Ordynacji podatkowej. Ustawa o finansach publicznych ma moc obowiązywania od dnia 1 stycznia 2010 r., w związku z czym od tego dnia termin przedawnienia niepodatkowych należności budżetowych liczony jest zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności zobowiązania. Natomiast do należności z tytułu opłat za pobyt do wytrzeźwienia w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych, powstałych w okresie od 2004 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. brak jest uregulowań prawnych. W związku z powyższym art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do przedstawionego stanu faktycznego, a zobowiązanie nadal jest wymagalne. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy). Skarga wniesiona w niniejszym postępowaniu zasługiwała na uwzględnienie, ale z innego powodu, niż w niej wskazany. W przeszłości sporne było, czy należności z tytułu pobytu w izbach wytrzeźwień mają on charakter publicznoprawny, czy cywilny. Stąd też wynikały dalsze wątpliwości, tzn. czy w ogóle, w jakim terminie i według jakich przepisów ulegają one przedawnieniu. Do dnia 1 stycznia 2010 r. w prawie publicznym nie istniały bowiem żadne przepisy wyraźnie regulujące te kwestie. Stan prawny zmienił się dopiero od 1 stycznia 2010 r., kiedy to weszła w życie ustawa o finansach publicznych, nakazująca w art. 67 w zw. z jej art. 60 stosować do niepodatkowych należności budżetowych przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W kwestii wyżej wskazanych wątpliwości zaczął dominować słuszny pogląd, że należności takie mają charakter publiczny. Ustawa o finansach publicznych nadal nie regulowała jednak tego, jak traktować omawiane należności, które powstały przed jej wejściem w życie (takie, jak w niniejszej sprawie). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, przyjąć należy, że do 1 stycznia 2010 r. należności za pobyt w izbach wytrzeźwień nie przedawniały się, po czym Ustawodawca wprowadził korzystną dla zobowiązanych regulację prawną, mocą której objął te należności dobrodziejstwem przedawnienia. Jednakże w odniesieniu do tych należności, które powstały już przed 1 stycznia 2010 r., termin przedawnienia zaczął biec dopiero od tej daty (tak w orzecznictwie sądowym, m.in. w wyroku NSA o sygn. II FSK 884/09, który co prawda dotyczył innych należności, ale rozstrzygał problem tożsamy, co w niniejszej sprawie). Dodatkowo dopiero od tej daty mają zastosowanie wszystkie te przepisy działu III Ordynacji, które wymagają odpowiedniego zastosowania do każdej sprawy, w tym przepisy o przerwaniu biegu terminu przedawnienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił umorzenia prowadzonego wobec W. Z. postępowania egzekucyjnego z uwagi na okoliczność, że dochodzone należności - w ocenie Organu – nie przedawniają się. Ten sam pogląd reprezentuje Skarżący (Komendant Wojewódzki Policji w R.). Jest to pogląd błędny. Niemniej ten błędny pogląd doprowadził Naczelnika do prawidłowego wniosku o konieczności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Prawidłowość tego wniosku wynika z faktu, że w dniu 6 maja 2014 r. wobec Uczestnika zastosowano środek egzekucyjny (zajęcie należności z tytułu nadpłaty w PIT), o którym to środku został on powiadomiony (vide k. 12 akt egzekucyjnych sprawy), zaś środek ten dotyczył wszystkich trzech tytułów wykonawczych wystawionych z racji pobytu w izbie wytrzeźwień w roku 2006, 2007 oraz 2009. W związku z tym, na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, żadna z dochodzonych należności nie przedawniła się, gdyż bieg terminu przedawnienia, liczony od 1 stycznia 2010 r., został przerwany w dniu 6 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej niezasadnie zatem częściowo uchylił postanowienie Naczelnika i umorzył postępowanie egzekucyjne, gdyż – abstrahując od wadliwego uzasadnienia tego postanowienia – należało w całości kontynuować prowadzoną egzekucję. W dalszym postępowaniu Dyrektor uwzględni ten pogląd Sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii kosztów postępowania (zasądzenie na rzecz Skarżącego kwoty 100 zł) podstawą wyroku był art. 200 tej ustawy procesowej.