III SA/Wa 1665/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-05

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Małgorzata Długosz-Szyjko, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, gdy postępowanie to nie zostało wszczęte, a jedynie złożono wniosek o zwrot, podczas gdy toczy się postępowanie w przedmiocie ustalenia prawidłowej wysokości tych należności?
Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu wpłat na PFRON, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jest niezasadne, gdy postępowanie to nie zostało jeszcze wszczęte, a jedynie złożono wniosek o zwrot. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, należało odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty, a nie je zawieszać. Niewłaściwe zawieszenie postępowania stanowi istotne naruszenie prawa procesowego.
Stan faktyczny
Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska (OSM) wystąpiła o zwrot kwot wyegzekwowanych na poczet wpłat na PFRON, które zostały ustalone decyzją Prezesa Zarządu PFRON. Wobec uchylenia tej decyzji przez WSA, OSM złożyła wniosek o zwrot nadpłaty. Prezes Zarządu PFRON zawiesił postępowanie, uznając je za zależne od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. OSM zaskarżyła postanowienie Ministra, argumentując, że wobec uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie, wyegzekwowane należności powinny zostać zwrócone.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu PFRON, stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Ministra na rzecz OSM kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w P. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o rehabilitacji") oraz art. 233 § 1 pkt1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej "Ordynacja podatkowa"), utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "Prezes Zarządu PFRON") z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W motywach postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 r. organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w P. (Skarżąca w niniejszej sprawie) wystąpiła o zwrot kwot wyegzekwowanych przez Urząd Skarbowy w oparciu o tytuły wykonawcze Nr [...] oraz Nr [...] z dnia [...] października 2006 r. wydane na podstawie decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2005 r. Decyzją tą określono Skarżącej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2001 r. do grudnia 2004 r. oraz luty 2005 r. Na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. Skarżąca wniosła odwołanie. Minister Pracy i Polityki Społecznej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W wyniku wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3575/06 Sąd uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz określił, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. W ocenie Prezesa Zarządu PFRON, z uwagi na fakt, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia przez organ drugiej instancji, koniecznym było zawieszenie postępowania, stosownie do treści art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej powoływanej jako "Ordynacja podatkowa"). Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i o zwrot, w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2007 r., wyegzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Powołanym na wstępie postanowieniem Minister Pracy i Polityki Społecznej zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i pojęcie zagadnienia wstępnego wypracowanego w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym, podtrzymał w całości stanowisko Prezesa Zarządu PFRON. Zwrócił jednocześnie uwagę, że zgodnie z art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosła, że wobec stwierdzenia w wyroku z dnia 29 stycznia 2007 r., iż uchylona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2006 r. nie może być wykonana, bezpodstawnie zostały ściągnięte z konta Skarżącej należności z tytułu wpłat na PFRON. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej - p.p.s.a.), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, że skarga jest uzasadniona, chociaż nie z powodów podniesionych w jej treści. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty z tytułu wpłat na PFRON. Do wpłat tych - z mocy art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji - stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu PFRON. Odesłanie zawarte w tym przepisie oznacza, nie tylko obowiązek stosowania norm wynikających z przepisów prawa materialnego, ale również obowiązek stosowania zasad określonych w Ordynacji podatkowej w zakresie prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z brzmienia ww. przepisu wynika, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uzależnione jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) istnieje zagadnienie wstępne, 3) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Odnosząc się do tych przesłanek za zagadnienie uznać należy sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka zawieszenia postępowania. W sytuacji złożenia przez Skarżącą wniosku o zwrot nadpłaty - wyegzekwowanych należności z tytułu wpłat na PFRON, w momencie gdy toczyło się postępowanie w przedmiocie ustalenia prawidłowej wysokości tych należności, należało, w oparciu o treść art. 165a Ordynacji podatkowej, odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Nie było podstaw by je zawiesić na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W myśl bowiem art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli, a wszczęciem postępowania, w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. Zawieszenie postępowania, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy nie wyłoniło się zagadnienie wstępne, stanowi istotne naruszenie prawa procesowego, mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło