III SA/Wa 1678/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Płusa, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi "K. S.A." z siedzibą w B. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...], Nr [...], Nr[...], w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień, wrzesień i listopad 2003r. oddala skargi Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzjami z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołań "K." S.A. - skarżącej w niniejszych sprawach, na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.) oraz art. 14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.: z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w sprawie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2003 r., z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w sprawie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za wrzesień 2003 r. oraz z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w sprawie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że w dniu [...] maja 2003 r., w dniu [...] października 2003 r. oraz w dniu [...] grudnia 2003r. "K." S.A. posiadająca status zakładu pracy chronionej złożyła, na podstawie art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wnioski o zwrot podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, wrzesień i listopad 2003 r. Wraz z wnioskami spółka złożyła deklaracje VAT-7 z wykazanymi kwotami podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzjami z dnia [...] października 2003 r., z dnia [...] listopada 2003 r. , z dnia [...] stycznia 2004 r. odmówił spółce akcyjnej "K." dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, wrzesień i listopad 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż podatnik znajdował się w sytuacji określonej w art. 14a ust. 7 pkt 2 oraz nie dopełnił warunku wskazanego w art. 14a ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ze względu na to, że posiadał zaległości podatkowe na dzień złożenia wniosków o dokonanie zwrotu podatku od towarów i usług, a także nie wpłacił zadeklarowanych kwot podatku za przedmiotowe miesiące 2003 r. Od powyższych decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. strona postępowania złożyła odwołania, w których wniosła o uchylenie tych decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołań i w późniejszych pismach procesowych skarżąca wskazała, że Urząd Skarbowy na dzień złożenia wniosków o zwrot podatku zalegał spółce ze zwrotem podatku za październik 1998 r. Skarżąca podniosła także, że zażądała zaliczenia na poczet należnych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, części przysługującego jej zwrotu podatku za miesiąc październik 1998 r. W ocenie skarżącej, skoro zobowiązania podatkowe za poszczególne okresy rozliczeniowe wygasły z dniem ich płatności, a Urząd Skarbowy zalegał ze zwrotem podatku za październik 1998r., wnioski o zwrot podatku za miesiące - kwiecień, wrzesień i listopad 2003 r. były uzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzjami z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...], Nr [...] oraz [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięć organ odwoławczy podniósł, że spółka nie dokonała wpłaty podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, wrzesień, listopad 2003 r. w obowiązującym terminie. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił także, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zaliczył kwotę zwrotu podatku od towarów i usług za październik 1998r. na zaległości powstałe w 2003r. W rozstrzygnięciach Dyrektora Izby Skarbowej wskazano także, że aby podatnik - zakład pracy chronionej mógł otrzymać zwrot wpłaconego podatku od towarów i usług muszą być spełnione również przesłanki wynikające z art. 14a ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Stosownie do art. 14a ust. 7 pkt 2 w.w. ustawy, zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług nie dokonuje się wobec podatników, u których w dniu złożenia wniosku o dokonanie tego zwrotu, występują określone lub stwierdzone przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa; dotyczy to również zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wspólników spółek nie będących osobami prawnymi. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazywał jednoznacznie, że spółka na dzień złożenia wniosków o dokonanie zwrotu podatku posiadała zaległości podatkowe. W związku z tym spółce nie przysługuje prawo do zwrotu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. Na powyższe decyzje Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi, w których wnosząc o uchylenie decyzji obydwu instancji w całości, zarzuciła organom podatkowym naruszenie art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu skarg skarżąca podała, iż wbrew twierdzeniom organów skarbowych w przypadku, gdy w dniu złożenia wniosku o zwrot podatku w trybie art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wnioskodawca posiadał zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa (ust. 7 pkt 2 w.w. przepisu) i jednocześnie w tym samym dniu urząd zalegał ze zwrotem podatku (ust. 8 w.w. przepisu), to brak było podstaw do odmowy zwrotu podatku bez względu na proporcje obydwu zaległości. W odpowiedzi na skargi, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach. W skargach z dnia [...] sierpnia 2004 r. skarżąca zawarła wnioski o rozpoznanie przedmiotowych spraw na podstawie art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w trybie uproszczonym. Zgodnie z dyspozycją art. 119 pkt 2 tej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia w zakresie zażądania przeprowadzenia rozprawy w przedmiotowych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie spraw o numerach sygnatur akt III SA/Wa 1678/04, III SA/Wa 1679/04, III SA/Wa 1680/04 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie ich pod numerem sygnatury III SA/Wa 1678/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do art. 14a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej ma prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług według zasad określonych w ust. 2-6a. Natomiast w myśl przepisu art. 14a ust. 6 pkt 1 , urząd skarbowy dokonuje zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, na rachunek bankowy prowadzącego zakład, w terminie 25 dni od dnia złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty dołączonego do deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług, nie wcześniej jednak niż od 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który jest składana deklaracja, pod warunkiem dokonania w terminie ustawowym wpłaty kwoty podatku wynikającej ze złożonej za ten miesiąc deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług, z zastrzeżeniem pkt 2, (przepis pkt 2 nie miał zastosowania w przedmiotowych sprawach). Jak wynika z powyższych przepisów , stwarzają one podstawę prawną do ubiegania się o zwrot "wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług", a ponadto kwota podatku musi być wpłacona w ustawowym terminie , t.j. określonym w art. 26 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka domagając się zwrotu podatku za miesiące kwiecień, wrzesień oraz październik 2003 r. złożyła deklaracje podatkowe dotyczące tych miesięcy oraz odnoszące się do tych deklaracji wnioski o zwrot podatku, natomiast nie dokonała wpłat tego podatku. W przedmiotowych sprawach nie została zatem spełniona podstawowa przesłanka warunkująca prawo do ubiegania się o zwrot podatku na podstawie art. 14a ustawy. Już z tego powodu dokonanie zwrotu podatku nie mogło mieć miejsca, ponieważ o czym była już mowa wcześniej, zwrotowi mogła podlegać jedynie wpłacona kwota podatku, co w przypadku skarżącej spółki nie miało miejsca. W ocenie Sądu nie mogą być potraktowane jako wpłaty podatku w ustawowych terminach, zawarte we wnioskach o dokonanie zwrotu podatku, dyspozycje skarżącej spółki dotyczące dokonania zaliczenia na bieżące zobowiązania podatkowe części przysługującego jej zwrotu podatku za październik 1998 r. Samo złożenie takiej dyspozycji nie ma skutku równoznacznego z zapłatą podatku w ustawowym terminie. Niezależnie od tego, należy również zauważyć, że skarżąca spółka wielokrotnie zmieniała swoje wnioski odnośnie sposobu zaliczenia kwot należnego jej zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych oraz bieżących należności podatkowych. Bez znaczenia dla rozpoznawanych spraw jest również późniejsze zaliczenie na poczet powstałych zaległości podatkowych z tytułu nie wpłaconych w terminie kwot podatku od towarów i usług za przedmiotowe okresy rozliczeniowe, części należnego zwrotu podatku za miesiąc październik 1998 r., na co powołuje się skarżąca spółka, m.in. w skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej piśmie z dnia [...] lipca 2003r. Zaliczenie to dokonane postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. było zresztą z innych powodów kwestionowane przez skarżącą spółkę, która złożyła na nie zażalenie i co było przedmiotem odrębnego postępowania. Co prawda, przepis art. 76b, w związku z art. 76a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż zaliczenie zwrotu podatku następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku, co jak wynika m.in. z wyniku kontroli z dnia [...] października 2003 r. wydanego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. i dotyczącego rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za październik 1998 r. - miało miejsce [...] kwietnia 1999 r., niemniej dotyczy to, jak zresztą cały ten przepis w tym zakresie, zaliczenia kwoty zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych. Sprawia to, że i tak nie można przyjąć, że wpłaty podatku za miesiące objęte wnioskiem o zwrot tego podatku na podstawie art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, miały miejsce w ustawowym terminie. Kolejną przesłanką, która stanowi warunek dokonania zwrotu podatku na podstawie art. 14a, jest zgodnie ust. 7 pkt 2 tego artykułu, brak u podmiotu składającego wniosek o zwrot podatku, stwierdzonych przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa . Wprawdzie, zgodnie z art. 14a ust. 8, ograniczenia tego nie stosuje się do podatników, wobec których urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku w dniu złożenia przez nich wniosku o dokonanie zwrotu kwoty wpłaconego podatku, to jednak istnieją podstawy aby przyjąć, iż chodzi tu o zwrot rozumiany z łącznego odczytania art.76b i art.76 Ordynacji podatkowej, jako zwrot, który może nastąpić dopiero w sytuacji, gdy pokryte zostały zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżące zobowiązania podatkowe. W takim ujęciu nie można było mówić w niniejszej sprawie, że urząd skarbowy zalegał ze zwrotem podatku, bo biorąc pod uwagę zadłużenie skarżącej spółki, które wielokrotnie przewyższało jej roszczenia z tytułu zwrotu podatku za październik 1998 r., nie mogłoby dojść do dokonania tego zwrotu, gdyż w pierwszej kolejności musiałoby być dokonane zaliczenie na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami oraz bieżących zobowiązań podatkowych, czyli tak jak stanowią art.76b w związku z art.76 Ordynacji podatkowej. Taka interpretacja przepisów wynika również z wyjątkowego charakteru art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stanowiącego odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Oznacza to, że przepis ten jako podstawa dokonywania zwrotu wpłaconych podatków musi być interpretowany ściśle. Nie można zatem przyjąć, aby intencją ustawodawcy było umożliwienie bezpośredniego zwrotu podatku na rachunek bankowy podatnika w sytuacji, gdy podatnik, podatku tego nie wpłacił oraz wykazuje zadłużenie wielokrotnie przekraczające kwoty podatków, których zwrotu się domaga. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski należy uznać , że decyzje organów podatkowych odmawiające zwrotu podatku były prawidłowe i prawa nie naruszały. Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów podatkowych uchybień proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze , na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.