III SA/Wa 1682/08
WyrokWSA w Warszawie2009-04-09
Skład orzekający: Sylwester Golec, Anna Wesołowska, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie progu obrotów określonego w ustawie o rachunkowości powoduje utratę prawa do opodatkowania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej według norm szacunkowych, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przekroczenie progu obrotów określonego w ustawie o rachunkowości nie powoduje utraty prawa do opodatkowania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej według norm szacunkowych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych pozostawia wybór sposobu opodatkowania (według norm szacunkowych lub na podstawie ksiąg) w gestii podatnika, a przepisy ustawy o rachunkowości nie mogą modyfikować tych zasad, gdyż naruszałoby to zasady konstytucyjne dotyczące stanowienia prawa podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący, P. K., prowadzący działy specjalne produkcji rolnej (uprawa pomidorów w szklarniach), zwrócił się o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania. W związku z prognozowanym przekroczeniem progu 800.000 EURO obrotów, zgodnie z ustawą o rachunkowości, pytał, czy traci prawo do opodatkowania według norm szacunkowych. Minister Finansów uznał jego stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że przekroczenie progu obrotów obliguje do prowadzenia ksiąg rachunkowych i ustalania dochodu na ich podstawie. Skarżący zaskarżył tę interpretację, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie może być ona wykonana, i zasądził od Ministra Finansów na rzecz P. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. K. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 24 września 2007 r. (wpływ do organu – 21 grudnia 2007 r.) P. K. (dalej powoływany jako "Skarżący"), zwrócił się o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania działów specjalnych produkcji rolnej.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Skarżący prowadzi działalność rolniczą jednorodną polegającą na uprawie pomidorów na podłożu mineralnym w szklarniach ogrzewanych o łącznej powierzchni 74624 m². Przedmiotowa działalność ma charakter sezonowy (sezon sprzedaży produktów trwa najczęściej w przedziale od miesiąca marca do listopada), a nadto spełnia wszelkie kryteria sklasyfikowania jej jako "działy specjalne produkcji rolnej". W 2007 r. podobnie jak w poprzednich podstawą obliczenia dochodu z prowadzonego gospodarstwa ogrodniczego i tym samym podstawy obliczenia podatku dochodowego były normy szacunkowe, określone w załączniku nr 3 do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej zwana p.d.o.f.). Zważywszy na wartość dotychczasowych obrotów oraz prognozy sprzedaży do końca sezonu można przewidzieć, że łączny obrót przekroczy próg 800.000 EURO, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.).
W związku z powyższym Skarżący zadał organowi następujące pytanie:
1. Czy fakt przekroczenia progu obrotów, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości powoduje utratę prawa wyboru formy opodatkowania według norm szacunkowych?
Skarżący stanął na stanowisku, że zgodnie z brzmieniem art. 15 p.d.o.f ustawodawca ustanowił dwa sposoby ustalania przychodu z działów specjalnych produkcji rolnej, tj na podstawie norm szacunkowych czyli w formie zryczałtowanej oraz na zasadach określonych w art. 14 ww ustawy na podstawie zapisów w księgach wykazujących wysokość tego przychodu w sytuacji kiedy to podatnik dokona dobrowolnego wyboru takiego sposobu ustalania przychodu. Uzasadnieniem takiego pogląd była według skarżącego zawarta w art. 15 ustawy konstrukcja fakultatywnego uznania "... o zamiarze założenia księgi podatnik jest obowiązany zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego", co w ocenie podatnika oznaczało, że wybór co do sposobu ustalani przychodu z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej i tym samym wybór zasad opodatkowania dochodu ustawodawca pozostawił wyłącznie uznaniu podatnika.
Minister Finansów w indywidualnej interpretacji z dnia [...] lutego 2008 r. uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. Interpretację doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 3 marca 2008 r.
Organ podatkowy stwierdził, że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej może być ustalany przy zastosowaniu norm szacunkowych tylko wówczas, gdy podatnik nie prowadzi ksiąg. W sytuacji, gdy podatnik wypełniając obowiązek wynikający z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości prowadzi księgi rachunkowe, dochód z tego źródła ustalany jest na podstawie tych ksiąg. Z kolei przepis art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stanowi lex specialis w stosunku do art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, nie może zatem być podstawą do zwolnienia z obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej w sytuacji gdy taki obowiązek przewidują przepisy o rachunkowości.
W ocenie organu podatkowego, ustalanie dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej może nastąpić w dwojaki sposób: w drodze stosowania norm szacunkowych lub na podstawie prowadzonych przez podatnika ksiąg rachunkowych. Jednakże możliwość wyboru w tym zakresie jest ograniczona wielkością przychodu uzyskanego z tego źródła. W konsekwencji, jeżeli przychody podatnika osiągną ustawowy próg 800.000 EURO, to powstaje obowiązek ustalania dochodu na podstawie zapisów dokonywanych w prowadzonych księgach rachunkowych i tym samym nie jest możliwe rozliczenia podatku dochodowego przy zastosowaniu norm szacunkowych.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa pełnomocnik Skarżącego wniósł o usunięcie naruszenia prawa pod postacią art. 14, art. 15, art. 24 ust. 4 ustawy p.d.o.f., poprzez uznanie, że przekroczenie progu obrotów określonych przepisami ustawy o rachunkowości powoduje utratę prawa wyboru formy opodatkowania.
W odpowiedzi na usunięcie naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] lutego 2008 r.
W skardze Skarżący zarzucił interpretacji indywidualnej naruszenie:
1. art. 2, 84 i 217 Konstytucji RP przez uznanie, że o zakresie zobowiązań podatnika rozstrzyga ustawa o rachunkowości, podczas gdy obowiązki podatkowe powinny kreować wyłącznie ustawy podatkowe w rozumieniu art. 217 Konstytucji tj. dotyczące podatków, ustalające podmiotowe i przedmiotowe kryteria obowiązków podatkowych, ustalające powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki opodatkowania oraz regulujące prawa i obowiązki podatników oraz organów podatkowych;
2. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości w zw. z art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, iż przepisy ustawy o rachunkowości stanowią samoistną podstawę powstania po stronie podatnika obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, a w konsekwencji wyznaczają zakres obowiązku podatkowego osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej;
3. art. 121 Ordynacji podatkowej przez nałożenie na podatnika obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych w sytuacji, gdy przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jedynie uprawniają go do prowadzenia ksiąg rachunkowych;
4. art. 15, 14, 24a ust. 4, art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy p.d.o.f. przez błędną wykładnię tych przepisów i w konsekwencji uznanie, iż podatnik uzyskujący dochód z działów specjalnych produkcji rolnej podlega obowiązkowi prowadzenia ksiąg rachunkowych i ustalania dochodu w oparciu o te księgi i zasady przyjęte dla pełnej rachunkowości.
Skarżący podtrzymując dotychczasową argumentację wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonej interpretacji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez Ministra Finansów przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię, co z mocy art. 145 par.1 pkt 1 lit. a w związku z art. 146 par. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniało uchylenie zaskarżonej interpretacji.
2. W pierwszym rzędzie ustosunkować się należy do najdalej idącego zarzutu Skarżącego, to jest zarzutu naruszenia powołanych przez niego przepisów art. 2, 84 i 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że o zasadach opodatkowania rozstrzygają przepisy innych ustaw niż ustawy podatkowe. Sąd tak sformułowanego zarzutu nie podziela. Przywołany przez skarżącego art. 217 Konstytucji przewiduje, że nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Powyższy zapis Konstytucji nie wprowadza zasady, że kwestie opodatkowania mogą być uregulowane wyłącznie w specjalnej kategorii ustaw "podatkowych", wprowadza jedynie zasadę, że daniny o charakterze publicznym mogą być określane wyłącznie przepisach ustawowych.
Sąd podziela w pogląd wyrażony w doktrynie prawa podatkowego, zgodnie z którym "przyjęcie, że dana ustawa jest tylko ustawą lub też ustawą podatkową nie ma żadnego znaczenia dla interpretacji przepisów zamieszczonych w określonej w ustawie (por. Ordynacja podatkowa, pod red. B. Adamiak,. J. Borkowski. R. Mastalski i J. Zubrzycki, str. 31, Unimex 2008). W konsekwencji, wyrażony przez skarżącego pogląd, jakoby ewentualne wprowadzenie obowiązku uiszczania danin publicznych w innej ustawie niż ustawa "podatkowa" (o ile oczywiście spełnione są przywołane niżej warunki dotyczące prawidłowej legislacji w zakresie danin publicznych) naruszało zasady wynikającej z art. 2, 84 i 217 Konstytucji.
3. Uzasadniony jest natomiast zarzut naruszenia art. 15, 14, 24 ust. 4, art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy p.d.o.f. przez błędną wykładnię tychże przepisów.
Analizując postanowienia ustawy p.d.o.f. w celu ustalenia, czy wprowadzają one zasadę, że przychody z działów specjalnych produkcji rolnej po przekroczeniu równowartości w złotych polskich kwoty 800.000 EURO opodatkowane są według zasad ogólnych a nie według norm szacunkowych wskazać należy przede wszystkim, że wbrew stanowisku organu, przepisy ustawy p.d.o.f. nie nakładają na osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolne obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych po przekroczeniu określonego przychodów netto o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości.
4. Art. 24 a ustęp 1 ustawy p.d.o.f. nakłada obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewentualnie ksiąg rachunkowych zgodnie z przepisami szczególnymi, na osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą. Przyczyną, dla której osoby te obowiązane są prowadzić księgę lub księgi zgodnie z odrębnymi przepisami jest konieczność zapewnienia możliwości ustalenia podstawy opodatkowania. Norma wprowadzająca obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ksiąg rachunkowych w rozumieniu odrębnych przepisów, znajduje swoje dopełnienie w ustępie 2 i 4 powyższego artykułu.
W ustępie 2 powołanego artykułu, ustawodawca nałożył obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów na osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, o ile zgłosiły one zamiar prowadzenia powyższych ksiąg. Zapis powyższy oznacza, że wyłącznie od woli osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej uzależnione jest prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
W ustępie 4 powołanego artykułu , obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych nałożony został na osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli ich przychody, w rozumieniu w rozumieniu art. 14 ustawy p.d.o.f., za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w EURO w przepisach o rachunkowości. Odwołanie do treści art. 14 ustawy p.d.o.f. oznacza, że przepis ten swoją dyspozycją obejmuje osoby osiągające przychody ze źródeł określonych w art. 10 ustęp 1 pkt 3 ustawy p.d.o.f. a więc z pozarolniczej działalności gospodarczej. Art. 24 a ustęp 4 ustawy p.d.o.f. uznać należy za skonkretyzowanie momentu powstania obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z odrębnymi przepisami w odniesieniu do osób o których mowa w art. 24a ustęp 1 ustawy p.d.o.f., czyli w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą.
6. Sąd wskazuje tutaj, że znana jest mu treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 roku (sygn. akt. II FSK 183/07, LEX nr 392625) w którym wskazano, że wykładnia gramatyczna art. 24 a ustęp 1 prowadzi do wniosku, że nakłada on obowiązek prowadzenia albo podatkowej księgi przychodów i rozchodów, albo ksiąg rachunkowych - zgodnie z odrębnymi przepisami - na wszystkie wymienione w nim podmioty prowadzące działalność gospodarczą bez wyłączenia z niej działalności rolniczej w zakresie podlegającym ustawie, tj. działów specjalnych produkcji rolnej. Pogląd ten oparty jest jednak na utożsamieniu działalności gospodarczej z działalnością rolniczą podlegającą opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie p.do.f. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę wskazuje, że uwzględniając stan prawny obowiązujący od 1 stycznia 2007 roku nie jest możliwe utożsamienie prowadzenia działalności gospodarczej z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. Z dniem 1 stycznia 2007 roku ustawodawca wprowadził do ustawy p.d.o.f. definicję pojęcia działalności gospodarczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie ze art. 5a ustęp 1 pkt 6 ustawy p.d.o.f., począwszy od 1 stycznia 2007 roku pod pojęciem działalności gospodarczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej rozumieć należy działalność,
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Ustawodawca w sposób wyraźny określił, co należy rozumieć pod pojęciem działalności gospodarczej i wskazał wprost, że przychody z działalności gospodarczej to przychody, które nie są zaliczane do innych źródeł wymienionych w art. 10 ustęp 1 pkt 1,2 i 4-9 ustawy p.d.o.f. Nie można więc utożsamiać pojęcia przychodów osiąganych z działów specjalnych produkcji rolnej z przychodami osiąganymi z prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.
Oznacza to, że przepisy ustawy p.d.o.f. nie nakładają na podatnika prowadzącego działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowy po przekroczeniu progu przychodów netto, o którym mowa w art. 2 ustęp 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Podobny pogląd wyrażony został również w doktrynie prawa podatkowego (P. Baraniak. Zasady opodatkowania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, Przegląd Podatkowy, 10/2008, str. 43 i nast.), jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 września 2007 roku, I SA/Łd 564/07).
7. Sąd wskazuje, że podziela pogląd wyrażony w przywołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zgodnie z którym, podatnicy prowadzący działy specjalne produkcji rolnej, którzy nie złożyli oświadczenia, o którym mowa w art.15 ustawy, a ich przychód za poprzedni rok podatkowy był równy lub wyższy od kwoty 800.000 Euro ( np. ustalony na podstawie ewidencji dla celów podatku od towarów i usług) ustalają swój przychód na podstawie norm szacunkowych, co nie oznacza, że nie mają obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, tyle, że nie dla celów ustalania przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
8. Uwzględniając powyższą argumentację sąd uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia przez Ministra Finansów art. 121 ustawy o.p. poprzez nałożenie na podatnika obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych – podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej, przekraczający określony próg przychodów ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych ale nie łączy się to ze zmianą zasad opodatkowania podatnika.
9. Rozważyć należy następnie, czy możliwe jest przyjęcie, że zmiana zasad opodatkowania wynika ze spełnienia przesłanek, które , które nie są wprost wskazane w ustawie regulującej elementy stosunku daniowego do których zaliczają się m.in.: określenie podmiotu oraz przedmiotu opodatkowania, stawek podatkowych, zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku.
Zgodnie z wyrażanym wielokrotnie przez Trybunał Konstytucyjny poglądem dotyczącym zasada dostatecznej określoności przepisów prawa wynikająca z art. 2 Konstytucji związana jest funkcjonalnie z zasadami pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania do państwa i prawa. Zasady te nakazują, aby przepisy prawa były formułowane w sposób precyzyjny i jasny oraz poprawny pod względem językowym. Związana z jasnością precyzja przepisu winna przejawiać się w konkretności nakładanych obowiązków i przyznawanych praw, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie (por. wyroki z 15 września 1999 r., sygn. K. 11/99, OTK ZU nr 6/1999, poz. 116; 11 stycznia 2000 r., sygn. K. 7/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 2; 21 marca 2001 r., sygn. K. 24/00, OTK ZU nr 3/2001, poz. 51; 30 października 2001 r., sygn. K. 33/00, OTK ZU nr 7/2001, poz. 217; 22 maja 2002 r., sygn. K 6/02, OTK ZU nr 3/A/2002, poz. 33; 20 listopada 2002 r., sygn. K 41/02, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 83; 3 grudnia 2002 r., sygn. P 13/02, OTK ZU nr 7/A/2002, poz. 90; 29 października 2003 r., sygn. K 53/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 83),
Trybunał Konstytucyjny podkreślał przy tym, że omawiana zasada ma szczególnie doniosłe znaczenie w sferze praw i wolności, wskazując, że zwłaszcza w przepisach podatkowych ustawodawca nie może poprzez niejasne formułowanie treści przepisów pozostawiać organom mającym je stosować nadmiernej swobody przy ustalaniu ich zakresu podmiotowego i przedmiotowego, a podatnikom stwarzać niepewność co do ciążących na nich obowiązków. Dla oceny zgodności sformułowania określonego przepisu prawa z wymaganiami poprawnej legislacji istotne są przy tym trzy założenia. Po pierwsze - każdy przepis ograniczający konstytucyjne wolności lub prawa winien być sformułowany w sposób pozwalający jednoznacznie ustalić, kto i w jakiej sytuacji podlega ograniczeniom. Po drugie - przepis taki powinien być na tyle precyzyjny, aby zapewniona była jego jednolita wykładnia i stosowanie. Po trzecie - przepis taki winien być tak ujęty, aby zakres jego zastosowania obejmował tylko te sytuacje, w których działający racjonalnie ustawodawca istotnie zamierzał wprowadzić regulację ograniczającą korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 stycznia 2007 roku, sygn akt SK 70/06 OTK-A 2007/9/103).
10. Podzielając powyższy pogląd, sąd nie może uznać za prawidłowe stanowiska organu podatkowego, zgodnie z którym samo przekroczenie progu przychodów w wysokości odpowiadającej równowartości w złotych polskich kwoty 800.000 EURO, co zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości powoduje powstanie obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, powoduje zmianę zasad opodatkowania podatników osiągających dochody z działów specjalnych produkcji rolnej, określone w art. 24 ustęp 4 ustawy p.d.o.f.,.
Zgodnie z art. 24 ustęp 4 ustawy p.d.o.f. dochód z działów specjalnych produkcji rolnej może być ustalony na dwa sposoby:
1) jeżeli podatnik prowadzi księgi, o których mowa w art. 15 ustawy, dochodem z działów specjalnych produkcji rolnej jest różnica między przychodem z tytułu prowadzenia tych działów a poniesionymi kosztami uzyskania, powiększonymi o wartość przyrostu stada zwierząt na koniec roku podatkowego w porównaniu ze stanem na początek roku i pomniejszona o wartość ubytków w tym stadzie w ciągu roku podatkowego;
2) jeżeli podatnik nie prowadzi ksiąg, o których mowa w art. 15 ustawy dochód z tego źródła ustala się przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu z określonej powierzchni upraw lub jednostki produkcyjnej zwierzęcej, określonych w załączniku nr 2.
Artykuł 15 ustawy p.d.o.f. przewiduje, że podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej zobowiązany jest do powiadomienia właściwego naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze prowadzenia ksiąg wykazujących przychód. Ze sformułowania powyższego przepisu wynika, że to podatnik decyduje, czy rozpocznie prowadzenie ksiąg wykazujących przychód (przy czym może to być zarówno podatkowa księga przychodów i rozchodów jak i księgi rachunkowe).
Oznacza to, że ustawa p.d.o.f., regulująca zasady opodatkowania, to jest podmiot oraz przedmiotu opodatkowania, stawki podatkowe, zasady przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku pozostawia woli podatnika rozpoczęcie prowadzenia ksiąg i w konsekwencji wybór zasad opodatkowania. W tej sytuacji nie można przyjąć, że by inna ustawa, w tym przypadku ustawa o rachunkowości, która nie zawiera elementów niezbędnych dla wprowadzenia daniny publicznej, mogła zmodyfikować zasady opodatkowania wynikającej z ustawy p.d.o.f. Uwzględniając przywołane powyżej w punkcie 9 zasady, według jakich winny być nakładane obowiązki podatkowe art. 2 ustęp 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości nie może być traktowany jako decydujący o zasadach opodatkowania osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej.
Wykładnia przepisu art. 15 i 24 ustęp 4 ustawy p.d.o.f w związku z art. 2 ustęp 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. pozwalająca na przyjęcie, że przekroczenie progu przychodów określonego w art. 2 ustęp 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości modyfikuje zasady opodatkowania określonej grupy podmiotów, wobec braku regulacji w tym zakresie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, godziłaby w przytoczone wyżej zasady stanowienia prawa podatkowego wynikające z art. 2 i 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
11. Z przywołanych wyżej względów uznając, że przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji naruszony zostały przepisy prawa materialnego przez błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił zaskarżoną interpretację.
12. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło