III SA/Wa 1682/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...]lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie skargi na interpretację indywidualną w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł, P. K. wniósł o zwolnienie od kosztów postępowania. W jego ocenie koszty te są nieusprawiedliwione i nie stać go na ich poniesienie. Podniósł, iż ciążą na nim długi z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł. W dniu 16 lipca 2008 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. W wykonaniu wezwania skarżący nadesłał wypełniony formularz PPF i wniósł o przedłużenie o 14 dni terminu do złożenia pozostałych dokumentów. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż nie stać go na ponoszenie nieusprawiedliwionych opłat. Stwierdził, że obok zabezpieczenia środków finansowych na bieżącą działalność, wynagrodzenia pracownicze itp., jest obowiązany poczynić oszczędności na zapłacenie - jego zdaniem - nienależnego podatku. Podniósł, iż nie stać go na ponoszenie żadnych kosztów. Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką małoletnich dzieci. Skarżący do swojego majątku zaliczył dom o pow. [...] m² w budowie, ½ udziału w mieszkaniu o pow. [...] m², ok. [...] ha nieruchomości rolnej (w tym 9,5 ha - [...]), ok. [...] ha - lasy i łąki. Ponadto wnioskodawca oświadczył, iż posiada ok. [...] zł oszczędności, są to środki przeznaczone na prowadzoną działalność (opał, nawozy itp. - do końca roku środki te zostaną wydatkowane). Wskazał również, że posiada dwa samochody osobowe BMW, mercedesa sprinter, samochód ciężarowy, wyposażenie [...], wózki widłowe, kotły, dozownie. Wszystkie składniki majątkowe stanowią małżeńską współwłasność majątkową. Skarżący poinformował, że posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów wysokości ok. [...] zł. Z kolei jego dochód miesięczny brutto z tytułu prowadzonej działalności wynosi [...] zł. W dniu 14 lipca 2008 r. do Sądu wpłynęły dodatkowe dokumenty tj. zeznanie PIT-36 za 2007 r. oraz kopie umów kredytowych. Skarżący nie nadesłał natomiast wyciągów z rachunków bankowych, ani nie przedstawił zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków jego rodziny. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości kosztów sądowych, do których, na obecnym etapie postępowania, zaliczyć można jedynie wpis od skargi w wysokości 200 zł. Ustosunkowując się do oświadczeń i dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której uzyskuje bardzo duże dochody. Z zeznania PIT-36 wynika, iż w 2007 r. wnioskodawca osiągnął dochód z tytułu prowadzonej działalności w wysokości [...] zł. Zgodnie natomiast z oświadczeniem skarżącego jego miesięczny dochód brutto wynosi [...] zł. Ponadto wnioskodawca posiada bardzo duży majątek ruchomy i nieruchomy w tym m.in., dom w budowie ([...] m²), ½ udziału w mieszkaniu ([...] m²), nieruchomości rolną ([...] ha), dwa wysokiej klasy samochody osobowe, samochód dostawczy, samochód ciężarowy. Podkreślić trzeba, że już samo proste zestawienie wysokości miesięcznych dochodów, majątku oraz oszczędności skarżącego z wysokością wymagalnych kosztów sądowych, jednoznacznie przesadza o tym, iż w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie sposób bowiem uznać, iż zapłacenie przez skarżącego wpisu sądowego w wysokości 200 zł, spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Nie zasługuje również na uwzględnienie argument skarżącego, iż skoro posiada zadłużenie na kwotę ok. [...] zł, natomiast oszczędności w wysokości ok. [...] zł będą do końca roku wydatkowane, to nie stać go na poniesienie kosztów sądowych. Nie sposób bowiem przyjąć, iż osoba obracająca tak ogromnymi kwotami nie jest wstanie wygospodarować środków na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł (pozostałe ewentualne koszty postępowania będą kształtować się na podobnym poziomie). Przy ok. [...] zł oszczędności, kwota 200 zł wydaje się jedynie kwotą "symboliczną". Poza tym, spłata zaciągniętych kredytów, oraz pozostałe wydatki (poza wydatkami koniecznymi na utrzymanie) nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnością publicznoprawną jaką jest wpis sądowy. Dodatkowo trzeba pamiętać, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, który prowadzi dochodową działalność gospodarczą. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Bez wątpienia skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. Na marginesie wskazać również należy, iż mimo stosownego wezwania, skarżący nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, ani nie przedstawił zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków jego rodziny. Uchylenie się od nadesłania tych dokumentów, stanowi dodatkowy argument przemawiający za odmową przyznania prawa pomocy. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.