III SA/Wa 1682/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-21
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wezwania sądu, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wezwania sądu. Brak pełnego poznania sytuacji życiowej strony uniemożliwia ocenę jej zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Ponadto, strona nie wykazała nadzwyczajnej potrzeby udziału profesjonalnego pełnomocnika, a jej pisma świadczą o sprawności intelektualnej i zdolności do wyrażania oczekiwań.Stan faktyczny
Strona S. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Strona podała, że nie posiada dochodów poza rentą w wysokości 222 zł, ale posiada dom i ziemię rolną. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym i wykazania przyczyn niemożności poniesienia kosztów wpisu. Strona nie wykonała wezwania w sposób wyczerpujący, kwestionując dyskryminację i podważając stan psychiczny urzędnika.Rozstrzygnięcie
Odmówić Stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21/11/2018 r po rozpoznaniu wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia z [...]/4/2018 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego p o s t a n a w i a odmówić Stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskuje strona S. M., kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe - gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
2) Strona Skarżąca, wnioskiem na formularzu PPF, zwróciła się przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na sytuację finansową oraz konieczność zabezpieczenia dalszej egzystencji. Nie posiada dochodów, za wyjątkiem renty w wysokości 222 zł. Posiada dom o pow. 90 m.kw. i 8,3 ha ziemi rolnej, z której nie uzyskuje dochodów (brak chętnych na dzierżawę). Za niepowodzenia życiowe i brak dochodów wini "antypolskie żydy".
3) Strona została wezwana pismem z 18/10/18 o udzielenie informacji o stanie majątkowym i wykazania przyczyn niemożności poniesienia kosztów wpisu w wysokości 100,- zł.
4) W odpowiedzi Skarżący uznał, że informacje z formularza ppf są "pełne", w wyniku wezwania jest dyskryminowany jako Polak. Poddał w wątpliwość stan psychiczny i czystość rasową urzędnika kierującego wezwanie.
5) Przede wszystkim należy zauważyć, że warunkiem przeprowadzenia korzystnego dla Strony postępowania w zakresie prawa pomocy jest pełne poznanie sytuacji życiowej strony. Stanu takiego nie udało się osiągnąć, ponieważ wezwanie nie zostało wykonane. Opierając się – tak jak tego oczekują Strona wyłącznie na złożonym formularzu ppf i zawartych w nim "pełnych" informacji należy uznać, że Strona dysponuje kwotą miesięcznych dochodów przekraczającą wysokość wpisu od skargi (tj. przekraczającą 100 zł) i dysponuje 8,3 ha ziemi, z której może – w najgorszym razie – uzyskiwać płody rolne. Nadto, zdaniem urzędnika sądowego, ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a., zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., I OZ 987/10, z dnia 30/8/2011 r., I FZ 227/11, postanowienie z 26/10/2010 r., III SA/Wr 387/10 i przywołane tam orzecznictwo, dostępne: CBOSA). Strona nie wykazała natomiast w sprawie nadzwyczajnej potrzeby udziału profesjonalnego pełnomocnika, jak też wykazuje sprawność intelektualną i zdolność do jednoznacznego wyrażania swoich oczekiwań (co wynika z treści składanych pism), które to oczekiwania mogą zostać poddane ocenie przez Sąd, skrępowanego ciasnym gorsetem badania sprawy, tj. "zgodności z prawem". W konsekwencji, nie jest możliwe przyznanie Stronie prawa pomocy, ponieważ czyn ten, popełniony bez uzasadnienia w materiale dowodowym, oznaczałby w istocie naruszenie zasad dyscypliny finansów publicznych. Nie jest dopuszczalne pokrywanie kosztów postępowania przez innych obywateli (jak Skarżący wskazał – Polaków) opłacających podatki w sytuacji, kiedy Skarżący nie podjął wysiłku przedstawienia swojej sytuacji, która mogła (co naturalne) zmieniać się w czasie. Na potrzebę tych działań wskazuje również zakres (liczba) postępowań sądowych, w których Skarżący uczestniczy, jak też przedmiot tych postępowań i utrwalony wynik kontroli legalności spraw ze skarg Strony. Podsumowując: niezbywalnym warunkiem korzystnego dla Strony rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy jest wyjawienie przez nią wszystkich elementów jej gospodarki finansowej.
6) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło