III SA/Wa 169/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-14
Skład orzekający: Marek Krawczak, Aneta Lemiesz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wyrok sądu administracyjnego uchylił decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za dany rok, utrzymanie w mocy decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy za ten sam rok jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję określającą wysokość odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy, ponieważ wcześniej uchylił decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za ten sam rok. Utrzymanie w mocy decyzji o odsetkach spowodowałoby możliwość egzekwowania odsetek mimo braku zaległości we wpłatach zaliczek, co jest sprzeczne z akcesoryjnym charakterem odsetek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określającą wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec 2006 r. Skarżący kwestionował istnienie zaległości podatkowej, argumentując, że nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży nieruchomości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, powołując się na wcześniejszy wyrok, który uchylił decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za 2006 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. T. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant ref. staż. Dorota Gaj-Mizerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od należnej, a niezapłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. T. kwotę 717 zł (słownie: siedemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2010 r., którą określono J. T. (dalej jako "Skarżący" lub "Strona") wysokość odsetek za zwłokę w wysokości 1.983,00 zł od należnej a niezadeklarowanej i niezapłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec 2006 r. w wysokości 17.536,00 zł.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. stwierdził, że Skarżący nie złożył deklaracji i nie wpłacił należnej zaliczki z tytułu osiągnięcia dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Powstał zatem za marzec 2006 r. obowiązek wpłacenia należnej zaliczki na podatek dochodowy od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej i złożenia deklaracji w tym zakresie. Zdaniem organu, Skarżący był zobowiązany na podstawie przepisów art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.). do wpłacenia w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy.
Organ ustalił, że należna zaliczka na podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności za marzec 2006 r. wynosi 17.536,00 zł.
W związku z powyższym, od zaniżonej i nie wpłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec 2006 r. w kwocie 17.536,00 zł, stanowiącej w myśl art. 51 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.), zaległość podatkową Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. określił Skarżącemu odsetki za zwłokę, stosownie do przepisów art. 53 § 1, art. 53 § 4 i art. 53a § 1 O.p. od dnia następnego po upływie terminu płatności zaliczki do dnia złożenia zeznania rocznego (PIT-36) tj. do 30 kwietnia 2007 r.
W odwołaniu od ww. decyzji Strona zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że wnoszący odwołanie dokonali zbycia nieruchomości w ramach działalności gospodarczej, w związku z czym podważała sam fakt istnienia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, co w konsekwencji, zdaniem Strony, nie uprawniało organu do określenia odsetek od zaliczek.
W kwestii braku wpłacenia zaliczki z tytułu osiągnięcia dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej Skarżący podniósł, że nie był zobowiązany wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczek z tytułu rzekomo prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z tym nie powstała także zaległość podatkowa w rozumieniu art. 51 § 2 O.p. Ponadto odsetki nie mają samoistnego charakteru, lecz pełnią rolę akcesoryjną w stosunku do zobowiązania głównego, warunkiem powstania roszczenia o odsetki jest uprzednie istnienie zobowiązania głównego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia do wydania ww. decyzji poprzedzone zostały wydaniem Skarżącemu i jego małżonce decyzji wymiarowej dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie znajdzie zastosowanie art. 53a § 1 O.p. zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie - odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek. Ustalenie, że zaliczek tych nie zapłacono bądź też zaniżono ich wysokość (co jest najczęściej konsekwencją zaniżenia wysokości zobowiązania podatkowego), stanowi podstawę faktyczną dla zastosowania art. 53a § 1 O.p.
Dokonane ustalenia dotyczące uzyskiwania przez Stronę przychodu ze źródła określonego przepisem art. 10 ust. 1 pkt 3) u.p.d.o.f. stanowiły w ocenie organu odwoławczego wystarczającą podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie przez organ I instancji przepisów art. 44 ust. 1 pkt 1), ust. 3 i ust. 6 updof w związku z art. 53a § 1 O.p. Zatem nieuzasadniony był zarzut naruszenia ww. przepisów przez ich zastosowanie w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. potwierdził słuszność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż zarówno powołana w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej podstawa prawna, jak również sposób wyliczenia odsetek za zwłokę są prawidłowe.
Dodatkowo zarzuty Strony, dotyczące braku podstaw do przyjęcia, iż prowadzili niezarejestrowaną pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży nieruchomości, nie mogą być - w ocenie organu, skutecznie podnoszone w tym postępowaniu, gdyż jego przedmiotem nie jest określenie zobowiązania podatkowego, a jedynie odsetek za zwlokę w zapłacie zaliczek na podatek dochodowy. Ponadto organ wskazał, iż w odwołaniu od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., Skarżący nie kwestionował kwoty odsetek oraz sposobu ich wyliczenia.
Strona w skardze do Sądu, zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że Skarżący dokonał zbycia nieruchomości w ramach działalności gospodarczej oraz naruszenie:
– art. 5a pkt 6) u.p.d.o.f. przez niezasadne przyjęcie, że Skarżąca prowadził we własnym imieniu pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na obrocie nieruchomości,
– art. 10 ust. 1 pkt) 3 u.p.d.o.f. przez niezasadne przyjęcie, że sprzedaż nieruchomości dokonywana przez Skarżącego stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, podczas gdy, czynność ta stanowi przychód o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a),
– art. 44 ust. 1 pkt 1), ust. 3, ust. 6 u.p.d.o.f. w związku z art. 51 § 2 oraz art. 53 § 1 O.p. przez niezasadne przyjęcie, że Skarżący jest osobą uzyskująca dochód z działalności gospodarczej i w związku z tym jest obowiązany bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy, a poprzez to niezasadne uznanie, że Skarżący zobowiązany jest do uiszczenia należnej a niezadeklarowanej i niezapłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec 2006 r.,
– art. 23 § 1 pkt 1) i 2) O.p. przez niezasadne przyjęcie, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy pozwala na określenie dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania bez konieczności określenia tego dochodu w drodze oszacowania,
– art. 121 § 1 O.p. przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niestaranny oraz przedstawienie nieprawdziwego stanu faktycznego, a mianowicie wskazanie, że aktem notarialnym z dnia 17 czerwca 2004 r., Rep. A nr [...], Skarżący sprzedał wraz z żoną projektowaną działkę nr [...] wraz z wybudowanym budynkiem mieszkalnym, podczas jak wynika z przedmiotowego aktu notarialnego, sprzedali jedynie całe należące do nich udziały w tej działce.
W uzasadnieniu skargi powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim należało mieć na uwadze, to iż w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2006 r. zapadł przed WSA wyrok w dniu 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 165/11, w którym to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za 2006 r. Zatem mając to na uwadze należało konsekwentnie uchylić również zaskarżoną decyzję określającą wysokość odsetek od nie wpłaconych w terminie zaliczek. Utrzymanie ww. decyzji w mocy spowodowałoby, że organ podatkowy uprawniony byłby do egzekwowania odsetek zawartych w zaskarżonej decyzji, pomimo braku zaległości we wpłatach zaliczek.
Dodatkowo należy zauważyć, że zarzuty Strony, dotyczące braku podstaw do przyjęcia, iż prowadzili niezarejestrowaną pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży nieruchomości, nie mogą być - jak słusznie zauważył organ, skutecznie podnoszone w tym postępowaniu, gdyż jego przedmiotem nie jest określenie zobowiązania podatkowego, a jedynie odsetek za zwlokę w zapłacie zaliczek na podatek dochodowy.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło