III SA/Wa 1696/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu wpis w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Skarżący wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004r. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.- [...] o interpretację przepisów o podatku od towarów i usług odnośnie ewentualnego opodatkowania tym podatkiem uzyskiwanych przez niego przychodów z tytułu pełnienie funkcji arbitra sądu polubownego. Niezadowolony z otrzymanej informacji skierował do organu pisma z [...] grudnia 2004r. oraz [...] lutego 2005r. z wnioskiem o jednoznaczną kwalifikację interesującego go zagadnienia, przy czym w drugim z pism zawarł wniosek o wydanie w tej kwestii wiążącej interpretacji. W piśmie z dnia [...] lutego 2005r. skarżący został poinformowany przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.- [...] o tym, że w przedstawionym stanie faktycznym pełniona przez niego funkcja nie wiąże się z koniecznością opodatkowania uzyskiwanych przychodów podatkiem od towarów i usług. W dniu [...] kwietnia 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. skierował do skarżącego pismo, w którym powołując się na art. 14b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60) – dalej powoływana jako ord. pod. w brzmieniu obowiązującym do końca 2004r., dokonał zmiany informacji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. – [...]. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe pismo. W skardze zawarł wniosek o zmianę zaskarżonej informacji i wydanie wiążącej interpretacji, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie organowi w celu wydania wiążącej interpretacji. W uzasadnieniu stwierdził, iż pismo organu nie załatwia jego wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie powinien jego zdaniem powoływać się na brzmienie przepisów nieobowiązujące w chwili rozpatrywania wniosku, a ponadto należało wziąć pod uwagę, iż skarżący w piśmie z [...] lutego 2005r. domagał się wiążącej interpretacji. Zaznaczył także, iż przed wniesieniem skargi zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w W. o zmianę informacji zawartej w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005r. i wydanie wiążącej interpretacji przepisów. W przypadku uwzględnienia wniosku postępowanie sądowe okazałoby się zbędne, dlatego też wniósł o jego zawieszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) – dalej powoływana jako u.p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przypomnienia wymaga, że kontroli sądów administracyjnych podlegają tylko te sprawy i kwestie, które ustawodawca, czy to na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy to na mocy innych ustaw, tej kontroli poddał. Art. 58 § 1 u.p.p.s.a. obliguje sądy administracyjne tak do sprawdzenia własnej właściwości, jak również do kontrolowania dopuszczalności złożonej w danej sprawie skargi – w tym do odrzucenia skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 u.p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na m.in.: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, stosując jednocześnie środki określone w tych przepisach. Należy przypomnieć, że instytucja pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego wydawanej przez właściwe organy podatkowe I instancji była uregulowana w art. 14 a – 14 d ord. pod. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2004 roku. Z dniem 1 stycznia 2005 roku przepisy te uległy zmianie, przy czym w wyniku zmian ustawodawca w miejsce informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego wprowadził całkowicie nową instytucję, a mianowicie pisemną interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Nie podlega dyskusji i nigdy nie było sporne w orzecznictwie, iż informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego nie były wydawane ani w formie decyzji, ani też postanowienia. Dopiero od 1 stycznia 2005 roku w odniesieniu do nowej instytucji (interpretacji) ustawodawca wprowadził w tym zakresie zmianę, zobowiązując organy podatkowe I instancji do wydawania interpretacji w formie postanowienia i dając dyrektorom izb skarbowych możliwość zmiany tych interpretacji wyłącznie w formie decyzji. Zdaniem Sądu należy przypomnieć, iż zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 roku w/s NSA SA 1163/81 - OSP 1982/9/169) pismo zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej zgodnie z przepisami w drodze decyzji jest decyzją, pomimo iż nie posiada formy przewidzianej w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub art. 210 ord. pod., jeśli tylko zawiera minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania go jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Analiza pisma skierowanego do skarżącego przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. wskazuje jednakże, iż z pewnością nie miało ono formy decyzji wydanej na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2005r. Pismo to było informacją wydaną na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym do końca 2004r., a organ dokonał zmiany informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- [...] wydanej również na podstawie takiego brzmienia przepisów. Należy przy tym zaznaczyć, iż kwestia prawidłowości załatwienia wniosku skarżącego czy też jak podnosi skarżący - jego niezałatwienia w formie, o którą wnosił - mogłaby być przedmiotem oceny Sądu w złożonej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. skardze na bezczynność organu w przedmiocie nie wydania wiążącej interpretacji, o którą wnosił. Ponieważ zatem w sprawie nie wydano decyzji ani postanowienia należałoby rozważyć, czy Dyrektor Izby Skarbowej w W., kierując do skarżącego pismo z dnia [...] kwietnia 2005 roku wydał inny akty lub wykonał inną czynność z zakresu administracji publicznej, które dotyczyłyby uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odpowiedzi na tak postawione pytanie udzielił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2005 roku o sygn. SK 36/03 kiedy stwierdził, że informacje podatkowe ani też postępowanie prowadzące do ich udzielenia nie mieściły się w pojęciu sprawy w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz stanowiły jedynie swoistą deklarację poglądów aparatu fiskalnego na przedstawione zagadnienie prawne. Deklaracja taka nie miała wpływu ani na prawa, ani na obowiązki podatnika, gdyż tylko jego późniejsze i w pełni autonomiczne decyzje mogły dla niego rodzić skutki prawne. Godne jest podkreślenia, że także Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie tak oceniał naturę informacji podatkowych. Wystarczy przypomnieć, że np. w postanowieniu z dnia 2 grudnia 1998 roku w/s NSA I SAB/Ka 16/98 NSA stwierdził, że udzielenie pisemnej informacji, o której mowa w art. 14 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), nie jest czynnością mieszczącą się w zakresie objętym hipotezą art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie pogląd ten, mimo wszelkich odmienności w obowiązujących wówczas i obecnie przepisach, zachowuje – co wyrok Trybunału Konstytucyjnego jedynie potwierdził – aktualność na gruncie art. 3 u.p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc pod uwagę, że zaskarżona informacja o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego nie mieści się w katalogu sformułowanym w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. uznał, że pozostaje ona poza właściwością sądu administracyjnego i w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – postanowił jak w sentencji. Jednocześnie, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 lit a u.p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi - organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom. Z uwagi na fakt, iż w myśl art. 54 § 1 u.p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, Sąd po przesłaniu skargi przez organ nie wysyła organowi jej odpisu, dlatego też warunek dokonania zwrotu całej kwoty wpisu, wynikający z treści art. 232 § 1 pkt 1 lit a u.p.p.s.a. nie znajduje odniesienia w obowiązujących przepisach postępowania sądowo-administracyjnego. W tej sytuacji – wobec odrzucenia skargi - Sąd postanowił o zwrocie całości wniesionego w rozpatrywanej sprawie wpisu.