III SA/Wa 1703/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od grudnia 2009 r. do listopada 2010 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżący – A.B. wnioskiem zawartym w piśmie z 24 września 2015 r, a następnie w formularzu PPF (data 15 października 2015 r), zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z pensji w kwocie 1216 zł netto oraz wyjaśnił, że miesięczne koszty utrzymania to ok. 1000 zł. Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia mu wezwania referendarza sądowego z 20 października 2015 r. o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, tj. o wskazanie źródeł utrzymania, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych i in, skutecznie doręczonego, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w aktach sprawy, nie nadesłał dokumentów o które został wezwany. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 11 sierpnia 2015 r., Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni, zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach. Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a zwrotu "gdy wykaże". Do sądu należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Brak wskazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku. To strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uchylenie się strony od przedstawienia stosownej dokumentacji, bądź też przedstawienie niepełnych lub sprzecznych ze sobą danych, skutkuje brakiem wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. W związku z tym, osoba chcąca skorzystać z prawa pomocy, powinna liczyć się z koniecznością udzielania, na wezwanie sądu, wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I OZ 929/12, lex nr 123955). Niewywiązanie się z tego obowiązku może mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1361/10, lex nr 743829). W ocenie sądu, Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący we wniosku PPF podał, że nie posiada żadnego majątku oraz, że utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 1286,16 zł. Wobec tego, że powyższe dane były niewystarczające do oceny, jaka jest obecna, rzeczywista sytuacja finansowa i rodzinna Skarżącego, referendarz dwukrotnie w trakcie prowadzonego postępowania wzywał Stronę do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jego sytuację majątkową. Skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi na to wezwanie, nie wyjaśnił także przyczyn niewypełnienia nałożonego zobowiązania. Należy wyjaśnić, że przedłożenie przez Skarżącego żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej Skarżący się znajduje. Wnioskodawca na skierowane do niego wezwania o nadesłanie dokumentów źródłowych, nie udzielił odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku. Z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów, Sąd nie ma możliwości dokonania porównania wysokości obciążenia finansowego, o którego zwolnienie Skarżący wnosi (wpis od skargi w kwocie 1256 zł) z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że Skarżący uprawdopodobnił spełnienie ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku. W tej sytuacji, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.