III SA/Wa 171/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-16
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Krystyna Kleiber, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego orzekająca o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za 2005 rok jest zgodna z prawem, mimo zarzutów dotyczących wadliwości ustaleń faktycznych i nieuwzględnienia wyroku sądu karnego dotyczącego kontrahenta spółki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym decyzji i przesłuchań z postępowania kontrolnego, oraz że wyrok sądu karnego nie wiąże organu podatkowego ani sądu administracyjnego w zakresie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Ponadto, decyzja organu dotycząca solidarnej odpowiedzialności wspólników jest zgodna z prawem, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego nie mają wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący byli wspólnikami spółki jawnej, której organ podatkowy określił zobowiązania podatkowe w VAT za 2005 rok oraz orzekł o ich solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Organ zakwestionował prawo do odliczenia VAT z faktur wystawionych przez kontrahenta spółki, Pana D. O., uznając je za fikcyjne. Skarżący kwestionowali ustalenia organu, odmowę dopuszczenia dowodu z zeznań Pana D. O. oraz powoływali się na wyrok sądu karnego w sprawie Pana D. O., który częściowo potwierdził wystawienie nierzetelnych faktur, ale uznał, że dostawy złomu na rzecz spółki miały miejsce.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi Skarżących na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r. w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. spraw ze skarg A. M. i J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki za zaległości podatkowe spółki oraz określenia wysokości zobowiązania podatkowego spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. oddala skargi
Decyzją z [...] lipca 2010r., wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, 3, art. 47 1 i 3, art. 107 § 1, 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 109, art. 115, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz. U.z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.), zwanej dalej O.p., art. 86 ust. 1 ust. 2 kt 1 lit. a ust. 3a pkt 4 lit a, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3 stawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz.535 z późn. zm.. zwanej dalej ustawą o VAT), 14 ust. 2 pkt 4 lit. a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970, zwanego dalej rozporządzeniem), Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (NUS), po przeprowadzonym postępowaniu określił A. S. P., J. S. A. M. Spółka Jawna (Spółka) kwotę zobowiązania w podatku do towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r., w kwotach wskazanych w decyzji oraz orzekł o odpowiedzialności podatkowej J. S. i A. M. (Skarżący) za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia było zakwestionowanie przez NUS prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur wystawionych przez Pana D. O., które dokumentować miały dostawy metali kolorowych dla Spółki. NUS wskazał, że D. O., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą K. nie sprzedawał złomu metali kolorowych z uwagi na fakt, że go nie nabywał a jego działalność sprowadzała się jedynie do wystawiania fikcyjnych faktur VAT na rzecz Spółki oraz sporządzania faktur VAT do podpisania przez W. S., które miały dokumentować rzekomą sprzedaż na rzecz D. O..
Ustalenia te poczynione zostały na podstawie decyzji wydane prze Dyrektora Urzędu Kontroli w W. (DUKS) z [...] grudnia 2007r., wydanej w stosunku do Pana O., która to decyzja na skutek nie złożenia od niej odwołania stała się ostateczną. W toku postępowania prowadzonego w stosunku do Pana O. na podstawie zeznań świadków ustalono, że na posesji wskazanej przez Pana O. jako miejsce dostawy i przeładunku złomu czynności takie nie miały miejsca.
NUS wskazał również na rozbieżności w zeznaniach świadków co do opisu dostarczanego złomu, samochodów, którymi był dostarczany, osoby ze Spółki, której Pan O. dostarczał faktury. Pan O. wskazywał, że przy dostawach złomu zatrudniał "okolicznych pijaczków", co biorąc pod uwagę częstotliwość dostaw złom oraz jego ilość wykazaną na fakturach VAT (łącznie 2,5 tyś. ton, co stanowiło obrót 19,7 mln złotych), wydaje się niemożliwe. Pan O. nie był w stanie również wskazać personaliów zatrudnianych przez niego osób, a w dokumentacji jego firmy nie stwierdzono żadnych dowodów potwierdzających dokonywanie jakichkolwiek płatności na rzecz rzekomo wynajmowanych osób.
Pracownicy Spółki nie znali Pana O., który twierdził, że był przy każdej dostawie złomu. Przesłuchany w charakterze strony A. M. wyjaśnił, że z uwagi na tajemnicą handlową, pracownicy magazynowi nie wiedzieli skąd pochodzi złom i komu jest przeznaczony. Przesłuchany w charakterze strony Pan J. S. wskazał, że nabywany do Pana O. złom był nieposortowany, a w konsekwencji, jego firma nie musiała mieć własnej bazy oraz środków trwałych np. wózków.
W ocenie NUS ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowanie nie pozwalają na stwierdzenie, że Pan O. faktycznie dostarczał złom do Spółki. Oznacza to, że Spółka obniżając podatek należny o podatek naliczony z faktur VAT wystawionych przez D. O., stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane naruszyła przepis 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia obowiązujący do dnia 31 .05.2005r., oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy o VAT, obowiązujący od dnia 1 czerwca 2005r.
Następnie NUS wyjaśnił, że zgodnie z art. 107 § 1 i 2 pkt. 2 O.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianym w ustawie za zaległości podatkowe oraz odsetki za zwłokę podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Przepisy O.p. nie uzależniają wszczęcia postępowania, a w konsekwencji wydania decyzji, w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej na wspólnika spółki od jakichkolwiek warunków. Wspólnik spółki jawnej zgodnie z art. 115 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2008r. odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. Przepis ten stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienione w art. 52 O.p. powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem.( art. 115 § 2 O.p.).
Wspólnikami Spółki byli S. P., J. S. i A. M.. W dniu Jak wynika ze skróconego aktu zgonu z dnia 25.09.2007r. S. P. zmarł 09.09.2007r.. W dniu 05.03.2008r. Uchwałą wspólników nr 1/2008 nastąpiło rozwiązanie Spółki. Postanowieniem z dnia 12.03.2008r., sygn. Sprawy [...] Sąd Rejonowy dla M. W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowił dokonać wpisu o wykreśleniu podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego z uwagi na rozwiązanie.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący złożyli od niego odwołania, w których decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 120 O.p. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniach dla podatnika mniej korzystnych, z pominięciem ustaleń korzystnych, art. 121 O.p. poprzez niedopuszczenie dowodów, które przemawiają za pozytywnym dla podatnika rozstrzygnięciem sprawy, art. 122 O.p. poprzez niedokonanie wyczerpującego zbadania okoliczności sprawy, art. 187 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, jak również naruszenie przepisu art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdyż w sprawie rozstrzygniętej niniejszą decyzją toczy się inne postępowanie.
Z uwagi na powyższe uchybienia Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniach wskazali, że w niniejszej sprawie organ odmówił dopuszczenia kluczowego dowodu w sprawie to jest dowodu z zeznań Pana O.. Podnieśli, że skoro w niniejszej sprawie zdaniem organu D. O. nie dostarczał złomu Spółce a jednocześnie organy nie kwestionując dostaw złomu realizowanych przez Spółkę to należało ustalić, skąd pochodził złom sprzedawany przez Spółkę do jej kontrahentów. Skoro wspólnicy i pracownicy Spółki potwierdzili dokonywanie dostaw przez Pana O., to zadaniem organu kwestionującego te dostawy było udowodnienie, że dostawy pochodziły z innego źródła. Podkreślili, że Spółka nie musiała sprawdzać, skąd Pan O. uzyskuje dostarczony do niej złom, a ewentualne braki w dokumentacji firmy tego kontrahenta nie mogą obciążać Spółki i Skarżących. Podkreślili, że argumenty przytaczane w uzasadnieniu decyzji są kopią zdań z decyzji wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] grudnia 2007r. w stosunku do Pana O..
Końcowo Skarżący wskazali, że decyzja została wydana w sprawie, która poprzednio została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną wydaną przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w dniu [...] czerwca 2009 r. Od decyzji tej wniesione zostało odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., który postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania, a tym samym powyższa decyzja wydana przez Dyrektora UKS stała się ostateczna. Z tych względów wydanie kolejnej decyzji w sprawie narusza obowiązujące w tym zakresie przepisy.
Dodatkowo należy stwierdzić, że od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (Sygn. akt III SA/Wa 1263/10). Sprawa czeka na wyznaczenie terminu rozprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpoznaniu odwołań Skarżących, decyzją z [...] listopada 2010r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżących, byłych wspólników Spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005r. wraz z odsetkami za zwłokę i w tej części orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżących byłych wspólników Spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005r. i w pozostałej części dotyczącej określenia wysokości zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005r. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniach zarzutów DIS wskazał co następuje :
W uzasadnieniu wskazał, że przy orzekaniu o odpowiedzialności osób trzecich, jakimi są wspólnicy spółki jawnej, na podstawie art. 115 § 1 O.p. organ podatkowy ma obowiązek wykazać w ramach postępowania dowodowego (obowiązek dowodzenia i ciężar dowodu) jedynie fakt pozostawania wspólnikiem takiej spółki w chwili upływu terminów płatności zobowiązań, za zaległości z tytułu których orzekana jest odpowiedzialność. W niniejszej sprawie pozostawanie przez Skarżących w okresie objętym zaskarżoną decyzją wspólnikami Spółki potwierdza zgromadzony materiał dowodowy - odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] (stan na dzień 05.10.2007r.). oraz umowa spółki zawarta w dniu 12 08 2004r. Spełnienia ww. przesłanki odpowiedzialności Skarżący nie kwestionują
DIS nie podzielił zarzutów dotyczących wadliwości w ustaleniu stanu faktycznego. Wyjaśnił, że nie jest możliwe ustosunkowanie się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 120 O.p. z uwagi na jego ogólnikowość. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 O.p. poprzez nie dopuszczenie dowodu z zeznań świadka O. wskazał, że z akt administracyjnych nie wynika, by taki wniosek dowodowy został zgłoszony. DIS podkreślił, że wobec treści art. 180 O.p. jak również z uwagi na fakt, że w postępowaniu podatkowym stan faktyczny może być ustalony na podstawie dowodów przeprowadzonych przez inny organ nieuzasadniony jest zarzut naruszenia praw poprzez odmowę przeprowadzenia bezpośredniego dowodu z zeznań D. O.. DIS wskazał, że organ pierwszej instancji wykorzystał zeznania złożone przez powyższego Pana O. w postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec niego przez DUKS. W toku ww. postępowania D. O. został dwukrotnie przesłuchany, postępowanie to zakończone zostało wydaniem decyzji DUKS z 12.12.2007r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005r., wydanej w stosunku do Pana D. O. posiadającego zarejestrowaną działalność gospodarczą pod firmą K. Eksport - Import Pośrednictwo Handlowe.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż działalność gospodarcza pod firmą K. sprowadzała się do wystawiania fikcyjnych faktur VAT na rzecz spółki oraz sporządzania faktur VAT do podpisania przez Pana W. S., posiadającego zarejestrowaną do dnia 31.01.2005r. działalność gospodarczą pod nazwą Pośrednictwo Handlowe D., które miały dokumentować rzekomą sprzedaż na rzecz firmy K. D. O..
Ustalenia poczyniono na podstawie przesłuchań świadków, w szczególności Pana S. oraz dwukrotnego przesłuchania Pana D. O., które nie budziły wątpliwości, że Pan O. nie był w posiadaniu złomu, który następnie mógłby sprzedać dla Spółki.
Z akt sprawy wynika, iż dla celów postępowania prowadzonego przez DUKS w odniesieniu do Spółki w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług dokonano przesłuchania siedmiu świadków oraz przeprowadzono czynności w zakresie weryfikacji prawidłowości i rzetelności dokumentów u kontrahentów kontrolowanej Spółki. Na wniosek pełnomocnika zawarty w zastrzeżeniach do protokołu kontroli przesłuchano również w charakterze Strony J. S. oraz A. M..
Granice dowodzenia wyznacza przydatność danego środka dowodowego do wyjaśnienia sprawy. W przypadku zgłoszenia przez stronę wniosków dowodowych niezbędne jest wskazanie okoliczności, których udowodnieniu mają służyć. Wszystkie okoliczności rzekomej działalności firmy Komet zostały ustalone w materiale dowodowym stanowiącym podstawią do wydania decyzji DUKS z [...] grudnia 2007r., co oznacza, że przeprowadzenie po raz kolejny dowodu z przesłuchania D. O. na te same okoliczności jest bezzasadne.
W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie dla określenia wysokości zobowiązań Spółki za miesiące od stycznia do grudnia 2005r. miały dokumenty uzyskane w postępowaniach prowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wobec Spółki oraz firmy K. Eksport - Import Pośrednictwo Handlowe D. O..
Dokonując czynności kontrolnych w zakresie podatku od towarów I usług za okres od stycznia do grudnia 2005r. ujawniono, że Spółka dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach wystawionych przez firmę K. Eksport - Import Pośrednictwo Handlowe D. O., która to firma nie potwierdziła nabycia towarów i usług, a przez to nie udokumentowała rzeczywistych czynności gospodarczych.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, iż obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest prawem podatnika, ale jest to uprawnienie zależne od tego, czy poprzedni podatnik we wcześniejszej fazie uiścił ten podatek. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują okoliczności, w której nabywca może odebrać podatek nie zapłacony (a naliczony w fakturze) przez zbywcę. W konsekwencji stwierdzić należy, iż nabywca towarów lub usług, przyjmując fakturę od zbywcy, który nie zapłacił podatku, nie może obniżać podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wbrew twierdzeniom odwołania ryzyko wyboru niewłaściwego kontrahenta obciąża nabywcę towarów lub usług. To podatnik winien dołożyć należytej staranności w celu zidentyfikowania rzeczywistego podmiotu, z którym zawiera transakcje.
Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ kontroli skarbowej przyjął, że K. Eksport-Import Pośrednictwo Handlowe D. O. nie mógł odsprzedać złomu metali kolorowych Spółce, gdyż sam go nie posiadał.
Na zaistniały stan faktyczny wskazują zeznania Pana W. S., który stwierdził, że "nie dokonywał żądnej sprzedaży złomu na rzecz Pana D. O., a od Pana O. otrzymywał wypełnione faktury VAT, które podpisywał i stemplował, aby jak mu wyjaśnił Pan O. — udokumentować pochodzenie złomu". Ustalenia dokonane w toku kontroli pozwalały na stwierdzenie, że Pan D. O. faktycznie nie dostarczał złomu spółce A.. Rozbieżności w zeznaniach dotyczące utrzymywania kontaktów z kontrahentami, zasad przestrzegania tajemnicy handlowej, a także odmienny opis mających się odbywać transakcji dokonywany przez Pana D. O., pracowników spółki A. oraz jej wspólników nie wskazują, aby zdarzenia opisywane przez Pana D. O. de facto miały miejsce.
W tym kontekście na uwagę zasługują również zeznania Pani G. — pracownicy biura A., która to zeznała, że była świadkiem negocjacji handlowych spółki z dostawcami złomu oraz kontaktowała się z firmą K., co było sprzeczne z zeznaniami przesłuchiwanych wspólników, którzy zeznali, iż pracownicy nie posiadali wiedzy o kontrahentach spółki ze względu na tajemnicę handlową i bezpieczeństwo spółki, zaś z kontrahentami kontaktował się Pan P., co miało tłumaczyć niewiedzę pracowników spółki na temat firmy K..
Przyjęcie innej oceny dowodów niż domagają się tego Skarżący, samo w sobie nie stanowi naruszenia zasady prawdy obiektywnej. W myśl art. O.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy dokonywaniu oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organ nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym.
Skarżący nie przedstawili żadnego dowodu na okoliczność źródła pochodzenia złomu. Na niekorzyść Skarżących przemawia również brak spójności w zeznaniach i wyjaśnieniach dotyczących kontaktów pracowników Spółki z jej kontrahentami. Należy podkreślić że przesłuchani w charakterze świadków nie wskazali żadnego nowego dowodu naprowadzającego na inną ocenę stanu sprawy, niż przyjęta przez organ orzekający. Osoby te nie potrafiły w sposób rzeczowy wykazać, jak były realizowane rzekome transakcje sprzedaży złomu.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 247 § 1pkt 4 O.p. DIS wskazał, że granice klauzuli rei iudicatae określa przedmiot rozstrzygnięcia organu i jego podstawę faktyczną. Przedmiotowa granica powagi rzeczy osądzonej pozwala określić tożsamość żądań występującą w różnych sprawach; decydująca jest w tych wypadkach nie tylko tożsamość przedmiotu, ale i tożsamość podstawy faktycznej i prawnej.
Wszczęte postanowieniem z [...].05.2010r. postępowanie podatkowe dotyczyło odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, zaś postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotyczy niedopuszczalności odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych Spółki, a nie odpowiedzialności jej wspólników.
Nie podzielając powyższych argumentów Skarżący złożyli do tutejszego sądu skargi, w których decyzji DIS zarzucili naruszenie:
a) art. 229 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie lub niezlecenie przeprowadzenia postępowania organowi pierwszej instancji, co miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
b) art. 247 § 1 pkt 4 O.p. poprzez określenie w decyzji wysokości zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. pomimo rozstrzygnięcia tej sprawy decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W.;
c) Art. 180 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku niezakończonej kontroli podatkowej prowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji NUS i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazali, że w analizowanej sprawie kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy dostawy dokumentowane fakturami VAT wystawianymi przez D. O. na rzecz Spółki miały miejsce J Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie udziela jednoznacznej odpowiedzi Z tych względów w toku postępowania odwoławczego wnoszono o uzupełnienie materiału dowodowego o rozstrzygnięcie sądu karnego w sprawie przeciwko D. O. Rozstrzygnięcie to ma kluczowe znaczenie dla sprawy i jego pominięcie przez organ podatkowy narusza rażąco przepis art. 229 O.p.. Wskazali, że Sąd Rejonowy w G. w dniu 9 grudnia 2010 r. wydał wyrok w sprawie o sygn. akt [...], w której D. O. oskarżony został o to ze w 2005 r. w G. prowadząc działalność gospodarczą pod firmą K." będąc odpowiedzialnym za rzetelne dokumentowanie zdarzeń gospodarczych obowiązku tego zaniechał, bowiem w okresie od 3 stycznia 2005 r. do 27 grudnia 2005 r. posłużył się 108 nierzetelnymi fakturami wystawionymi przez firmę D. " które nie obrazowały faktycznych zdarzeń gospodarczych, jak też w okresie tym wystawił 109 nierzetelnych faktur sprzedaży złomu metali kolorowych na rzecz firmy A. W wyroku tym sąd karny uznał D. O. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu jednakże z opisu czynu wyeliminował fragment "jak też w okresie tym wystawił 109 nierzetelnych faktur na rzecz firmy A.;. A contrario, oznacza to, że sąd karny uznał, że transakcje dokumentowane przez "K." a polegające na dostawie złomu na rzecz A. miały miejsce.
Podkreślili, ze decyzja określająca wysokość zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2005r. z tytułu podatku VAT wydana wobec Spółki, wobec uznania odwołania za niedopuszczalne stała się ostateczna. Zakwestionowali dopuszczenie w toku postępowania w charakterze dowodu materiału zgromadzonego w trakcie prowadzonego przez UKS w W. postępowania kontrolnego w stosunku do Spółki z uwagi na fakt, że Spółka została wykreślona z rejestru przed doręczeniem jej protokołu kontroli.
W odpowiedziach na skargi organ wniósł o jej oddalenie,
W toku rozprawy w dniu 9 grudnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając stosownie do treści art. 111 § 1 p.p.s.a połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawa wynikające ze skarg Skarżących jak również w trybie art. 106 §3 p.p.s.a dopuścił dowód z odpisu wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w G. 9 grudnia 2010r., sygn. akt. [...] wraz z uzasadnieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.
Skargi analizowane według powyższych kryteriów okazały się nieuzasadnione.
Najdalej idącym zarzutem postawionym w skargach był zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 O.p., poprzez wydanie decyzji w sprawie uprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną. Stwierdzenie, że zaistniał sytuacja objęta stanem faktycznym zawartym w przepisie art. 247 § 1 pkt 4 O.p. obligowałoby sąd do stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji bez dalszego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Stosownie do treści powołanego przepisu, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy uprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Jak wynika z akt administracyjnych, [...] czerwca 2009r. wydana została przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzja, na mocy której określono Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku do towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r. Od decyzji tej Spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego, P. A. wniosła odwołanie. Postanowieniem z [...] marca 2010r. DIS stwierdził niedopuszczalność powyższego odwołania wskazując, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że uchwałą z 5 marca 2008r. nastąpiło rozwiązanie Spółki, która następnie wykreślona została z Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem Sądu z 12 marca 2008r.
Na skutek skargi wniesionej przez pełnomocnika Spółki, tutejszy sąd wyrokiem z 12 lutego 2011r. sygn. akt III SA/Wa 1263/10 stwierdził nieważność powyższego postanowienia wskazując w uzasadnieniu, że skierowanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania do pełnomocnika a nie do strony oznacza skierowanie jej do osoby nie będącej stroną postępowania i rozstrzygnięcie decyzją administracyjną (postanowieniem) o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną postępowania, w wyniku którego wydano tę decyzję stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Taka sytuacja zachodziła w ocenie sądu w rozpoznawanej przez niego sprawie, gdyż postanowienie zostało skierowane do pełnomocnika, a nie do strony postępowania. Pełnomocnik nie staje się stroną postępowania na podstawie udzielonego pełnomocnictwa.
W dalszej części uzasadnienia sąd wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego są nie tylko osoby fizyczne i prawne, lecz także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, do których zalicza się między innymi spółki jawne. Tak więc na gruncie tych podatków spółce jawnej jako jednostce wspólników, a nie samym wspólnikom, przyznano podmiotowość prawnopodatkową, o ile realizuje ona czynności objęte zakresem przedmiotowym tych podatków. Tym samym wszelkie uprawnienia i obowiązki podatników tych podatków wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług odnoszą się do spółek jawnych, a nie bezpośrednio do wspólników tych spółek. To na spółce jawnej ciąży obowiązek złożenia w urzędzie skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego, to spółka ma obowiązek posługiwania się przyznanym jej numerem identyfikacji podatkowej (art. 9 ust. 1 i 8 ustawy), to spółka ma obowiązek składania deklaracji VAT-7 (art. 14 ustawy). Spółka zobowiązana jest wystawiać faktury i rachunki uproszczone (art. 32 ustawy), uprawniona jest do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur i dokumentów celnych na nią wystawionych (art. 19 ustawy). Powyższe kwestie nie budzą wątpliwości na tle wypowiedzi doktryny oraz orzecznictwa sądowego i nie są sporne w rozpoznawanej sprawie.
Konsekwencją aprobaty tych rozwiązań jest stwierdzenie, iż w przypadku rozwiązania spółki jawnej automatycznie przestaje istnieć podmiot zarejestrowany, jako podatnik VAT korzystający z uprawnień i wypełniający opisane obowiązki określone w ustawie. Z tą datą do spółki jawnej nie może zostać skierowana decyzja, bowiem przestaje ona być stroną postępowania w rozumieniu art. 133 i art. 134 O.p.
Konstrukcja prawna strony przyjęta w tych przepisach opiera się z jednej strony na koncepcji procesowej (art. 133) i z drugiej strony na kryterium materialnego prawa podatkowego (art. 134). Pomijając szczegółową analizę tych przepisów podkreślić należy, iż stosowanie każdego z nich odrębnie nie jest uzasadnione. Konstrukcja pojęcia strony oparta na samym przepisie art. 133 jest bowiem oderwana od materialnoprawnej sytuacji podmiotu uznawanego za stronę. Postępowanie podatkowe powinno bowiem prowadzić do wydania merytorycznej decyzji podatkowej, której podstawą mogą być wyłącznie przepisy prawa materialnego, przewidujące możliwość uregulowania w akcie administracyjnym uprawnień lub obowiązków strony postępowania (szerzej B. Brzeziński (...), op. cit., s. 457-467).
Skoro zatem z datą rozwiązania spółki jawnej przestaje istnieć podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT, to z tą też datą nie może zostać skierowana do niej decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w tym podatku na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej i art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. Przestaje ona być bowiem stroną postępowania w rozumieniu powołanych przepisów art. 133 i art. 134 O.p.
Rozwiązanie spółki jawnej powoduje, iż traci ona podmiotowość podatkowo- prawną, co z kolei powoduje, że traci w tym samym momencie również zdolność procesową w rozumieniu art. 135 § 1 O.p. do bycia stroną w postępowaniu podatkowym. W konsekwencji tego nie może toczyć się ani postępowanie podatkowe, ani też nie może być wydana wobec tego podmiotu decyzja określająca jego zobowiązanie."
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe rozważania i wskazuje, że decyzja DUKS z [...] czerwca 2009r., określający Spółce wysokość zobowiązani podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r., wydana już pod dacie rozwiązania Spółki i wykreślenia jej z rejestru nie może być uznana za decyzję ostateczną.
Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 O.p., a w konsekwencji zarzut nieważności zaskarżonej decyzji uznać należy za nieuzasadniony.
Sąd podziela wyrażone w skargach stanowisko, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie, czy dostawy dokumentowane fakturami wystawionymi przez D. O. miały miejsce.
Skarżący w skargach zarzucali organowi drugiej instancji naruszenie art. 229 O.p. polegające na nieprzeprowadzeniu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego o rozstrzygnięcie sądu karnego wydanego w sprawie przeciwko D. Z. oraz nie przeprowadzenie dowodu z zeznań tego ostatniego w charakterze świadka.
W ocenie Sądu nie uzupełnienie przez organ materiału dowodowego o wyrok wydany w sprawie przeciwko Panu O. nie może być uznane za naruszenie postępowania, a w szczególności za naruszenie art. 229 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy ordynacji podatkowej nie zawierają postanowień, które regulowałyby zakres związania organu podatkowego treścią wyroku karnego.
Również przepisy kodeksu postępowania karnego nie zawierają odpowiednika art. 365 § 1 kpc i 170 p.p.s.a. zgodnie z którymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Podstawy związania organu administracji rozstrzygnięciem sądu karnego upatrywać można w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. . Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia, gdy: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (vide R. Dowgier, L Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LEX 2009).
Należy zauważyć, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Dlatego też można dojść do wniosku, iż postępowanie karne mające nawet bezpośredni związek ze sprawą podatkową, co do zasady, nie będzie kreować zagadnienia wstępnego w odniesieniu do postępowania podatkowego w przedmiocie określenia lub też ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego (zob. P. Pietrasz, w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz. M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa, 2009, s. 893 i n.). Wyrok wydany w postępowaniu karnym przesądza o fakcie popełnienia przestępstwa, winie i karze. Okoliczności te mogą wynikać wyłącznie z wyroku sądu karnego. Z zagadnieniem wstępnym mielibyśmy do czynienia wyłącznie wówczas, gdyby skutki podatkowe danej sytuacji zależały od faktu skazania za przestępstwo, winy lub wymiaru kary. Żadna z tych okoliczności nie ma jednak znaczenia dla wymiaru podatku od towarów i usług (por. wyrok NSA z 11 lutego 2011r., sygn. akt I FSK 281/10).
Cele postępowania karnego i postępowania podatkowego są różne. W postępowaniu podatkowym w przeciwieństwie do postępowania karnego kwestia winy nie ma znaczenia. To, że dowody przeprowadzone w postępowaniu karnym mogą stać się po ich włączeniu do postępowania podatkowego dowodami w tym ostatnim postępowaniu nie oznacza, że postępowanie karne stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania podatkowego. Nie zachodziła więc w tej sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania określona w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011r., sygn. akt I FSK 260/11).
Z powyższego wynika, że kwestia ewentualnego rozstrzygnięcia co do popełnienia przez Pana O. przestępstwa karnego nie miała znaczenia prejudycjalnego dla niniejszego postępowania, organ podatkowy zaś mógł dokonać ustaleń faktycznych na podstawie zebranego przez siebie materiału dowodowego, nie oczekując na rozstrzygnięcie sądu karnego i nie włączając do materiału dowodowego ewentualnego wyroku sądu karnego wydanego w stosunku do kontrahenta Spółki.
Wskazać należy również, że za naruszenie art.. 229 O.p. nie można uznać odmowy przesłuchania w charakterze świadka D. O.. Jak wynika z treści wniosków Skarżących z 2 listopada 2010r. przesłuchanie tego świadka miało na celu wykazanie, skąd firma świadka pozyskiwała złom, który następie był sprzedawany Spółce.
Jak wynika z akt administracyjnych, D. O. przesłuchiwany był 11 czerwca 2007r. w toku prowadzonego w stosunku do niego postępowania kontrolnego. Zeznał, że nie miał żadnego samochodu ciężarowego, a jedynie dla leasingował samochód terenowy, samochodów nie wynajmował a jedynie prosił kierowców o wykonanie przewozów, cały złom, który sprzedawał na rzecz Spółki kupował od Pana S.. W kolejnym przesłuchaniu, z 11 września 2007r. również stwierdził, że złom kupował od Pana S.. Z wyjaśnień złożonych w toku przesłuchania w charakterze podejrzanego wynika, że D. O. złom nabywał od Pana S..
Wobec powyższego uznać należy, że okoliczność, którą Skarżący chcieli ustalić poprzez przeprowadzenie dowodu z kolejnego przesłuchania Pana D. O. była już stwierdzona wystarczająco innym dowodem, to jest zeznaniami, w których D. O. konsekwentnie utrzymywał, że złom nabywał od Pana S..
Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela ustalenia faktycznego poczynione w niniejszej sprawie przez organy podatkowe, z których wynika, że dostawy dokumentowane fakturami wystawionymi przez D. O. nie miały miejsca.
Stosownie do treści art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W art. 122 O.p. została uregulowana zasada prawdy obiektywnej, uważana za naczelną zasadę postępowania administracyjnego, w tym także podatkowego. Zasada ta została rozwinięta w dziale IV rozdziale 11 O.p., zawierającym przepisy o postępowaniu dowodowym. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 O.p., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego a następnie dokonania, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ podatkowy dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie jest związany żadnymi regułami dowodowymi, a rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu niektórych dowodów za wiarygodne, innych natomiast za niewiarygodne.
W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, ustalenia faktyczne poczynione zostały w niniejszej sprawie stosownie do wymogów wynikających z przytoczonych wyżej przepisów.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań sąd wskazuje, że podniesiony w skardze zarzut naruszenie art. 180 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku niezakończonej kontroli podatkowej prowadzonej przez DUKS, uznaje za nieuzasadniony.
Stosownie do treści art. 180 § 1 O.p. w postępowaniu podatkowym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Stanowisko Skarżących, zgodnie z którym doręczenie protokołu kontroli już po ustaniu bytu prawnego Spółki pozbawiło ich szansy obrony jest niezasadne.
Powyższe materiały włączone zostały jako dowód postanowieniem NUS z [...] maja 2010r. Postanowienie to doręczone zostało obu Skarżącym, następnie postanowieniem z [...] czerwca 2010r. obaj Skarżący powiadomieni o możliwości skorzystania z uprawnienia o którym mowa w art. 200 § 1 O.p., z której to możliwości nie skorzystali Również na etapie postępowania odwoławczego Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, powiadomieni zostali o możliwości skorzystania z uprawnienia z art. 200 § 1 O.p. W dniu 28 października 2010r. pełnomocnik Skarżących zapoznał się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a następnie ustosunkował się do niego pismem z 2 listopada 2010r. w którym zawarte zostały również wnioski dowodowe, co do których organ wypowiedział się w postanowieniu z [...] listopada 2010r.
Nie można więc uznać, by włączenie do akt sprawy materiałów z kontroli prowadzonej w stosunku do Spółki pozbawiło Skarżących możliwości obrony ich praw. Skarżący mogli wypowiadać się w sprawie zebranego materiału dowodowego, ustosunkowywać się do niego jak również zgłaszać własne wnioski dowodowe.
W niniejszej sprawie podstawą ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe były zarówno dowody w postaci zeznań świadków (D. O., G. G., A. H.. T. G., K. M., S. H., R. G. i S. M.), zeznania złożone przez Skarżących przesłuchanych w charakterze stron, jak i dokumenty zgromadzone w toku postępowania kontrolnego prowadzonego w stosunku do Spółki w zakresie podatku do towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2005r., w tym również decyzja wydana przez DUKS w dniu [...] grudnia 2007r. w stosunku do Pana O..
Z powyższych dowodów wynikało, że do placu, wskazanego przez Pana O. jako miejsce dostawy i przeładunku złomu czynności prowadziła nieutwardzona droga, sąsiedzi nie zaobserwowali na tejże drodze ani na placu ruchu ciężarówek jak również nie widzieli samochodów osobowych przewożących złom, ani też przeładunku złomu i jego składowania. Świadkowie różnili się również w opisie złomu, który miał być dostarczany przez Pana O. do Spółki, wskazywali również, że duże ilości złomu przywożone były samochodami Spółki, natomiast obce samochody dostarczały 5-10 ton. Pan O. zeznał, że przy dostawach złomu zatrudniał "okolicznych pijaczków" (protokół przesłuchania z 11 września 2007r.), brak było jednak w dokumentacji jego firmy dowodów potwierdzających dokonanie jakichkolwiek płatności na rzecz tychże osób, a Pan O. nie był w stanie podać ich personaliów.
W ocenie sądu ocena organy administracji prawidłowo ustaliły na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że faktury wystawione przez Pana O. nie dokumentują rzeczywistych dostaw. Skoro świadkowie różnią się w opisie dostarczanego złomu, dostawca towar objęty spornymi fakturami nabywał uprzednio od podmiotu, który nie prowadził działalności gospodarczej i tego towaru mu nie sprzedawał, nie miał pracowników, nie miał samochodów ciężarowych i przy realizacji dostaw posługiwał się "okolicznymi pijaczkami" to uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego nie można przyjąć, by był w stanie dokonywać dostaw rzędu kilkuset ton złomu miesięcznie (str. 9 decyzji organu pierwszej instancji) a w skali roku rzędu 2.518.117 kg złomu.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego dopuszczony został w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód w postaci odpisu wyroku Sądu Rejonowego w G., [...] Wydział Karny, z 9 grudnia 2010r., sygn. akt [...]. Z treści powyższego wyroku wynika, że Pan D. O. :
- oskarżony o to że, w 2005r., w G. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą K. z siedzibą przy ul. L. [...] m. [...], będąc odpowiedzialnym za rzetelne dokumentowanie zdarzeń gospodarczych obowiązku tego zaniechał, bowiem w okresie od 3 stycznia 2005r. do 27 grudnia 2005r. posłużył się 108 nierzetelnymi fakturami wystawionymi przez firmę Pośrednictwo handlowe D. W. S. z siedzibą w G. przy ul. S. [...] na łączną kwotę 23.937.791,13 zł., które nie obrazowały faktycznych zdarzeń gospodarczych w postaci zakupu 2.518.117 kg złomu metali kolorowych, bowiem do transakcji nie doszło, jak też w okresie tym wystawił 109 nierzetelnych faktur sprzedaży 2.518.117 kg tego złomu metali kolorowych w kwocie 22.928.806 złotych na rzecz firmy A. S. P., J. S., A. M. Sp. j. z siedzibą w L. [...], K., powodując powyższym nierzetelność podatkowej księgi przychodów i rozchodów za rok 2005 w zakresie przychodów, kosztów uzyskania przychodu, podstawy opodatkowania oraz należnego podatku dochodowego i podatku VAT, czym naruszył przepis art. 139 § 1 O.p.,
- uznany został za winnego popełnienia czynu zabronionego stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 kks w związku z art. 98 § 1 kks,
- przy czym z opisu czynu wyeliminowany został fragment "jak też w okresie tym wystawił 109 nierzetelnych faktur sprzedaży 2.518.117 kg tego złomu metali kolorowych w kwocie 22.928.806 złotych na rzecz firmy A. S. P., J. S., A. M. Sp. j. z siedzibą w L. [...], K.".
Z mocy art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku karnego skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
W niniejszej sprawie oznacza to, że sąd administracyjny związany jest ustaleniem sądu karnego zgodnie z którym, że D. O. popełnił przestępstwo z art. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 kks w związku z art. 98 § 1 kks, polegające na posłużeniu się 108 fakturami które nie obrazowały faktycznych zdarzeń gospodarczych w postaci zakupu 2.518.117 kg złomu metali kolorowych.
W pozostałym zakresie, to jest w zakresie, w którym sąd karny ani nie uznał D. O. za winnego wystawienia 109 nierzetelnych faktur sprzedaży 2.518.117 kg złomu metali kolorowych w kwocie 22.928.806 złotych na rzecz Spółki, ani też nie uniewinnił go do zarzutu popełnienia tego czynu (gdyż wyeliminowanie określonego fragmentu z opisu czynu nie może być utożsamione z wydaniem wyroku uniewinniającego), sąd administracyjny rozpoznający sprawę nie jest związany ustaleniami sądu karnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, sąd administracyjny uprawniony jest do oceny - tak jak i innych dowodów w sprawie - ustaleń sądu karnego zawartych w uzasadnieniu wyroku, ponieważ uzasadnienie nie ma mocy wiążącej i jest jedynie przejawem dochodzenia do rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 8 kwietnia 2011r., I FSK 790/10, podobnie wyrok Sądu Najwyższego z 6 marca 1974, II CR 46/74, zgodnie z którym związanie sądu cywilnego wyrokiem karnym nie obejmuje uzasadnienia tegoż wyroku które również nie może być traktowane jako dokument urzędowy).
Z uzasadnienia wyroku z 9 grudnia 2010r. sygn. akt [...], wynika, że sąd karny odmiennie niż organ podatkowy ocenił zeznania świadków, to jest dał wiarę zeznaniom Skarżących z których wynika, że D. O. był jednym z głównych dostawców Spółki. Jednak z dalszej części uzasadnienia wyroku wynika, że w ocenie Sądu Rejonowego w G. D. O. nie dysponował odpowiednim zapleczem gospodarczym dla prowadzonej przez siebie działalności.
Wobec powyższego, dokonując oceny ustaleń sądu karnego, w zakresie w jakim nie uznał D. O. za winnego wystawienia 109 nierzetelnych faktur sprzedaży na rzecz Spółki Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że w pełni podziela ustalenia faktycznego poczynione w tej części uzasadnienia wyroku z 9 grudnia 2010r., z których wynika, że na nieruchomości, na której rzekomo miał być składowany przez Pana O. czynności takie nie mogły być dokonane, jak również podziela ustalenia faktyczne tegoż sądu w zakresie nie posiadania przez Pana O. żadnego samochodu ciężarowego (poza samochodem marki Honda), brakiem urządzeń umożliwiających profesjonalne trudnienie się skupem, składowaniem i zbytem metali kolorowych, jak również stwierdzenie sądu karnego, zgodnie z którym środki posiadane przez Pana O. nie były wystarczające do obsługi tak dużej ilości zbywanego złomu na rzecz Spółki (str. 12 uzasadnienia wyroku z 9 grudnia 2010r.).
Wobec powyższego sąd administracyjny nie może podzielić tych ustaleń sądu karnego, których następstwem było uznanie przez sąd karnym, że akt oskarżenia jest nieuzasadniony w zakresie, w którym zarzuca D. O. wystawienie 109 nierzetelnych faktur na rzecz Spółki.
Podsumowując uznać należy, że organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, uznając, że faktury wystawione przez Pana O. na rzecz Spółki nie dokumentują rzeczywistego przebiegu transakcji.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając zarzuty podniesione w skargach za nieuzasadnione, oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło