III SA/Wa 1717/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-11-30

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) ze względu na jej trudną sytuację finansową i rodzinną?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ponieważ jej jedyne źródło dochodu (renta w wysokości ok. 500 zł) nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej i córki. Sąd, analizując przedstawione materiały i biorąc pod uwagę zasady logiki oraz doświadczenia życiowego, uznał, że sytuacja finansowa skarżącej uzasadnia przyznanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją finansową i rodzinną, wskazując, że jej jedynym dochodem jest renta w wysokości ok. 533 zł, z której musi utrzymać siebie i bezrobotną córkę. Skarżąca posiada mieszkanie i ziemię rolną, ale nie ma oszczędności. Powołała się na wcześniejsze przyznanie jej prawa pomocy przez NSA i WSA w innych sprawach, argumentując, że jej sytuacja nie uległa poprawie. Wniosła o uwzględnienie akt z innych postępowań.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie: łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym J. S. (zwana dalej "skarżącą") złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, na urzędowym formularzu PPF z 22 listopada 2007 r., wniosek o zwolnienie od obowiązku zapłaty wpisu od skargi uzasadniając go trudną sytuacją finansową i rodzinną. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do przedstawienia informacji na temat sytuacji majątkowej złożyła informację o jej aktualnej sytuacji majątkowej W uzasadnieniu wniosku skarżąca szczegółowo opisała swoją trudną sytuację rodzinną i zdrowotną. Jej jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 533,41 zł brutto. Zdaniem skarżącej kwota ta nie wystarcza jej na utrzymanie i leczenie, zwłaszcza, ze ma na utrzymaniu córkę, która jest bezrobotna i bez prawa do zasiłku. Do swojego majątku skarżąca zaliczyła mieszkanie własnościowe o pow. [...] m² oraz ok. [...] ha ziemi rolnej. Z oświadczenia skarżącej wynika, iż nie posiada ona żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jej sytuacja finansowa ulega systematycznemu pogarszaniu ze względu na liczne kary pieniężne, które są potrącane jej z renty. W załączonym do wniosku PPF piśmie skarżąca wniosła o uwzględnienie w niniejszej sprawie akt zgromadzonych w innych sprawach wszczętych przed sądem administracyjnym w Warszawie: III SA/Wa 371/06, III SA/Wa 3850/06, III SA/Wa 2585/06. Skarżąca wyjaśniła, że złożone w tych sprawach oświadczenia dotyczące jej sytuacji majątkowej i rodzinnej wraz z załącznikami pozostają aktualne, ponieważ sytuacja rodzinna i majątkowa nie zmieniła się na korzyść, wręcz pogorszyła. Skarżąca podkreśliła, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznawał jej prawo pomocy. Wskazała na liczne prześladowania, które cierpi ze strony organów administracji. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Wpis sądowy, na obecnym etapie postępowania, wynosi 100,- zł. Referendarz sądowy zauważa, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest renta w wysokości ok. 500,- zł. Ta wysokość dochodu jest potwierdzona w treści złożonych do innych spraw zeznań podatkowych. Zauważył to także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z [...] lipca 2005 r. sygn. akt II FZ 447/05, II FZ 448/05 II FZ 463/05, którymi przyznał J. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym. Od tego czasu sytuacja materialna skarżącej nie uległa poprawie. Rozstrzygnięcia te nie wiążą referendarza sądowego, ponieważ zapadły w innych sprawach skarżącej. Jednakże z zestawienia wysokości dochodu, którym skarżąca dysponuje na zaspokojenie potrzeb życiowych dwóch osób, wielkości przeciętnych potrzeb życiowych jednej osoby i wysokości cen artykułów pierwszej potrzeby, wynika, że wniosek skarżącej należy uwzględnić, ponieważ nie jest ona w stanie z posiadanych środków pieniężnych pokryć koszty postępowania – bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u. p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło