III SA/Wa 1735/14

13 sierpnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie R.J. , w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego o kwotę 11189 zł, złożyła, w formularzu PPF z 23 czerwca 2014 r, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że: - jest osobą starą i schorowaną; - jedynym źródłem dochodu jest emerytura oraz zasiłek pielęgnacyjny (1579,21 zł); - ponosi wydatki na czynsz i fundusz remontowy (340 zł), gaz, prąd i telefon (170 zł), lekarstwa (100 zł), jedzenie (1000 zł) - mieszkanie jest własnością córki, która zapewnia pomoc w sprawach życiowych oraz zapewnia obsługę prawną; - Do wniosku strona załączyła polecenie pocztowe z ZUS, dowód wpłaty na fundusz remontowy, faktura z RWE, PGNIG, faktura od operatora telekomunikacyjnego, PIT 40A za 2013 r, ksero z KW. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 30 czerwca 2014 r o nadesłanie, m.in. wyciągów z rachunku bankowego "za ostatnie sześć miesięcy prowadzenia", oznaczenie źródeł utrzymania, transakcji zbycia i nabycia nieruchomości, wysokości wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie strona poinformowała o tym, że: - nie dysponuje rachunkiem bankowym; - z nikim nie prowadzi gospodarstwa domowego; - wszelkie sprawy z pełnomocnikiem uzgadnia córka strony; strona ma [...] lata i nie ma możliwości podejmowania jakiejkolwiek działalności zarobkowej. Strona przedłożyła kalkulację kosztów życia, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Referendarz sądowy, pismem z 15 lipca 2014 r zwrócił się o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych córki za ostatnie trzy miesiące prowadzenia rachunku bankowego, jej zeznania podatkowe i osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz wskazanie dochodu córki za 2014 r. W odpowiedzi pełnomocnik strony poinformował o zamknięciu rachunku bankowego córki i przedłożył wyciąg za dwa miesiące (1 kwietnia 2014 r do 31 maja 2014 r), kopie wspólnego rozliczenia podatkowego E. i K. J. oraz informację o ich dochodach w 2014 r (w sumie 21157 zł). Wskazał, ze zarówno w stosunku do E. i K. J. jak i w stosunku do strony toczą się postepowania egzekucyjne. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z akt sprawy wynika, że zapłaciła część wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Do uiszczenia pozostała kwota, jak wynika z wezwania Przewodniczącego Wydziału, ponad 11 tys zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić. Skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawiła rzetelnie, pomimo wezwania referendarza sądowego, swojej sytuacji finansowej. W szczególności, nie przedłożyła – co wydaje się być istotne z uwagi na rodzaj i charakter sprawy, gdzie przedmiotem opodatkowania są dochody w znacznych rozmiarach (ok 1200000 zł) z nieujawnionych źródeł – wyciągów z rachunków bankowych za wskazany okres p ro w a dz e n i a tych rachunków. Uwaga ta dotyczy zarówno skarżącej, jak też osób zobowiązanych do pomocy jej (córka wraz z mężem). Ustalenie wysokości środków na rachunku bankowym jak też sposobu rozdysponowania nimi, w tym także, w konsekwencji, środkami ze zbycia nieruchomości umożliwiłoby rzetelną analizę rzeczywistej kondycji majątkowej strony, względnie innych osób zobowiązanych do pomocy jej. Konsekwencją byłoby dalsze postępowanie w celu ustalenia sposobu zagospodarowania posiadanymi nieruchomościami i środkami, tak, by zarzut nadużycia przyznania prawa pomocy mógł zostać uznany za bezpodstawny. Zdaniem referendarza sądowego, skarżąca posiadała rachunek bankowy, na co wskazuje część wyciągów załączonych do akt administracyjnych - jednakże za inny niż wnioskowany okres czasu. Uzyskanie wnioskowanych dokumentów było mozl8iwe, ponieważ przechowywanie dokumentów rachunkowych, ksiąg rachunkowych, dowodów księgowych, dokumentów inwentaryzacyjnych i sprawozdań finansowych przez bank, zgodnie z ustawą o rachunkowości, powinno zasadniczo trwać co najmniej pięć lat. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn zm.) jednostki organizacyjne działające na podstawie Prawa bankowego mające siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązane są do stosowania jej przepisów, w tym wydanego na podstawie delegacji z art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a rozporządzenia ministra finansów z dnia 29 sierpnia 2008 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków (Dz. U. Nr 161, poz. 1002). Jeżeli skarżąca uchyliła się od złożenia dokumentacji mogącej zobrazować jej sytuację majątkową, samo złożenie fragmentarycznych oświadczeń o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach jest niewystarczające do dokonania oceny sytuacji finansowej strony (postanowienie z 26 czerwca 2014 r I FZ 189/14, CBOSA). Zdaniem referendarza sądowego, przesłanką przyznania prawa pomocy nie jest wykazanie niekorzystnych elementów sytuacji majątkowej (które występują u każdego człowieka), lecz wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej i majątkowej, co w sprawie nie miało miejsca. Dopiero rzeczywista sytuacja finansowa może być podstawą korzystnego dla strony procedowania o przyznanie prawa pomocy. Tym samym referendarz sądowy był uprawniony do uznania, że sytuacja majątkowa skarżącej nie została wyjaśniona, a w konsekwencji, że wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji