III SA/Wa 1742/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-31

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Sylwester Golec, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych może być rozpatrzony bez wcześniejszego prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ kwestionuje wysokość zobowiązania wykazaną w skorygowanej deklaracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty ma charakter wtórny i powinno być poprzedzone prawidłowym określeniem wysokości zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy. Nie jest możliwe wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę bez wcześniejszego ustalenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego, gdyż nadpłata jest nierozerwalnie związana z wysokością zobowiązania. W sytuacji, gdy organ kwestionuje wysokość zobowiązania wykazaną przez podatnika, musi najpierw wydać decyzję określającą prawidłową wysokość zobowiązania.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli korektę zeznania podatkowego PIT-37 za 2008 r., wykazując nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwestionowali zasadność pobrania podatku od należności zagranicznej, powołując się na zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty, kwestionując zastosowanie ulgi. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził niewielką nadpłatę, ale odmówił stwierdzenia nadpłaty w większej części. Skarżący wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz U. S. i M. S. kwotę 1067 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2011 r. sprawy ze skargi U. S. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz U. S. i M. S. kwotę 1067 zł (słownie: jeden tysiąc sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 30 kwietnia 2009r. Skarżący – U. i M. S. złożyli do Urzędu Skarbowego w L. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-37) za 2008r., w którym wykazali zobowiązanie podatkowe w wysokości 57.647 zł oraz kwotę do zapłaty w wysokości 6.036 zł. Następnie w dniu 4 listopada 2009 r. złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. wraz z korektą zeznania podatkowego PIT-37 za 2008 r., w której wykazali zobowiązanie podatkowe w wysokości 16.048 zł oraz kwotę nadpłaty w wysokości 35.563,40 zł. Do powyższej korekty dołączone zostało zaświadczenie wydane przez Ministerstwo Obrony Narodowej Departament Administracyjny oraz dokumenty, na podstawie których wypełniono wyżej wymienioną korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu PIT-37 za 2008 r. Jak wynikało z wyjaśnienia do korekty, Skarżący kwestionowali zasadność pobrania podatku dochodowego przez płatnika od należności zagranicznej, która ich zdaniem, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm. dalej jako "u.p.d.o.f."), jest wolna od podatku. Decyzją z [...] lutego 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. odmówił Skarżącym stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości 41.599 zł. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego określona w korekcie wysokość nadpłaty jest nieprawidłowa, z uwagi na fakt, iż do dochodu uzyskanego przez Skarżącego nie ma zastosowania ulga wynikająca z art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Organ wyjaśnił, iż do pełnienia służby wojskowej Skarżący został wyznaczony przez uprawniony organ wojskowy, a wyznaczenie to nie miało związku przedmiotowego z okolicznościami wymienionymi w treści art. 21. ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., co oznacza, że uposażenie krajowe i należność zagraniczna Skarżącego przyjmowane są do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, natomiast pozostałe świadczenia przysługujące z tytułu wyznaczenia do pełnienia służby poza granicami państwa nie są uwzględnione w podstawie obliczenia podatku. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., po przeprowadzeniu postępowania dowodowo – wyjaśniającego, decyzją z [...] stycznia 2010 r. określił Skarżącym zobowiązanie podatkowe za 2008 r. w wysokości 64.541 zł oraz kwotę do zapłaty w wysokości 12.930 zł. Tym samym Organ za nieuzasadnione uznał żądanie Strony o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wnieśli o jej zmianę i ustalenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2008 w kwocie 41.599 zł. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. przez uznanie, że ww. przepis nie znajduje zastosowania w odniesieniu do podatników, którzy zostali wyznaczeni na stanowisko w związku z pełnioną służbą poza granicami kraju oraz art. 26 ust. 13a u.p.d.o.f. przez uznanie, że ulga na Internet nie przysługuje małżonkowi podatnika z uwagi na nie uzyskiwanie przez niego dochodów. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu argumentów zawartych w odwołaniu, decyzją z [...] maja 2010 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz stwierdził wysokość nadpłaty w kwocie 35 zł i jednocześnie odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 41.564 zł za 2008 r. Organ, powołując się na przepisy art. 75 § 1 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 O.p. określające przesłanki złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku oraz art. 72 O.p., w świetle którego za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku wskazał, że instytucja nadpłaty jest ściśle powiązana z wysokością zobowiązania podatkowego. Wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego ma charakter procedury zasadniczej (pierwotnej) w stosunku do postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Dlatego też w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa i wnioskodawca wszczyna, tak jak w niniejszej sprawie, postępowanie o stwierdzenie nadpłaty, ten rodzaj postępowania ma charakter wtórny, czyli powinien być poprzedzony przeprowadzeniem postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego. Ponadto Organ podniósł, iż wydając decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty, organ podatkowy nie przeprowadza na nowo postępowania podatkowego, lecz uwzględniając treść wydanej wcześniej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, rozstrzyga w przedmiocie zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wyjaśnił, iż organ podatkowy może odstąpić od wydania decyzji określającej zobowiązanie jedynie w sytuacji, gdy uzna, że wysokość zobowiązania podatkowego wykazana w skorygowanej deklaracji, jest taka sama jak ta, która została wykazana w pierwotnym zeznaniu (deklaracji). W przypadku, gdy istnieje w tym zakresie rozbieżność co do wysokości zobowiązania podatkowego, organ jest obowiązany wydać decyzję, w której określi prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego. Organ wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego, kwestionując wysokość zobowiązania podatkowego wykazanego przez Stronę w korekcie zeznania za 2008 r., wydał [...] stycznia 2010 r. decyzję określającą wysokość tego zobowiązania w nowej wysokości 64.541 zł. Powyższa decyzja została następnie uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., który decyzją z [...] kwietnia 2010 r. określił prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 64.506 zł. Przy określaniu zobowiązania podatkowego za 2008 r. organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wyłączenia z opodatkowania należności zagranicznych otrzymywanych przez Stronę w 2008 r., uwzględnił natomiast, zakwestionowaną przez organ pierwszej instancji, ulgę z tytułu korzystania z sieci Internet. Powyższe spowodowało powstanie nadpłaty w wysokości 35 zł. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wnieśli o jej zmianę w części dotyczącej nie uwzględnienia odliczenia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. i ustalenie nadpłaty w podatku dochodowym za okres od 1 stycznia 2008r. do 31 sierpnia 2008 r., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie: - art. 120 i 122 O.p.; - art. 125 O.p. przez rozważanie wszelkich możliwych podstaw prawnych do odliczenia poza skrupulatnym uzasadnieniem odmowy zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f.; - art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. przez przyjęcie, że podatnik nie spełnia przesłanek w nim zawartych. Strona skarżąca podniosła, iż w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. nie ma odniesienia do kwestii czy żołnierz wchodzący w skład jednostek użytych poza granicami państwa został wyznaczony na stanowisko czy też skierowany do pełnienia służby. W ocenie Skarżącego dla skorzystania ze zwolnienia żołnierz musi pełnić określone cele poza granicami państwa w ramach jednostek wojskowych użytych w tych celach. W związku z powyższym Skarżacy wskazał, że skoro był odpowiedzialny między innymi za łączność w Afganistanie czyli wchodził w skład jednostek użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym, spełnione są przesłanki do zastosowania do należności zagranicznej zwolnienia wskazanego w art. 21 ust 1 pkt 83 u.p.d.o.f.. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł jej o oddalenie. W całości podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto Organ wyjaśnił, iż do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Dyrektor Izby Skarbowej w W. szczegółowo odniósł się w odpowiedzi na skargę dotyczącą decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W ocenie Organu w niniejszej sprawie zarzuty te, dotyczące postępowania, którego przedmiotem było określenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, nie znajdują uzasadnienia i nie mogą być brane pod uwagę, gdyż przedmiotem niniejszego postępowania jest nadpłata podatku, której wystąpienie warunkowane jest zaistnieniem określonych w art. 72 § 1 i 73 § 1 O.p. okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Gdy skorygowana deklaracja budzi zastrzeżenia organu podatkowego, wydaje on decyzję, w której stwierdza nadpłatę w wysokości wynikającej z wyliczeń organu podatkowego. Ustalenie tej kwoty jest możliwe dopiero po prawidłowym (innym niż w deklaracji) określeniu wysokości zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy. Nie ma możliwości wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę bez wcześniejszego prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Kwota nadpłaty jest w nierozerwalny sposób związana z wysokością zobowiązania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w pierwszym rzędzie zmierza do ustalenia prawidłowej kwoty zobowiązania i na tej podstawie stwierdzenia nadpłaty w określonej wysokości. (...). W każdym przypadku rozstrzygania o nadpłacie musi być wcześniej wyjaśniona sprawa wysokości zobowiązania (niebudząca wątpliwości deklaracja lub decyzja określająca). W zasadzie jest to jedyna sprawa wynikająca z ustalenia tego, ile podatnik powinien zapłacić podatku - Komentarz do art.75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1540/10 uchylił wydaną w stosunku do Skarżących decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.. W niektórych sytuacjach podatkowych stanów faktyczno-prawnych, zwłaszcza wówczas, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa i wnioskodawca wszczyna postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, ten rodzaj postępowania ma charakter wtórny, czyli powinien być poprzedzony przeprowadzeniem postępowania w sprawie określania zobowiązań podatkowych (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 345/06, opublikowany w: LEX nr 216725 oraz w Rzeczpospolitej 2007/2/46). Wobec tego, zdaniem Sądu, dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem niniejszego postępowania, niezbędne jest wykonanie wyroku z 9 lutego 2011 r. i właściwe określenie wysokości zobowiązania podatkowego przez organy podatkowe. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło