III SA/Wa 1743/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-31
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Sylwester Golec, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli wcześniej nie określił prawidłowo wysokości zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić stwierdzenia nadpłaty podatku, jeśli nie przeprowadził wcześniej prawidłowego postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty ma charakter wtórny i wymaga wcześniejszego ustalenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego, co może nastąpić w drodze decyzji organu podatkowego lub niebudzącej wątpliwości deklaracji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący złożyli korektę zeznania podatkowego PIT-37 za 2007 r., wykazując nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty, kwestionując zasadność zastosowania ulgi podatkowej wynikającej z art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. do należności zagranicznych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz U. S. i M. S. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2011 r. sprawy ze skargi U. S. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz U. S. i M. S. kwotę 1318 zł (słownie: jeden tysiąc trzysta osiemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 17 kwietnia 2008 r. Skarżący – U. i M. S. złożyli do Urzędu Skarbowego w L. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-37) za 2007 r., w którym wykazali zobowiązanie podatkowe w wysokości 56.180 zł oraz kwotę do zapłaty w wysokości 617 zł. Następnie w dniu 31 października 2009 r. złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. wraz z korektą zeznania podatkowego PIT-37 za 2007 r., w której wykazali zobowiązanie podatkowe w wysokości 11.656 zł oraz kwotę nadpłaty w wysokości 43.907,40 zł. Do powyższej korekty dołączone zostało zaświadczenie wydane przez Ministerstwo Obrony Narodowej Departament Administracyjny oraz dokumenty, na podstawie których wypełniono wyżej wymienioną korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu PIT-37 za 2007 r. Jak wynikało z wyjaśnienia do korekty, Skarżący kwestionowali zasadność pobrania podatku dochodowego przez płatnika od należności zagranicznej, która ich zdaniem, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm. dalej jako "u.p.d.o.f."), jest wolna od podatku.
Decyzją z [...] lutego 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. odmówił Skarżącym stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości 44.524 zł.
W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego określona w korekcie wysokość nadpłaty jest nieprawidłowa, z uwagi na fakt, iż do dochodu uzyskanego przez Skarżącego nie ma zastosowania ulga wynikająca z art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Organ wyjaśnił, iż do pełnienia służby wojskowej Skarżący został wyznaczony przez uprawniony organ wojskowy, a wyznaczenie to nie miało związku przedmiotowego z okolicznościami wymienionymi w treści art. 21. ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., co oznacza, że uposażenie krajowe i należność zagraniczna Skarżącego przyjmowane są do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, natomiast pozostałe świadczenia przysługujące z tytułu wyznaczenia do pełnienia służby poza granicami państwa nie są uwzględnione w podstawie obliczenia podatku.
W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., po przeprowadzeniu postępowania dowodowo – wyjaśniającego, decyzją z [...] stycznia 2010 r. określił Skarżącym zobowiązanie podatkowe za 2007 r. w wysokości 61.655 zł oraz kwotę do zapłaty w wysokości 6.092 zł. Tym samym Organ za nieuzasadnione uznał żądanie Strony o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wnieśli o jej zmianę i ustalenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2007 w kwocie 44.524 zł. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. przez uznanie, że ww. przepis nie znajduje zastosowania w odniesieniu do podatników, którzy zostali wyznaczeni na stanowisko w związku z pełnioną służbą poza granicami kraju.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu argumentów zawartych w odwołaniu, decyzją z [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, iż wydanie decyzji omawiającej stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 44.524 zł było konsekwencją wcześniejszego określenia przez organ podatkowy pierwszej instancji (decyzją z [...] stycznia 2010 r.) zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości 61.655 zł.
Organ wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego ma charakter procedury zasadniczej (pierwotnej) w stosunku do postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Dlatego też w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa i wnioskodawca wszczyna, tak jak w niniejszej sprawie, postępowanie o stwierdzenie nadpłaty, ten rodzaj postępowania ma charakter wtórny, czyli powinien być poprzedzony przeprowadzeniem postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego. Powyższe - w ocenie Organu - oznacza, że prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty organ podatkowy pierwszej instancji nie rozstrzygał po raz drugi o zasadności zastosowania do osiągniętego przez podatnika dochodu zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., będącego przedmiotem postępowania w sprawie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r., lecz orzekał wyłącznie w przedmiocie zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Organ wskazał, iż wysokość zobowiązania wskazana w dołączonej do wniosku o stwierdzenie nadpłaty korekcie zeznania PIT-37 za 2007 r. została zakwestionowana przez organ podatkowy na podstawie art. 21 § 3 O.p. przez wydanie decyzji określającej zobowiązanie. Skoro natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z [...] stycznia 2010 r. określił wysokość tego zobowiązania w kwocie 61.655 zł, która została należnie przez podatnika uiszczona, to w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, organ podatkowy pierwszej instancji postąpił prawidłowo odmawiając stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący wnieśli o jej zmianę w części dotyczącej nie uwzględnienia odliczenia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. i ustalenie nadpłaty w podatku dochodowym za okres od 1 stycznia 2008r. do 31 sierpnia 2008 r., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie:
- art. 120 i 122 O.p.;
- art. 125 O.p. przez rozważanie wszelkich możliwych podstaw prawnych do odliczenia poza skrupulatnym uzasadnieniem odmowy zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f.;
- art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. przez przyjęcie, że podatnik nie spełnia przesłanek w nim zawartych.
Strona skarżąca podniosła, iż w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. nie ma odniesienia do kwestii czy żołnierz wchodzący w skład jednostek użytych poza granicami państwa został wyznaczony na stanowisko czy też skierowany do pełnienia służby. W ocenie Skarżącego dla skorzystania ze zwolnienia żołnierz musi pełnić określone cele poza granicami państwa w ramach jednostek wojskowych użytych w tych celach. W związku z powyższym Skarżacy wskazał, że skoro był odpowiedzialny między innymi za łączność w Afganistanie, czyli wchodził w skład jednostek użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym, spełnione są przesłanki do zastosowania do należności zagranicznej zwolnienia wskazanego w art. 21 ust 1 pkt 83 u.p.d.o.f..
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł jej o oddalenie. W całości podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Ponadto Organ wyjaśnił, iż do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Dyrektor Izby Skarbowej w W. szczegółowo odniósł się w odpowiedzi na skargę dotyczącą decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W ocenie Organu w niniejszej sprawie zarzuty te, dotyczące postępowania, którego przedmiotem było określenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, nie znajdują uzasadnienia i nie mogą być brane pod uwagę, gdyż przedmiotem niniejszego postępowania jest nadpłata podatku, której wystąpienie warunkowane jest zaistnieniem określonych w art. 72 § 1 i 73 § 1 O.p. okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Gdy skorygowana deklaracja budzi zastrzeżenia organu podatkowego, wydaje on decyzję, w której stwierdza nadpłatę w wysokości wynikającej z wyliczeń organu podatkowego. Ustalenie tej kwoty jest możliwe dopiero po prawidłowym (innym niż w deklaracji) określeniu wysokości zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy. Nie ma możliwości wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę bez wcześniejszego prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Kwota nadpłaty jest w nierozerwalny sposób związana z wysokością zobowiązania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w pierwszym rzędzie zmierza do ustalenia prawidłowej kwoty zobowiązania i na tej podstawie stwierdzenia nadpłaty w określonej wysokości. (...). W każdym przypadku rozstrzygania o nadpłacie musi być wcześniej wyjaśniona sprawa wysokości zobowiązania (niebudząca wątpliwości deklaracja lub decyzja określająca). W zasadzie jest to jedyna sprawa wynikająca z ustalenia tego, ile podatnik powinien zapłacić podatku - Komentarz do art.75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1539/10 uchylił wydaną w stosunku do Skarżących decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L..
W niektórych sytuacjach podatkowych stanów faktyczno-prawnych, zwłaszcza wówczas, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa i wnioskodawca wszczyna postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, ten rodzaj postępowania ma charakter wtórny, czyli powinien być poprzedzony przeprowadzeniem postępowania w sprawie określania zobowiązań podatkowych (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 345/06, opublikowany w: LEX nr 216725 oraz w Rzeczpospolitej 2007/2/46).
Wobec tego, zdaniem Sądu, dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem niniejszego postępowania, niezbędne jest wykonanie wyroku z 9 lutego 2011 r. i właściwe określenie wysokości zobowiązania podatkowego przez organy podatkowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło