III SA/Wa 1747/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-14
Skład orzekający: Dorota Dziedzic-Chojnacka, Ewa Izabela Fiedorowicz, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne, jeśli nie zostanie doręczone podatnikowi przed upływem terminu zwrotu?Ratio decidendi
Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne jedynie w przypadku jego doręczenia podatnikowi przed upływem ustawowego terminu zwrotu. Brak doręczenia postanowienia w tym terminie skutkuje tym, że organ podatkowy traci uprawnienie do przedłużenia terminu zwrotu, a podatnik ma uzasadnione przekonanie o zwrocie w ustawowym terminie.Stan faktyczny
Podatnik złożył deklarację VAT-7 za grudzień 2017 r., wykazując kwotę zwrotu VAT w wysokości 9.289,00 zł, z terminem zwrotu przypadającym na 26 stycznia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego (NUS) wystąpił o dokumenty, a następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. przedłużył termin zwrotu do 26 marca 2018 r. Postanowienie to zostało doręczone podatnikowi dopiero 12 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymał w mocy postanowienie NUS. Podatnik zaskarżył postanowienie DIAS, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących przedłużenia terminu zwrotu VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. s.c. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Wa 174718 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. s.c. w W. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za grudzień 2017 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. s.c. z siedzibą w W. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 1 stycznia 2018 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynęła deklaracja VAT- 7 za grudzień 2017 r. złożona przez E. s.c. w W. (dalej: "Strona", "Spółka" lub "Podatnik"), w której wykazano kwotę zwrotu VAT na rachunek bankowy w wysokości 9.289,00 zł w terminie 25 dni. Termin zwrotu przypadał na dzień 26 stycznia 2018 r.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") za pośrednictwem poczty elektronicznej, w dniu 11 stycznia 2018 r. wystąpił do Strony o przesłanie m.in. faktur zakupu i sprzedaży wraz z płatnościami za grudzień 2017 r. W dniach 11 stycznia i 18 stycznia 2018 r. Spółka przekazała żądane dokumenty.
NUS postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym za grudzień 2017 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia Podatnika, tj. do dnia 26 marca 2018 r.
Ww. postanowienie doręczono Stronie w dniu 12 lutego 2018 r.
Na ww. postanowienie NUS z dnia [...] stycznia 2018 r. Strona złożyła dnia 19 lutego 2018 r. zażalenie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia DIAS z dnia [...] kwietnia 2018 r. i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 87 ust. 2 i ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") w związku z art. 272 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez brak zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za grudzień 2017 r., pomimo zakończenia czynności sprawdzających za ten okres;
- art. 124, art. 217 § 1, art. 219, art. 210 § 4 O.p., art. 87 ust. 2 i 6 ustawy o VAT poprzez brak należytego uzasadnienia postanowienia polegający na niewskazaniu w nim uzasadnionych powodów przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i nieprzedstawieniu istniejących w tym zakresie wątpliwości;
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 212 i art. 219 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji, w sytuacji gdy organ ten niewłaściwe zastosował przepis ustawy o VAT, przez co przekroczył termin na wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu nadwyżki podatku za grudzień 2017 r., co powinno skutkować utratą uprawnienia po stronie organu pierwszej instancji do wydania takiego postanowienia;
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120, art. 121, art. 212, art. 219 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji, w sytuacji, gdy organ ten wprowadził do obrotu prawnego akt prawny po upływie ustawowego terminu, w którym organ pierwszej instancji mógł to uczynić, co prowadzi do wniosku, że organ działał bez podstawy prawnej, czym naruszył zasadę zaufania do organów podatkowych;
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 218, art. 219 w zw. z art. 212 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niedoręczeniu na piśmie postanowienia przez organ pierwszej instancji Stronie przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT;
- art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię przepisów i w konsekwencji uznanie, że wobec Podatnika na moment wydania skarżonego postanowienia, zachodziły przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2017 r., pomimo braku wykazania w wydanym postanowieniu podejrzeń bądź uzasadnionych wątpliwości w zakresie prawidłowości wykazanej kwoty zwrotu podatku bądź w zakresie prawidłowości rozliczenia się Podatnika z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. jako warunku zastosowania procedury wynikającej z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd administracyjny rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie przedłużające po raz pierwszy termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rzecz Strony za grudzień 2017 r.
Sąd, przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonych postanowień NUS i DIAS, stwierdza, że na tle art. 87 ust. 2 ustawy o VAT pojawia się pytanie, czy warunkiem skutecznego przedłużenia terminów (60 dni – art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz 25 dni – art. 87 ust. 6 ustawy o VAT) jest doręczenie podatnikowi postanowienia naczelnika urzędu skarbowego przed ich upływem, nadanie przed upływem tych terminów postanowienia w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), czy też wystarczy samo wydanie przed upływem tych terminów przez naczelnika urzędu skarbowego postanowienia w tym przedmiocie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznaje za słuszne stanowisko zawarte w wyroku NSA z 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 255/17 (dostępne na www.nsa.gov.pl), że określony w art. 87 ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy o VAT termin zwrotu różnicy podatku został przedłużony, jeżeli przed jego upływem podatnikowi doręczono postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających.
Sąd podkreśla, iż z rozwiązań przyjętych w O.p. wynika, że wyłączną formą zakomunikowania oświadczenia woli podatnikowi o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku jest doręczenie postanowienia. Stosowany odpowiednio do postanowień przepis art. 212 O.p. przesądza, że organ podatkowy, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili jego doręczenia.
W ocenie Sądu z uwagi na zasadę wyrażoną w 121 § 1 O.p., jeżeli podatnikowi nie doręczono postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku przed upływem terminu przewidzianego w art. 87 ust. 2 lub w ust. 6 ustawy o VAT, to tym samym ma on uprawnione przekonanie, że zwrot różnicy podatku nastąpi w terminie 60 dni (ust. 2) lub 25 dni (ust. 6) od dnia złożenia rozliczenia.
Sąd wskazuje, iż wydane na podstawie art. 87 ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy o VAT postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu musi zostać uzewnętrznione przez jego doręczenie podatnikowi, gdyż tylko w takim przypadku wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutek prawny. Brak doręczenia postanowienia w ustawowym terminie wywołuje skutek prawny w postaci zwrotu zadeklarowanej różnicy podatku, chyba że organ podatkowy określi ją w innej wysokości (art. 99 ust. 12 ustawy o VAT).
W związku z powyższym, Sąd stwierdza, iż skarżone w niniejszej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2018 r. zostało doręczone Skarżącej w dniu 12 lutego 2018 r., zaś termin zwrotu podatku przypadał 26 stycznia 2018 r. Oznacza to, że skarżone postanowienie NUS z dnia [...] stycznia 2018 r. zostało wydane po terminie, bowiem zostało doręczone Stronie po dacie zwrotu podatku i tym samym nie wywołało ono skutku w postaci przedłużenia terminu, naruszając art. 87 ust. 2 ustawy VAT w zw. z art. 212 O.p.
Ze względu na powyższe, bezcelowe było rozpoznawanie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze.
Z uwagi na opisane powyżej uchybienie, skutkujące naruszeniem wymienionych przepisów, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a., w punkcie 1 wyroku uchylił zaskarżone postanowienie NUS, jak też utrzymujące je w mocy postanowienie DIAS.
Ponownie rozpoznając sprawę, NUS i DIAS obowiązane będą uwzględnić powyższe rozważania przedstawione w niniejszym wyroku.
Na wniosek Skarżącej Sąd zasądził w punkcie 2 wyroku na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego (340 zł) wysokości obejmującej wpis w wysokości 100 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153)).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło