III SA/Wa 1752/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic- Chojnacka, (sprawozdawca), , sędzia WSA Anna Zaorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi E. sp. z o. o z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego oddala skargę Pismem z dnia 7 czerwca 2018 r. E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") postanowienie z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w O. ("Naczelnik") dnia [...] września 2017 r. wydał decyzję, której stroną była Skarżąca, w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2014 r. oraz styczeń i luty 2015 r. Decyzja została doręczona Stronie 10 października 2017 r. Pismem z dnia 23 października 2017 r. Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji. DIAS pismem z dnia 16 listopada 2017 r. wezwał Stronę do uzupełnienia tego odwołania w terminie 7 dni poprzez złożenie podpisu przez osobę do tego upoważnioną. Wezwanie to zostało uznane za doręczone w dniu 5 grudnia 2017 r., a co za tym idzie siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku formalnego upłynął dnia 12 grudnia 2017 r. W dniu 13 grudnia 2017 r. wpłynęło pismo z dnia 8 grudnia 2017 r., w którym radca prawny P. S. przystąpił do sprawy jako pełnomocnik Strony, przedkładając pełnomocnictwo z dnia 4 grudnia 2017 r. W dniu 18 grudnia 2017 r. z aktami sprawy zapoznał się M. R., członek Zarządu Skarżącej. Dnia 21 grudnia 2017 r. wpłynęło do DIAS nadane dnia 16 grudnia 2017 r. podpisane przez Stronę odwołanie z dnia 23 października 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. DIAS pozostawił odwołanie Strony bez rozpoznania. Zostało ono doręczone 17 stycznia 2017 r. W dniu [...] stycznia 2018 r. Strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika z dnia [...] września 2017 r. wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2014 r. oraz styczeń i luty 2015 r. W uzasadnieniu jako przyczynę uchybienia terminowi Skarżąca wskazała stan zdrowotny członka zarządu Spółki M. R. - kłopoty z pamięcią, które są wynikiem choroby. O uchybieniu terminu Strona dowiedziała się w dniu odebrania postanowienia o pozostawieniu złożonego odwołania bez rozpoznania, tj. 17 stycznia 2018 r. Do wniosku załączono dokumentację lekarską, w tym informację z wizyty z dnia 19 grudnia 2017 r. oraz z dnia 10 stycznia 2018 r., a także zaświadczenie lekarskie z dnia 10 stycznia 2018 r. wydane na prośbę pacjenta, wskazujące na rozpoznanie choroby (zaburzenia lękowe uogólnione) oraz informację lekarza, iż M. R. jest pod opieką psychiatryczną od 2 lutego 2016 r. i jest w trakcie farmakoterapii. DIAS postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełniania braku formalnego odwołania. Pismem z dnia 12 marca 2018 r. Spółka złożyła zażalenie zarzucając ww. postanowieniu błędy w ustaleniach faktycznych polegające na uznaniu, że nie dochowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku oraz że nie uprawdopodobniła braku winy. W opinii Strony początku biegu terminu nie można domniemywać. To, że Strona przeglądała akta, nie oznacza, że miała wiedzę o uchybieniu terminowi. Podobnie w opinii Spółki nie można zgodzić się z zarzutem, iż wyjaśniania i dokumentacja lekarska przedstawiona przez Stronę nie uprawdopodabniają braku winy. Strona podkreśla także, że przepisy prawa wymagają jedynie uprawdopodobnienia braku winy, a nie jego udowodnienia. W ocenie Spółki ww. przesłanka została spełniona. Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie własne z dnia 20 lutego 2018 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 18 grudnia 2017 r. M. R. zapoznał się z aktami sprawy. Zdaniem organu odwoławczego powyższy fakt daje podstawę do uznania, iż 18 grudnia 2017 r. Strona uzyskała wiedzę o wydanym w sprawie wezwaniu z dnia 16 listopada 2017 r. oraz zapoznała się z treścią adnotacji z dnia 18 grudnia 2017 r., w której wskazano, iż wezwanie zostało uznane za doręczone w dniu 5 grudnia 2017 r. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że z treści protokołu z dnia 18 grudnia 2017 r. wynika, iż Strona oświadczyła, że zapoznała się z aktami sprawy (w tym również z adnotacją z dnia 18 grudnia 2017 r. o złożeniu do akt wezwania z dnia 16 listopada 2017 r.) oraz wykonała zdjęcie wezwania z dnia 16 listopada 2018 r., z którego wynikał termin do uzupełnia braku formalnego odwołania od ww. decyzji Naczelnika. W ocenie DIAS przyczyna uchybienia terminu ustała zatem w dniu 18 grudnia 2017 r. Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg w dniu 19 grudnia 2017 r., a upłynął 27 grudnia 2017 r. Tym samym Strona, składając w dniu 22 stycznia 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu, nie dochowała siedmiodniowemu terminowi do jego wniesienia. Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy przy uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Organ odwoławczy zauważył, iż Strona nie wyjaśniła, dlaczego w Spółce brak było pracowników, którzy mogliby odebrać korespondencję czy też dlaczego nie ustanowiono pełnomocnika do odbioru korespondencji. Zdaniem DIAS powoływany stan zdrowotny, kłopoty z pamięcią, będące wynikiem choroby, nie uniemożliwiły członkowi zarządu Spółki uzupełnienia braku formalnego odwołania w dniu 16 grudnia 2017 r. (data nadania podpisanego odwołania), czy też osobistego stawienia się w siedzibie Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w dniu 18 grudnia 2017 r. i zapoznania się z aktami sprawy. Również na wcześniejszym etapie postępowania stan zdrowotny M. R. nie uniemożliwił chociażby odebrania decyzji Naczelnika z dnia [...] września 2017 r. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów, iż stan zdrowia członka zarządu w okresie, w którym Spółka powinna uzupełnić brak formalny w niniejszym postępowaniu, pogorszył się na tyle, że uniemożliwiał dokonanie tej czynności. Ponadto, jak wskazał DIAS, od dnia 13 grudnia 2017 r. Strona działała w niniejszej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że do uchybienia terminowi do złożenia podpisanego odwołania doszło wyłącznie wskutek braku należytej staranności Strony, co nie może stanowić podstawy do jego przywrócenia. Istniała bowiem możliwość upoważnienia innej osoby do jej odbioru. Strona nie wykazała, aby wskazany stan zdrowia potwierdzony zaświadczeniem lekarskim, uniemożliwił odbiór przesyłki w terminie. Strona nie udowodniła również, dlaczego przyczyna uchybienia terminu ustała dla niej w dniu styczniu 2018 r., skoro w dniu 18 grudnia 2017 r. zapoznała się z aktami sprawy, z których wynikało kiedy wydane i uznane zostało za doręczone wezwanie z dnia 16 listopada 2017 r. W ocenie DIAS nie można również uznać, aby zaistniała przeszkoda istniała cały czas aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przeczy temu chociażby wniesienie podpisanego odwołania w dniu 16 grudnia 2017 r. czy też zapoznanie się z aktami sprawy w dniu 18 grudnia 2017 r., a także ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia postanowienia DIAS z dnia [...] maja 2018 r. oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje wszystkie zarzuty podniesione w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniesiona w tej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej w tej sprawie jest postanowienie DIAS z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego. W myśl art. 162 O.p.: "§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. § 4. Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych". Art. 163 O.p. stanowi zaś, iż: "§ 1. W sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy. § 2. W sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. § 3. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie". W świetle brzmienia powyższych przepisów O.p., stwierdzić należy, iż zarzuty Strony podniesione w skardze, jak i zażaleniu, do którego skarga się odwołuje, uznać należy za bezzasadne. Sąd podziela w pełni stanowisko DIAS zaprezentowane w sprawie. Nie ulega wątpliwości, że aby skutecznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że do uchybienia terminu doszło. Brak uchybienia terminu oznacza niedopuszczalność postępowania prowadzonego w zakresie jego przywrócenia. Ponadto, przywrócenie terminu dla dokonania określonej czynności uzależnione jest od spełnienia łącznie czterech przesłanek, którymi są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie przez zainteresowanego (1); w stosownym terminie przewidzianym w ustawie (2); uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu (3) oraz dokonanie wraz ze złożeniem wniosku czynności, dla której był określony termin (4) (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1756/15, dostępny na www.nsa.gov.pl). W sprawie niewątpliwe jest to, że doszło do uchybienia terminowi. Podnieść bowiem należy, iż DIAS pismem z dnia 16 listopada 2017 r. wezwał Stronę do uzupełnienia odwołania Skarżącej w terminie 7 dni poprzez złożenie podpisu przez osobę do tego upoważnioną. Wezwanie to zostało uznane za doręczone w dniu 5 grudnia 2017 r., a co za tym idzie siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku formalnego upłynął dnia 12 grudnia 2017 r. Strona zaś podpisane odwołanie złożyła dnia 16 grudnia 2017 r., a zatem po terminie. W związku z powyższym, Sąd zbadał, czy spełnione są pozostałe cztery warunki dla przywrócenia terminu. Niewątpliwe w sprawie jest: złożenie podpisanego odwołania (dnia 16 grudnia 2017 r.) i wniosku o przywrócenie terminu (dnia 22 stycznia 2017 r.). Kwestionowane jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu w stosownym terminie przewidzianym ustawą oraz uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Wskazać przy tym należy, iż w dniu 13 grudnia 2017 r. wpłynęło pismo z dnia 8 grudnia 2017 r., w którym radca prawny P. S. przystąpił do sprawy jako pełnomocnik Strony, przedkładając pełnomocnictwo z dnia 4 grudnia 2017 r. W dniu 18 grudnia 2017 r. z aktami sprawy zapoznał się M. R., członek Zarządu Skarżącej. Z kolei dnia 21 grudnia 2017 r. wpłynęło do DIAS nadane dnia 16 grudnia 2017 r. podpisane przez Stronę odwołanie z dnia 23 października 2017 r. W tych okolicznościach sprawy podzielić należy stanowisko organu, iż Strona, składając w dniu 22 stycznia 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu, nie dochowała siedmiodniowemu terminowi do jego wniesienia. Wskazać przy tym należy, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Dotyczy to przypadków, kiedy strona, dokonując czynności, działała w subiektywnym przeświadczeniu, iż robi to w terminie (wyrok NSA w Gdańsku z 24.03.1999 r., I SA/Gd 1664/98, LEX nr 38681). Zasady obliczania terminów określa art. 12 O.p. (zob. komentarz do art. 12). W tym kontekście słusznie organ odwoławczy podniósł, iż Strona dnia 16 grudnia 2017 r. nadała podpisane przez siebie odwołanie, jednakże bez stosownego wniosku o przywrócenie terminu; a ponadto dnia 18 grudnia 2017 r. z aktami sprawy zapoznał się M. R., członek Zarządu Skarżącej. W dniu 13 grudnia 2017 r. do DIAS wpłynęło tez pismo, w którym radca prawny P. S. przystąpił do sprawy jako pełnomocnik Strony, przedkładając pełnomocnictwo z dnia 4 grudnia 2017 r. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach sprawy, nie sposób przyjąć, że Strona dowiedziała się o braku formalnym odwołania dopiero 17 stycznia 2018 r. W ocenie Sądu Strona już w dniu 16 grudnia 2017 r., tj. wraz ze złożonym przez siebie po raz drugi odwołaniem (tym razem podpisanym), winna była złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Skoro Strona bowiem składała po raz drugi odwołanie, tym razem poprawne, tj. podpisane, to znaczy, że wiedziała, że poprzednio złożone obarczone jest brakiem formalnym i jakiego rodzaju był to brak. Taki wniosek wynika z logicznego rozumowania i życiowego doświadczenia. Skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego już w dniu 16 grudnia 2017 r. uzupełniła brak formalny odwołania, nie mając rzekomo pojęcia o treści wezwania z dnia 16 listopada 2017 r. Wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu złożony ponad miesiąc od samego uzupełnionego odwołania uznać zatem należy za spóźniony. Podnieść przy tym należy, iż gdy Spółka składała 16 grudnia 2017 r. podpisane odwołanie, była już w sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien tym bardziej zdawać sobie sprawę z obowiązującego w tym zakresie prawa. Odnosząc się z kolei do nieuprawdopodobnienia przez Skarżącą braku winy przy uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania, wskazać należy, co następuje. Z uwagi na uchybienie przez Skarżącą 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bezprzedmiotowa była dokonana przez organ merytoryczna ocena złożonego wniosku, tj. ocena braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zatem zarówno okoliczności wskazywane przez Skarżącego we wniosku, w zażaleniu oraz w skardze nie mogły podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 3 O.p., przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminowi, nie podlega on merytorycznemu rozpoznaniu i w tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy strona ponosi, czy też nie winę za uchybienie terminowi i zbędne jest ustalanie istnienia tej przesłanki (por. wyrok NSA z 26 listopada 2015 r. sygn. I FSK 852/14). Sąd stwierdza jednak, że ww. wadliwość proceduralna nie miała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 162 i art. 163 § 2 O.p. oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że wydane postanowienie jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, stwierdził, iż w sprawie nie było ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.