III SA/Wa 178/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-21
Skład orzekający: Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy skarżąca spółka twierdzi, że doprowadzi to do przerwania procesu inwestycyjnego, zakończenia działalności gospodarczej i złożenia wniosku o upadłość, może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Analiza dokumentów finansowych wykazała, że spółka osiąga znaczne przychody, posiada majątek i środki finansowe, a kwota zaległości podatkowej jest niewielka w stosunku do jej sytuacji finansowej. Egzekwowanie należności pieniężnych ma odwracalny charakter, a potencjalny uszczerbek finansowy nie jest tożsamy ze znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT za lipiec 2014 r. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie doprowadzi do przerwania procesu inwestycyjnego, zakończenia działalności gospodarczej i konieczności złożenia wniosku o upadłość z powodu braku środków. Wcześniejszy wniosek o wstrzymanie został odrzucony przez WSA, a następnie uchylony przez NSA z powodu braku odniesienia się do sytuacji finansowej strony. Sąd rozpoznał ponownie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
F. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w M. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] października 2016 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. Wraz ze skargą Skarżąca pismem z 17 grudnia 2015 r. wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że prowadzi działalność budowlaną oraz deweloperską. Obecnie posiada majątek w postaci mniejszościowego udziału w nieruchomości gruntowej położonej w M., w oparciu o który wraz z partnerem biznesowym realizuje proces inwestycyjny. Skarżąca posiada również tytuł prawny do nieruchomości położonej w K. Na nieruchomościach zostały ustanowione hipoteki, a sąd na wniosek syndyka objął przedmiotową nieruchomość zakazem zbywania. Skarżąca wskazała, że nie posiada innego majątku, z którego mogłaby zaspokoić zaległość podatkową. Skarżąca wskazała, że podjęcie jakichkolwiek czynności egzekucyjnych doprowadzi do przerwania procesu inwestycyjnego. Konsekwencją wskazanych czynności byłyby nieodwracalne skutki dla Spółki oraz jej partnera biznesowego. W wyniku czynności egzekucyjnych doszłoby do faktycznego zakończenia działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że nie jest możliwe uregulowanie zaległości podatkowej przez spółkę, ponieważ nie dysponuje środkami pieniężnymi wystarczającymi na pokrycie zaległości podatkowej. Spółka wskazała, że konsekwencją niewstrzymania zaskarżonej decyzji będzie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, ponieważ nie będzie ona w stanie regulować swoich zobowiązań.
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem Skarżąca nie wykazała dlaczego jej wykonanie miałoby spowodować powstanie znacznej szkody.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt I FZ 247/16, uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzucając brak odniesienia się do okoliczności faktycznych oraz znajdujących się w aktach sprawy dokumentów źródłowych, dotyczących sytuacji finansowej strony, dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).
W ocenie Sądu okoliczności, na które powołuje się Skarżąca, a mianowicie zagrożenie, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zostanie pozbawiona płynności finansowej, co może doprowadzić do konieczności likwidacji prowadzonej działalności nie zostały udowodnione. Podkreślenia wymaga fakt, iż Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i to w dużym zakresie. Z dokumentów źródłowych załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżąca za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w kwocie 62.751,39 zł. Ponadto z bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2015 r. wynika, że należności krótkotrwałe Spółki z tytułu dostaw towarów i usług wynoszą 1.791.625,94 zł, a wszystkie zobowiązania krótkoterminowe spółki wynoszą 160.305, 64 zł. Należy podkreślić, że zobowiązania krótkoterminowe spółki w ciągu 2014 r. zmniejszyły się o 786.641,24 zł, a należności krótkoterminowe zwiększyły się o 1.762.105,94 zł. Okoliczności te świadczą o bardzo dużym wzroście dostępnych środków pieniężnych. Skarżąca udzieliła również pożyczek na kwotę 498.700 zł. Natomiast z rachunku zysków i strat sporządzonego na 31 grudnia 2015 r. wynika, że Skarżąca w 2015 r. osiągnęła przychód w kwocie 1.058.003,26 zł. Ponadto fakt prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania przychodów potwierdzają przedstawione deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7, przykładowo w grudniu 2015 r. Skarżąca dokonała dostawy towarów oraz świadczenia usług na kwotę 875.808,00 zł. oraz nabyła towary i usługi w kwocie 61.782 zł. Sąd stwierdził również, że z oświadczenia o majątku i dochodach z dnia 9 lutego 2016 r. wynika, iż aktywa trwałe spółki wynosiły [...] zł. Powyższe dane w zestawieniu z wysokością zaległości podatkowych wynikających z zaskarżonej decyzji – 1463 zł, wskazują na to, że uregulowanie przez Skarżącą zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją nie pozbawi jej płynności finansowej do bieżącego regulowania należności, w tym publicznoprawnych. Ponadto z przedstawionych przez Skarżącą deklaracji VAT-7 wynika, ze Skarżąca w roku 2015 nie występowała o zwrot kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Na marginesie wskazać bowiem należy, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu przychody (w 2015 r. 1.058.003,26 zł). Ponadto Skarżąca posiada majątek (nieruchomość w M. wartą [...] zł.).
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarżąca spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., co było niezbędne dla zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Analiza dokumentów finansowych przedstawionych przez stronę prowadzi bowiem do wniosku, że Spółka osiąga znaczne przychody, a także posiada środki w kapitale zakładowym ([...] zł), majątku czy środkach finansowych, jak również nadal prowadzi działalność gospodarczą. Sąd wskazuje, że Skarżąca nie wykazała, by prowadzenie egzekucji spowodowałoby dla niej trudne do odwrócenia skutki czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji we wskazywanej we wniosku o wstrzymanie wykonania formie, czy też, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot. (por.: postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11).
Natomiast sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie.
Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności nie wypełniają, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło