III SA/Wa 1799/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-27
Skład orzekający: Matylda Arnold-Rogiewicz, Maciej Kurasz, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne może obejmować zarzuty dotyczące wysokości kosztów egzekucyjnych, w sytuacji gdy przepisy dotyczące ich naliczania zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne?Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, uregulowana w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy wyłącznie do kwestionowania formalnoprawnych aspektów dokonania danej czynności egzekucyjnej. Nie może ona obejmować zarzutów dotyczących wysokości kosztów egzekucyjnych, zwłaszcza w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisów, gdyż kwestie te podlegają odrębnemu trybowi postępowania i zaskarżenia. Organ egzekucyjny nie posiada mocy prawotwórczej i jest zobowiązany do stosowania przepisów w aktualnym brzmieniu.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki T. sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku VAT. Dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Spółka wniosła skargę na czynności egzekucyjne, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. nieuwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek, niespełnienia wymogów przez tytuły wykonawcze, braku upomnienia przed wszczęciem egzekucji, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz naliczenia kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: NUS) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku T. sp. z o.o. w W. (dalej: Skarżąca, Spółka) na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 23 sierpnia 2016 r. (nr [...]) obejmujących należności z tytułu podatku o towarów i usług za okres 12/2010 i 08/2011 r., w łącznej kwocie należności głównej 994.969,00 zł wraz odsetkami za zwłokę. Podstawę prawną wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2016 r.
W celu realizacji należności objętych tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych zawiadomieniami z 24 sierpnia 2016 r. w [...] S.A., doręczonym do banku 29 sierpnia 2016 r., w [...] S.A., doręczonym do banku 26 sierpnia 2016 r., w [...] S.A., doręczonym do banku w 30 sierpnia 2016 r. Zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Spółce 13 września 2016 r.
Skarżąca wniosła skargę na czynności egzekucyjne dokonane zawiadomieniami z 24 sierpnia 2016 r. podnosząc nieuwzględnienie w tytułach wykonawczych przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, dokonanie zajęć rachunków bankowych na podstawie tytułów wykonawczych, które nie spełniają wymagań zawartych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 z późn.zm., dalej u.p.e.a.), bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Spółka wskazała, że organ egzekucyjny zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjny oraz naruszył art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. w związku z zastosowaniem art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. do naliczenia kosztów egzekucyjnych, który to przepis został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne za niekonstytucyjny. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych czynności i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z [...] października 2016 r. NUS oddalił skargę.
Strona złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie kosztów i opłat egzekucyjnych. Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 80 ust. 1 w zw. z art. 67 § 2 pkt 6 oraz art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., przez przesłanie do Banków zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej, w tym kosztów egzekucyjnych obliczonych na podstawie przepisu, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, czyli że jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 oraz art. 217 Konstytucji,
- art. 80 ust. 1 w zw. z art. 67 § 2 pkt 6 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. przez przesłanie do Banków zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej, w tym kosztów egzekucyjnych obliczonych na podstawie przepisu, który to przepis został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, za niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS, organ odwoławczy) postanowieniem z [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
DIAS wskazał, że stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. W ramach tego środka zaskarżenia można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie podlegały rozstrzygnięciu zarzuty Skarżącej dotyczące nieuwzględnienia w tytułach wykonawczych przerw w naliczeniu odsetek za zwłokę od przedmiotowych należności, niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., czy braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego oraz zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, bowiem mogły być one przedmiotem wniesienia zarzutów do postępowania egzekucyjnego, nie skargi. DIAS wskazał, że Spółka wniosła również zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które podlegały rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu.
Zdaniem organu odwoławczego, jedynym zarzutem Skarżącej skierowanym bezpośrednio do podjętych czynności był zarzut naruszenia w zawiadomieniach o zajęciu art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. w związku z zastosowaniem art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. do naliczenia kosztów egzekucyjnych, w sytuacji gdy przepisy te zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne za niekonstytucyjne.
DIAS stwierdził, że organ egzekucyjny kierując do [...] S.A., Banku [...] S.A. oraz Banku [...] S.A. zawiadomienia z 24 sierpnia 2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, podjął czynności egzekucyjne mające na celu zastosowanie jednego ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego. W ocenie organu odwoławczego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. W myśl art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. DIAS wskazał, że zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono na adres Spółki w dniu 13 września 2016 r., natomiast do poszczególnych Banków w dniach 26, 29, 30 sierpnia 2016 r. Do zajęcia wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339) i zawierał elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. W ocenie DIAS, czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w bankach zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zatem żądanie Strony dotyczące uchylenia zaskarżonych czynności egzekucyjnych organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. do naliczenia kosztów egzekucyjnych, w sytuacji gdy przepisy te zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne, DIAS wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych pobiera się opłatę w wysokości 5 % kwoty egzekwowanej należności. W myśl § 6, organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Organ przytoczył treść art. 64 § 9 pkt 2 i art. 64 § 10 u.p.e.a.
Odnosząc się do twierdzenia Strony, że powyższe przepisy zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niespełniające norm konstytucyjnych, a zatem nie mogły stanowić podstawy ustalenia kosztów egzekucyjnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14, wynika m.in. stwierdzenie, że art. 64 § 1 pkt 4 i art 64 § 6 u.p.e.a., w zakresie w jakim nie przewiduje maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Trybunał wskazał, że właściwa realizacja wyroku wymaga interwencji prawodawcy, który powinien w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków z wyroku, określić maksymalną wysokość nie tylko opłaty określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysnuć podobne zarzuty.
W ocenie DIAS takie ujęcie niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność pominięcia ustawodawczego. Zdaniem organu II instancji, skutkiem stwierdzenia pominięcia ustawodawczego w przepisach art. 64 § 1 pkt 4 i art 64 § 6 u.p.e.a., jest jedynie zobligowanie ustawodawcy do jak najszybszego dokonania odpowiednich zmian w obowiązujących przepisach. Mimo orzeczenia o niezgodności przedmiotu kontroli (art. 64 § 1 pkt 4 i art 64 § 6 u.p.e.a.) z wzorcami kontroli (art. 84 i 217 Konstytucji) ze względu na brak pewnych istotnych treści w kontrolowanym przepisie, nie traci on mocy obowiązującej ani w części, ani w całości. Skutkiem takiego rozstrzygnięcia jest obalenie domniemania konstytucyjności normy wyrażonej w art. 64 § 1 pkt 4 i art 64 § 6 u.p.e.a. oraz nałożenie na ustawodawcę obowiązku jak najszybszego podjęcia działań zmierzających do eliminacji niekonstytucyjnej luki prawnej.
DIAS wskazał, że, zarówno organy egzekucyjne, jak i organy nadzoru nie posiadają mocy prawotwórczej, tym samym zobowiązane są do stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w aktualnym brzmieniu.
Odnosząc się do żądania Skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie kosztów i opłat egzekucyjnych w związku z wniesionymi zastrzeżeniami do podjętych czynności egzekucyjnych, DIAS uznał, że podjęte czynności egzekucyjne zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a skarga pełnomocnika Strony jest niezasadna.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia DIAS,
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z 18 u.p.e.a. w zw. z art. 80 ust. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 67 § 2 pkt 6 oraz art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., przez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia NUS, pomimo przesłania do banków zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej, w tym kosztów egzekucyjnych obliczonych na podstawie przepisu, który to przepis został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, czyli że jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 217 Konstytucji,
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 80 ust. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 67 § 2 pkt 6 oraz 64 § 6 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, pomimo przesłania do Banków zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej, w tym kosztów egzekucyjnych obliczonych na podstawie przepisu, który to przepis został uznany przez Trybunat Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, za niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust 3 Konstytucji.
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika, pomimo nie rozpatrzenia przez Naczelnika wniosku Skarżącego dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy w wypadku jego uwzględnienia Naczelnik obowiązany był do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości na podstawie art 59 § 3 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie DIAS z [...] marca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z [...] października 2016 r. oddające skargę na czynności egzekucyjne.
Jak wynika z akt sprawy Skarżąca, w toku postępowania egzekucyjnego, złożyła skargę na czynność egzekucyjną NUS, polegającą na zajęciu rachunku bankowego. Wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Wśród tych środków egzekucyjnych jest między innymi egzekucja z rachunku bankowego.
W świetle powyższego wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania i zrealizowania egzekucji z rachunku bankowego stanowią czynności egzekucyjne.
Instytucja skargi na czynność egzekucyjną uregulowana jest w art. 54 u.p.e.a. Stosownie do treści tego przepisu w ramach skargi na czynności egzekucyjne, której zasadność była przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Warszawa 1992r. s. 84.; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000r., III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok NSA z 12 stycznia 1999r., III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20; wyrok NSA z 13 kwietnia 2016r., II FSK 1069/14, dostępny: CBOSA).
Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której miałaby występować konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić – w wyniku ich uwzględnienia – do jednakowych skutków procesowych.
Wskazuje się, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki WSA w Warszawie z 9 lipca 2008r., III SA/Wa 644/08, LEX 489600 i z 11 kwietnia 2008r., III SA/Wa 139/09, LEX 486252).
Innymi słowy, w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegać mogą wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych, w tym na podstawie art. 80 u.p.e.a. Skarga ta nie może natomiast stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć m.in. okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Organem właściwym do rozpoznania zarzutów jest organ egzekucyjny – naczelnik urzędu skarbowego.
Skarga na czynności egzekucyjne nie może też dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W kontekście powyżej poczynionych uwag należy ocenić, że podstawą skargi na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego nie mogła być żadna z podnoszonych przez Skarżącą kwestii.
Co równie istotne, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Skarżąca skorzystała z jednego środka powołanego powyżej, wniosła bowiem zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawie tej wniosła również skargę do sądu administracyjnego (sygn. akt III SA/Wa 1800/17).
Odnosząc się z kolei do zarzutu Skarżącej dotyczącego wysokości kosztów egzekucyjnych, wskazać należy, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Tym samym kwestia ewentualnego zawyżenia i zwrotu kosztów egzekucyjnych wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne i nie może być rozpoznana w ramach tego środka zaskarżenia (por. wyrok WSA z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 39/17, CBOSA).
Dodać należy, że zasady pobierania kosztów egzekucyjnych reguluje art. 64c u.p.e.a. Stosownie do postanowień art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika zatem, że zobowiązany może w odrębnym trybie zwrócić się do organu ze stosownym wnioskiem o wydanie postanowienia dotyczącego poniesionych kosztów egzekucyjnych, które może skarżyć w odrębnym trybie (po. Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 110/18, CBOSA).
W konsekwencji, w rozpoznanej sprawie organy I i II instancji w sposób trafny wskazywały na opisaną specyfikę skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. Zasadnie też przy rozpoznawaniu skargi na czynności egzekucyjne skupiły się na zbadaniu formalnej poprawności dokonanych czynności i dokonywały jedynie oceny działań podejmowanych przez organ egzekucyjny zmierzających do zastosowania egzekucji z rachunku bankowego i oceny tej dokonały w sposób prawidłowy.
Jak już wskazano egzekucja z rachunku bankowego to jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie zajęcia rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez doręczenie do [...] S.A., [...] Bank S.A., [...] S.A. zawiadomienia z 24 sierpnia 2016 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej Spółki z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.
Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 13 września 2016 r. Do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który na dzień dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339).
W związku z powyższym organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego naruszono przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z rachunku bankowego. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu jakimi przesłankami kierował się wydając zaskarżone postanowienie. Wobec tego należy przyjąć, że zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera prawidłowe uzasadnienie.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło