III SA/Wa 1802/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-18

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, znajdująca się w trudnej sytuacji finansowej i poddana postępowaniu egzekucyjnemu, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Sąd ocenia sytuację finansową strony, porównując jej dochody i majątek z wysokością kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona jest w stanie partycypować w kosztach, sąd może przyznać zwolnienie tylko w części przekraczającej kwotę, którą strona jest w stanie uiścić.
Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. dotyczącą podatku akcyzowego i wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w wysokości 55.538 zł. Spółka argumentowała, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna z powodu postępowań podatkowych i egzekucyjnych na kwotę ponad 17 mln zł, które doprowadziły do zajęcia całego majątku i utraty płynności finansowej. Referendarz sądowy, po analizie dokumentów finansowych i oświadczeń spółki, przyznał częściowe zwolnienie od wpisu ponad kwotę 5.000 zł, uznając, że spółka jest w stanie uiścić tę kwotę.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 5.000 zł oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2002 r. postanawia przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 5.000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W skardze z 9 września 2009 r., na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., D. Sp. z o.o. (dalej - "Skarżąca" lub "Spółka") zawarła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. zwolnienie od wpisu od skargi w wysokości 55.538 zł. Do skargi załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPPr. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, iż z uwagi na skutki toczących się postępowań podatkowych znalazła się na krawędzi bankructwa. Do dnia dzisiejszego organy określiły i egzekwują kwotę ponad 17 mln złotych. Cały majątek Spółki w tym: konta bankowe, ruchomości, udziały zostały zabezpieczone przez Urząd Skarbowy W. i Izbę Celną na poczet zaległości. Spółka nie posiada żadnego majątku nieobjętego zabezpieczeniem, który można by było zbyć. Przeprowadzona egzekucja ze środków obrotowych jak i majątku trwałego uniemożliwiła działalność Spółki, gdyż całkowicie zlikwidowała źródło przychodów. Spółka utraciła płynność finansową i nie reguluje zobowiązań wobec wierzycieli. Nie zatrudnia żadnych pracowników. Ze względu na raptowny brak środków finansowych nie mogła i nie może przeprowadzić procedury upadłościowej lub likwidacyjnej. Wspólnicy nie mogą wnieść dopłat do Spółki celem pokrycia długu, gdyż maksymalna dopuszczalna wysokość dopłat określona w akcie notarialnym Spółki została przez wspólników już wniesiona i do tej pory z uwagi na brak środków nie zwrócona. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych na dzień 31 grudnia 2008 r. - [...] zł, strata za rok 2008 wyniosła [...] zł. Pismem z 21 października 2009 r. Referendarz sądowy wezwał Skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki. W odpowiedzi Spółka nadesłała: kopię zeznania CIT-8 za 2008 r. bilans oraz rachunek zysków i strat za okres od 01.01.2009 r. do 30.09.2009 r. oraz od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r., kopie deklaracji VAT-7 za okres od maja do września 2009 r., kopię zeznania PIT-37 jedynego członka zarządu, oświadczenie członka zarządu, pisma w sprawie zamknięcia rachunków bankowych, wykaz należności i zobowiązań, dokumenty dotyczące postępowania egzekucyjnego, kopie faktur za usługi pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 2 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zauważyć należy, iż z dokumentacji nadesłanej przez Spółkę wynika jednoznacznie, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. W zeznaniu CIT-8 za 2008 r. Spółka wykazała stratę w wysokości 208.353,32 zł. Z bilansu na dzień 30 września 2009 r. wynika, iż wysokość zobowiązań Spółki wynosi 15.391.744,12 zł, strata z lat ubiegłych 15.610.623,05 zł, strata z bieżącego roku 401.183,71 zł. Z kolei należności Skarżącej wynoszą jedynie 2.032,87 zł. Z oświadczeń Spółki wynika ponadto, że jej zobowiązania wynoszą z tytułu: dostawy towarów ponad 97 tyś. zł., składek na ubezpieczenie społeczne ok. 40. tyś. zł., podatku od wynagrodzeń ponad 4 tyś. zł., VAT ok. 150 tyś. zł, zobowiązania wobec urzędu skarbowego i celnego wynikające z decyzji pokontrolnych ok. 15 mln. zł, inne- ponad 200 tyś zł. W stosunku do Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego ZUS w W.. W trakcie toczącego się postępowania dokonano zajęcia i odbioru ruchomości Spółki, w tym m.in.: samochodów ciężarowych, maszyn, zbiorników paliwa, naczepy, zestawów komputerowych, kasy fiskalnej. W stosunku do Spółki wystawiono również szereg nakazów zapłaty w postępowaniach upominawczych. Skarżąca wyjaśniła ponadto, iż aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Wykazana w deklaracjach VAT-7 sprzedaż dotyczy refaktury ponoszonych kosztów leasingu dla firmy podnajmującej przedmiot leasingu. Spółka nie może zrezygnować z tego leasingu, ponieważ pozostało jeszcze pół roku do wykupu przedmiotu leasingu. Czynsz za dzierżawę płaci w imieniu Spółki firma podnajmująca. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja finansowa Spółki uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca nie posiada bowiem środków na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 55.539 zł. Przy czym, zdaniem Referendarza sądowego, wniosek Skarżącej o zwolnienie od wpisu sądowego zasługuje na uwzględnienie jedynie w części przekraczającej kwotę 5.000 zł. Referendarz sądowy stoi bowiem na stanowisku, iż kwotę tą (5.000 zł) Spółka, mimo trudnej sytuacji finansowej jest w stanie uiścić. Zauważyć bowiem należy, iż Spółka w deklaracjach VAT-7 wykazuje dostawę towarów opodatkowaną stawką 22%. Wyjaśnia wprawdzie, iż sprzedaż ta dotyczy jedynie refaktury kosztów leasingu, ale o ile za poszczególne miesiące od czerwca do września 2009 r. kwota ta wynosi po ok. 2.000 zł to w maju 2009 r. sprzedaż ta wyniosła 12.000 zł, co może świadczyć, iż do maja 2009 r. sprzedaż obejmowała nie tylko raty leasingu. Jednocześnie w tym okresie Spółka dokonywała zakupów - nabywała towary i usługi (w maju 2009 r. na kwotę 6.415 zł, w czerwcu 2009 r. na kwotę 3.142 w lipcu 2009 r. na kwotę 3.039 zł, w sierpniu 2009 r. na kwotę 1.233 z. oraz we wrześniu 2009 r. na kwotę 3.031 zł.) Ponadto z nadesłanego bilansu za okres od stycznia do września 2009 r. wynika, że Spółka uzyskała przychód netto ze sprzedaży towarów i majątku na kwotę 129.070 zł. O przedmiotowym rozstrzygnięciu decyduje również fakt, iż Spółka, mimo trudnej sytuacji finansowej, była w stanie wygospodarować środki na wynagrodzenie dla pełnomocnika oraz uiszczenie wpisów sądowych: w wysokości 3.528 zł (w dniu 5 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 416/09) oraz w wysokości 4.432 zł (wpis od skargi w dniu 12 lutego 2009 r.) oraz 2.160 zł (wpis od skargi kasacyjnej w dniu 8 października 2009 r.) - w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 276/09. Z powyższego można wywieść, że jest ona w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 5.000 zł. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 243 §1, art. 245, art. 246 §2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i § pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło