III SA/Wa 1824/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-23

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Przemawiają za tym jej wiek, wykazany zły stan zdrowia oraz trudna sytuacja majątkowa, pomimo samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego i treści składanych pism procesowych.
Stan faktyczny
Skarżąca H. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na swoje problemy zdrowotne, niskie dochody (renta w wysokości 1070 zł brutto) oraz posiadanie niewielkiego mieszkania. W toku postępowania przedstawiła szczegółowe informacje dotyczące swoich miesięcznych wydatków na leki i utrzymanie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 sierpnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnić od kosztów sądowych i ustanowić radcę prawnego z urzędu 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które strona wnioskuje w tym postępowaniu, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) H. S., dalej jako strona lub skarżąca, w formularzu PPF z 4 sierpnia 2013 r., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu powoła się na: - nieznanie domu przy ul [...] za zabytek; - zły kosztorys wyliczony przez urzędnika; - złe wyliczenie masy spadkowej; - zły stan zdrowia, wynikający z zaświadczenia; - fakt posiadania mieszkania o pow. 18 m. kw.; - uzyskiwanie renty po mężu w wysokości 1070 zł brutto. Do formularza strona załączyła zaświadczenie o stanie zdrowia z 5 czerwca 2012 r. 3) W piśmie z 18 sierpnia 2013 r., odpowiadając na wezwanie referendarza sadowego, skarżąca wskazała, ze: - prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości 1070 zł; - nie otrzymuje pomocy finansowej od nikogo; - opłaty miesięczne wynoszą ok. 400 zł (energia elektr, gaz, śmieci, woda, telefon); - opłaty za lekarstwa wynoszą ok. 450 zł miesięcznie; - strona, chociaż cierpi na [...] nie wykupiła, z uwagi na bark środków [...]; - - cierpi na [...], [...], [...], przewlekłe [...], trudności z [...], [...], [...]), [...] , [...] ; - ma [...] lat; - korzysta niekiedy z pomocy lekarzy specjalistów (koszt ok. 80 zł). Strona złożyła powtórnie orzeczenie o stanie zdrowia (o stopniu niepełnosprawności). 3) Referendarz sądowy daje wiarę oświadczeniom skarżącej złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, niezależnie od tego, ze informacje podane w postępowaniu o prawo pomocy znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych oraz w innych sprawach przed Sądem, w których uczestniczyła skarżąca. Zdaniem referendarza sądowego, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, ze sytuacja majątkowa strony zmieniła się w stosunku do tej, opisanej przez Sąd w wielu postanowieniach (np. VII SA/Wa 1083/12). Stad, wziąwszy pod uwagę zarówno sytuację majątkową oraz rodzinną skarżącego, jak tez postulat jednolitości orzecznictwa i szybkości postępowania, należy przyjąć, iż spełnia strona przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Za przyznaniem prawa pomocy skarżącej przemawia nie tyle fakt samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego (ponieważ pod tym samym adresem co skarżąca, jak wynika z innych akt sądowych zamieszkuje jeszcze inna osoba) czy treść nadsyłanych pism procesowych (w których starannie sprecyzowane są zastrzeżenia i uwagi wobec organów władzy publicznej), ile wiek skarżącej i wykazany (opisany powyżej) stan jej zdrowia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło