III SA/Wa 1839/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska - Florek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Trelka, , Sędzia WSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Małgorzaty Długosz - Szyjko od orzekania w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia -oddalić wniosek- W piśmie z 27 stycznia 2010 r. S. N. (dalej - "Skarżący") zwarł wniosek o wyłączenie Sędziego WSA od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazał na pomijanie w wydanym przez Sąd postanowieniu istotnych informacji oraz przedstawianie sprawy w sposób niepełny. Skarżący zarzucił Sędziemu pominięcie milczeniem jego zarzutów dotyczących przesłania mu z Sądu pisma niespełniającego wymogów formalnych. Dodatkowo Skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Ponownie wskazał na swoją trudną sytuację finansową i problemy zdrowotne. Zarzucił również zmuszanie go do ujawniania wrażliwych danych osobowych na temat jego stanu zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 18 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - "P.p.s.a.") sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy oraz 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Z kolei przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Ponadto, art. 20 P.p.s.a. wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z brzmieniem tego artykułu strona zgłasza wniosek na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Wniosek ten powinien zawierać obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku Skarżącego, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wniosek ten nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżący nie podał bowiem jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny uzasadniającej wyłączenie Sędziego. W żadnym stopniu nie odniósł się też do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 P.p.s.a. Podniesione przez Skarżącego we wniosku okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. W szczególności, sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciami wydanymi w sprawie z udziałem tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu I instancji (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I OZ 665/08). Pogląd powyższy Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. Przyjęcie takiego stanowiska pozwala na wyeliminowanie niebezpieczeństwa przekształcenia instytucji wyłączenia sędziego w narzędzie służące paraliżowaniu postępowania sądowego. Instytucja ta ma bowiem zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana, jako możliwość eliminowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Tym samym kwestionowanie zasadności rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania tudzież kwestionowanie zasadności podejmowanych czynności nie jest przesłanką uzasadniającą żądanie wyłączenia sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości, co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn zdaniem Sądu, brak jest w sprawie rozpoznawanej. Z oświadczenia złożonego przez Sędziego WSA Małgorzatę Długosz-Szyjko wynika, iż nie łączą jej ze Skarżącym stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy wniosek Skarżącego należy uznać za nieuzasadniony. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.