III SA/Wa 1852/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Sp. z o.o. z siedzibą w P. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. i 2016 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika postanawia: przywrócić termin do wniesienia sprzeciwu Postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. referendarz sądowy odmówił H. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Przesyłka zwierająca ww. orzeczenie została uznana za doręczoną w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") z dniem 29 listopada 2017 r. W dniu 7 grudnia 2017 r. (data stempla pocztowego, k. 93 akt sądowych) Skarżąca złożyła sprzeciw, który następnie został odrzucony przez Sąd postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. z uwagi na uchybienie ustawowemu terminowi do jego wniesienia. W dniu 25 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego, k. 106 akt sądowych) Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, który następnie uzupełniła pismami z dnia 5 marca 2018 r., 13 marca 2018 r. i 21 marca 2018 r. (według dat wpływu do Sądu, prezentaty k. 116, 119 i 136 akt sądowych). We wniosku wskazano, że Skarżąca dowiedziała się o wydaniu postanowienia z dnia 8 listopada 2017 r. w drodze informacji telefonicznej, w dniu złożenia sprzeciwu. Następnie w dniu 18 stycznia 2018 r. tj. w dniu, w którym doręczono jej postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu, podjęła informację o dacie uznania przesyłki za doręczoną i o pozostałych okolicznościach sprawy. Skarżąca wskazała, że nie otrzymała żadnego zawiadomienia o tej przesyłce, pomimo że w siedzibie Skarżącej zawsze obecnych jest co najmniej 2 pracowników oraz znajduje się tam skrzynka pocztowa. Skarżąca poinformowała, że złożyła w tej sprawie reklamację do Poczty Polskiej. Kopię pisma reklamacyjnego dołączyła do akt sprawy. Skarżąca wyjaśniła, że wskutek wadliwego doręczenia przesyłki sądowej nie miała wiedzy pozwalającej jej na terminowe złożenie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym dokonana przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uchybienie terminowi może zatem często powodować skutek w postaci uniemożliwienia stronie dochodzenia jej praw przed sądem. Instytucja przywrócenia terminu, przewidziana w art. 86 § 1 p.p.s.a. służy pogodzeniu zasady sprawności postępowania (art. 7 p.p.s.a.), której służą m.in. wymogi proceduralne dotyczące terminów, z prawem do sądu (na które składa się także prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnej m.in. z zasadą sprawiedliwości) stronie, która bez swej winy uchybiła terminowi (tak NSA w postanowieniu z dnia 17 marca 2008 r., II FZ 99/08). Uprawdopodobnienie braku winy jest obowiązkiem strony, ubiegającej się o przywrócenie terminu. Strona nie ma obowiązku wykazywania, że wina leży po stronie innego, konkretnego podmiotu. Nie musi ona także udowodnić braku winy - art. 87 § 2 p.p.s.a. wymaga jedynie uprawdopodobnienia okoliczności, które świadczą o braku winy strony (postanowienie NSA z 17 marca 2008r., II FZ 99/08, z dnia 13 stycznia 2010 r., II GZ 121/09, z dnia 21 sierpnia 2009 r., II FZ 238/09). Uprawdopodobnienie, jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, jest środkiem zastępczym dowodu niedającym pewności, ale prawdopodobieństwo wystąpienia okoliczności czy faktu. W niniejszej sprawie doręczenie postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r. nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego z art. 73 p.p.s.a. Pozwala to na przyjęcie tzw. fikcji doręczenia po spełnieniu wskazanych w nim warunków. Przepis ten ma zapobiegać uchylaniu się przez stronę od negatywnych skutków doręczenia. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca wywodzi, że nie otrzymała przesyłki zawierającej postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017r. Nie otrzymała zawiadomień o nadejściu przesyłki i jej awizowaniu. Wystąpiła też z reklamacją do placówki pocztowej. Analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty (k. 91 akt sądowych) sugeruje, że warunki pozwalające na przyjęcie domniemania doręczenia przesyłki, (o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a.) zostały spełnione. Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza. Jednakże Sąd zauważa, że za zaniedbanie nie można uznać sytuacji, kiedy przesyłka zaadresowana na właściwy adres nie zostaje doręczona, ani nie pozostawiono w skrzynce zawiadomienia o próbie jej doręczenia. Oczywiście, jeśli znany jest fakt braku lub wadliwego doręczania przesyłek należy to zasygnalizować właściwej placówce pocztowej (np. w formie reklamacji) nie oznacza to jednak, że adresat może w jakikolwiek sposób swoimi działaniami wyeliminować uchybienia w doręczaniu przesyłek. Nie leży to po stronie jego obowiązków związanych z umożliwieniem dostarczenia przesyłki pod wskazany przez niego adres (tak też NSA w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II OZ 41/18). Skarżąca poprzez przedłożone w sprawie dowody (pismo reklamacyjne do Poczty Polskiej S.A., oświadczenia) uprawdopodobniła, że nie ponosi winy za uchybienie terminowi do złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.