III SA/Wa 1864/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za marzec i kwiecień 2011 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący M.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, iż utrzymuje się – podobnie jak żona – z emerytury w łącznej wysokości 4.240 zł. Suma wydatków wynosi natomiast 4.190 zł i składają się na nią opłaty za mieszkanie (750 zł), energia elektryczna (150 zł), lekarstwa (340 zł), środki higieny (300 zł), telefon (70 zł), odzież (350 zł), gaz (50 zł), Internet (80 zł), wyżywienie (1.500 zł), spłata kredytu (600 zł). Skarżący oświadczył, że jego żona jest właścicielką mieszkania oraz działki rolnej. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie, wyciąg bankowy, dokumenty dotyczące obciążeń kredytowych, zawiadomienie o wysokości czynszu, decyzje o waloryzacji emerytur, roczne obliczenie podatku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej jako: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Przy tej ocenie uwzględnił mianowicie to, że oprócz opłacenia skargi w niniejszej sprawie (wpis od niej wynosi 500 zł) na Skarżącym spoczywa jeszcze obowiązek uiszczenia wpisu w sprawie VI SA/Wa 1128/16. Z nadesłanych materiałów wynika natomiast, że Skarżący, podobnie jak jego żona, utrzymuje się z emerytury. Łączny dochód małżonków wynosi 4.310,74 zł. Tyle mniej więcej – według wyliczeń Skarżącego – wynoszą miesięczne wydatki na bieżące utrzymanie. Wśród tych wydatków są takie pozycje jak opłaty za: mieszkanie, energię elektryczną, gaz, telefon, Internet, czy zakup lekarstw, środków higieny, odzieży i żywności. Dodatkowo Skarżący spłaca zadłużenie kredytowe, w tym z tytułu dwóch kart kredytowych, którego miesięczne raty wynoszą łącznie 704,11 zł (dane na podstawie wyciągu bankowego). Sumę wydatków określił na kwotę 4.190 zł. Uwzględniając kalkulację tych wydatków referendarz sądowy doszedł do wniosku, iż w wydatkach tych Skarżący może dokonać pewnych zmian i oszczędności. Trudno oczywiście oczekiwać, by zrezygnował on z wydatków ponoszonych na żywność, zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, czy zdrowotnych. Nie można jednak tak samo traktować kosztów ponoszonych choćby na odzież (350 zł) czy znacznej kwoty przeznaczanej miesięcznie na środki higieny (300 zł). Jak się podkreśla w orzecznictwie prawo pomocy ma służyć osobom, w przypadku których uiszczenie kosztów sądowych wywoła negatywny wpływ na możliwość utrzymania siebie i rodziny. Nie chodzi tu przy tym o utrzymanie na określonym poziomie, zwykłym dla wnioskodawcy i o wpływ polegający na obniżeniu tego poziomu. Ustawodawca utrzymanie, jakie nie może doznać uszczerbku, określił jako "konieczne" dla wnioskodawcy i jego rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy może być przyznane, jeżeli uiszczenie kosztów sądowych zagrozi możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych, rozumianych jako obiektywnie niezbędne. Uiszczenie tychże kosztów, jak każdy wydatek finansowy powodować może konieczność poczynienia pewnych zmian i oszczędności w wydatkach. Prawo pomocy przysługuje jedynie osobom, które w istocie rzeczy zmian tych i oszczędności nie mają możliwości dokonać, a wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych odbędzie się kosztem wydatków na konieczne utrzymanie (por. postanowienie WSA w Warszawie z 20 października 2009 r., III SA/Wa 1359/09). Biorąc pod uwagę wskazaną wyżej kwotę wpisu oraz zestawiając ją z wysokością uzyskiwanego przez Skarżącego dochodu i ponoszonych wydatków referendarz sądowy uznał, że z dochodu tego Skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę 250 zł celem opłacenia skargi w niniejszej sprawie. W jego ocenie przeznaczenie takiej właśnie kwoty na uiszczenie już zmniejszonego wpisu od tej skargi nie będzie stanowiło zagrożenia dla utrzymania koniecznego Skarżącego i jego żony. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.