III SA/Wa 1880/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2005 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...]. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją Nr [....] z dnia[...] stycznia 2005r. ,nie uwzględnił odwołania Samorządowego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D., dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert - ogłoszonego w dniu [...] grudnia 2005 r. - na zawieranie umów o udzielenie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: lecznictwo szpitalne, prowadzonego przez Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W uzasadnieniu decyzji stwierdził co następuje - w dniu [...] grudnia 2004 r. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w D. odwołał się od ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania konkursowego w sprawie umowy o udzielenie świadczeń w zakresie lecznictwa szpitalnego na okres od l stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2005 r. W dniu 16 grudnia 2004 r. Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie uwzględnił odwołania, przekazując je Prezesowi, stosownie do art. 154 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135). Z przedłożonych materiałów wynika, że zgłoszeni w ofercie do udzielenia świadczeń zdrowotnych w oddziale położniczo-ginekologicznym Oferenta Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. lekarze W. K. oraz M. A. zostali w tym samym czasie zgłoszeni do realizacji świadczeń w innej placówce, o czym Komisja konkursowa poinformowała Oferenta, na spotkaniu dotyczącym złożenia wyjaśnień do oferty, które miało miejsce w dniu [...] listopada 2004 r. w siedzibie P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W dniu [...] listopada 2004r. dr W. K. oraz dr M. A., występując podczas negocjacji jako reprezentanci Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej A. z siedzibą w S., złożyli oświadczenie, że będą wykonywali świadczenia wyłącznie w tej placówce. W dniu [...] grudnia 204r. w siedzibie P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, podczas spotkania negocjacyjnego członków komisji konkursowej z oferentem, komisja konkursowa ustaliła, iż oferent nie zatrudnił innych lekarzy ze specjalnością ginekologii i położnictwa od l stycznia 2005 r. Natomiast dwóch lekarzy zatrudnionych w placówce pełni dyżur "pod telefonem" i są dostępni "w razie potrzeby". W związku z tym komisja konkursowa stanęła na stanowisku, iż wystąpiła sytuacja braku zapewnienia opieki lekarskiej w oddziale ginekologiczno - położniczym Oferenta - Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podał, iż w związku z prośbą Oferenta o umożliwienie wywiązania się przez szpital (jako pracodawcy) z obowiązków wynikających z przepisów kodeksu pracy i wypowiedzenia personelowi zatrudnionemu w tym oddziale umów o pracę na trzy miesiące naprzód, strony ustaliły, iż świadczenia w tym oddziale zostaną zakontraktowane na okres trzech miesięcy, to jest dnia [...] marca 2005r. Zadaniem Funduszu jest zabezpieczenie na odpowiednim poziomie świadczeń zdrowotnych, a w sytuacji, gdy świadczeniodawca nie spełnia minimalnych wymogów określonych przez Fundusz, poprzez brak stosownej obsady lekarskiej stanowi to zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. Dodał też, iż odwołujący , składając podpis pod protokołem uzgodnień z dnia [...] grudnia 2004 r. zgodził się na przedstawione w nim warunki, a tym samym wyraził również wolę warunkowego podpisania umowy jedynie na okres pierwszego kwartału 2005 r. Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w D. złożył w dniu [...] kwietnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej to jest art. 134 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podała , iż w związku z zaistniałą sytuacją natychmiast przystąpiła do poszukiwania trzeciego lekarza specjalisty w celu zatrudnienia na oddziale ginekologiczne położniczym, a o podpisanym oświadczeniu dwóch lekarzy W. K. i M. A. dowiedziała się na spotkaniu z komisją konkursową w dniu 3 grudnia 2004 r. W tym czasie dyrekcja SPZOZ w D. prowadziła jeszcze wstępne rozmowy z potencjalnymi kandydatami - lekarzami, specjalistami z zakresu ginekologii i położnictwa, dlatego w dniu [...] grudnia 2004 r. udzielona została odpowiedź, że nie został jeszcze zatrudniony lekarz ginekolog. Strona skarżąca dodaje, iż zarzut złożenia podpisu przez Dyrektora SP ZOZ w D. pod protokołem z dnia [...] grudnia 2004 r. jako zgoda na przyjęcie zaproponowanych w nim warunków jest nietrafny, gdyż świadczeniodawca -skarżący nie miał wyboru ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości świadczeń medycznych w pozostałych oddziałach szpitala. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w toku postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia prawa – art. 134 ust. 1 cytowanej ustawy. Wyjaśnił, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. uzyskał wyższą punktację wobec czego przyjęto jego ofertę. Ponadto kontrola przeprowadzona w dniach [...] marca 2005 r. potwierdziła wszystkie zastrzeżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a zgodnie z art. 134 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie kontroli podlegała decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wydana na podstawie art. 154 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ustawa ta w dziale VI-tym pod nazwą "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami" przewiduje w art. 139, iż zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. Konkurs ofert rozpoczyna ogłoszenie i zaproszenie przesyłane do kontrahentów. W tym też celu dyrektorowie oddziałów wojewódzkich powołują komisję, która przeprowadza konkurs ofert. W części niejawnej konkursu komisja wybiera ofertę lub oferty ,tak aby zapewnić ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Komisja też ogłasza o rozstrzygnięciu konkursu ofert w dacie wskazanej w ogłoszeniu o konkursie ofert, zamykając tym postępowanie. Z delegacji art. 139 ust. 5 ustawy Minister Zdrowia w dniu15 grudnia 2004 r. wydał Rozporządzenie w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływanie i odwoływanie komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz.U. Nr 273, poz. 2719). Rozporządzenie to obowiązywało od dnia 1 stycznia 2005 r. Poprzedzone było wcześniej, Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2003 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływani komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz.U. Nr 55, poz. 493) wydanym z delegacji ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391). W § 7 Rozporządzenia obowiązującego uprzednio oraz w § 7 obowiązującego w dniu wydania decyzji przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia – przewidziano: zasady jakim powinien odpowiadać protokół z przebiegu postępowania. W obu wersjach komisja miała w protokole tym między innymi wskazać wykaz podmiotów ubiegających się o zawarcie umowy, wskazanie ofert, które zostały odrzucone wraz z uzasadnieniem i informacje o odczytaniu protokołu. W poprzednim stanie prawnym, miała być wskazana najkorzystniejsza oferta lub oferty albo ustalenie, że wszystkie zostały odrzucone, a w obecnym – wskazanie ofert, które zostały wybrane. W niniejszej sprawie jest niesporne, że postępowanie toczyło się w trybie konkursu ofert. Natomiast nie jest wiadomym jakiej treści było ogłoszenie i zaproszenie do składania ofert, w jakich datach miała miejsce cześć jawna i niejawna postępowania wreszcie w jakiej dacie i jakiej treści został sporządzony protokół komisji konkursowej. Protokołu takiego w aktach administracyjnych brak. W aktach znajdują się trzy protokoły negocjacyjne z dnia [...] listopada 2004 r., [...] grudnia 2004 r. i [...] grudnia 2004 r., a treść wskazuje, że negocjacje dotyczyły usług na oddziale ginekologii i położnictwa zleconych w konsekwencji od 1 stycznia 2005 r. Należy więc rozumieć, że umowa miała dotyczyć usług medycznych od [...] stycznia 2005 r. Data [...] grudnia 2004 r. figurująca w zaskarżonej decyzji ma być datą rozstrzygnięcia konkursu na udzielanie świadczeń – lecznictwo szpitalne – jednakże bez wskazania specjalności. Niezrozumiałe więc jest uzasadnienie do decyzji odnoszące się do usług medycznych specjalności ginekologiczno-położniczej, a nie wszystkich usług. Istnieje więc rozbieżność pomiędzy komparycją decyzji, a jej uzasadnieniem. Niezrozumiałe jest też data [...] grudnia 2004 r. – bowiem w tej dacie został sporządzony protokół, ale z negocjacji, a nie protokół konkursowy. W aktach znajduje się nadto umowa z dnia [...] stycznia 2005 r. zawarta pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia – P. Oddziałem Wojewódzkim w B., a skarżącym zakładem. Przedmiotem umowy jest kompleksowe, całodobowe organizowanie i wykorzystywanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju - leczenie szpitalne w zakresach wskazanych w załączniku. Z załącznika wynika, że wszystkie usługi mają być wykonywane przez cały rok 2005 poza usługami ginekologiczno-położniczymi. Te były zlecone tylko na pierwszy kwartał. Ponieważ w aktach nie znalazło się ogłoszenie i zaproszenie do konkursu. Sąd nie mógł poddać kontroli jego zakresu – czy przedmiotem były kompleksowe usługi – jak traktuje zaskarżona decyzja czy też usługi ginekololiczno-położnicze o czym świadczy jej uzasadnienie. Skoro jednak umowa i na ten typ usług została zawarta od [...] stycznia do [...] marca 2005 r. to znaczy, że i w tej płaszczyźnie wybrano ofertę skarżącego tyle ,że na pierwszy kwartał. Przytoczenie w decyzji protokołu z kontroli odbytej w marcu 2005 nie ma znaczenia dla oceny oferenta skoro komisja konkursowa zakończyła swoje czynności jakoby w dniu [...] grudnia roku poprzedniego. Przepisy ustawy wyraźnie wskazują że zakres konkursu ofert winien pokrywać się z protokołem, umową jak też decyzją. Ponieważ w tej sprawie nie był wiadomy zakres postępowania, który był przedmiotem oceny Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, nie była też możliwa kontrola legalności tej decyzji. Nie można też wykluczyć, analizując doręczone akta administracyjne ,że postępowanie odwoławcze było bezprzedmiotowe wobec zawartej umowy o świadczenie usług. Sąd uwzględnił więc skargę chociaż z innych przyczyn aniżeli w niej wskazano. Stwierdzone uchybienia w stosowaniu ustawy miały istotny wpływ na wynik postępowania i z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – zaskarżoną decyzję uchylił.