III SA/Wa 1883/07

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. Wnioskiem z dnia 31 stycznia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu (PPPr), B. sp. z o.o. w W. zwane dalej Skarżącą zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Do formularza Skarżąca załączyła pismo z dnia 17 listopada 2007 r., w którym wniosła o kompleksowe rozstrzygnięcie, czy - pomimo nieprowadzenia działalności gospodarczej, ma ona dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie Skarżąca zadeklarowała, że ani w tym, ani w żadnym innym postępowaniu nie przedstawi innych dokumentów, gdyż "nie ma obowiązku ich prowadzić". Jedyny wspólnik – reprezentujący spółkę – od 1995 r. zajmuje się wychowywaniem dzieci i nie uzyskuje dochodu. Koszty korespondencji obciążają budżet wspólnika i jego rodziny. Nieruchomością obciążoną hipoteką jest lokal stanowiący siedzibę spółki. 2. Pismem z dnia 7 lutego 2008 r. (doręczonym Skarżącej w dniu 21 lutego 2008 r.) referendarz sądowy wezwał Skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, na które to wezwanie nie otrzymał jednak odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 5. Użyte we wskazanym wyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia nieostre, tj. niemożność poniesienia jakichkolwiek, tudzież pełnych kosztów postępowania wymaga skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji wnioskodawcy, względnie w sytuacji, gdy okaże się to niewystarczające, zobrazowania - w oparciu o art. 255 p.p.s.a., jego kondycji finansowej za pomocą dokumentów źródłowych (por. postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2007 r., II FZ 121/07, niepubl.) 6. Korzystając z tej możliwości referendarz sądowy podjął w niniejszej sprawie działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącej, wzywając ją do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów (wezwanie z dnia 7 lutego 2008 r.). Z obowiązku tego Skarżąca nie wywiązała się. Nie nadesłała mianowicie bilansu i rachunku zysków i strat, zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata, wyciągów z rachunków bankowych. Nie przedstawiła także zestawienia należności i zobowiązań, w tym informacji o ich spłatach. Nie wskazała źródeł finansowania prowadzonej działalności (kosztów lokalu, korespondencji). Nie podała również posiadanych nieruchomości, źródeł utrzymania członków zarządu. Nie wskazała czynności podjętych w celu uzyskania dopłat od wspólników. 7. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nie jest możliwe dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącej. Skoro bowiem uchyla się ona od udzielenia żądanych przez referendarza sądowego informacji, to powinna liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z takiego postępowania. Orzekając bowiem o przyznaniu bądź odmowie przyznania prawa pomocy referendarz sądowy musi opierać się jedynie na okolicznościach, co do których brak jest wątpliwości i które jeśli nie zostały wprost udowodnione to przynajmniej w dostatecznym stopniu uprawdopodobnione. Pogląd taki prezentowany jest także w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., OZ 128/05, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2005 r., I GZ 32/05, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., II OZ 235/06, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2006 r., II OZ 1405/05, niepubl.). 8. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie bez pomocy państwa sfinansować swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.