III SA/Wa 1899/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-17

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, jeśli nie przedstawi pełnej i jednoznacznej sytuacji finansowej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże w sposób pełny i jednoznaczny, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Niewywiązanie się z obowiązku przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów, uniemożliwiające dokładne ustalenie sytuacji finansowej, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca K. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżąca wskazała na trudną sytuację finansową spowodowaną chorobą, brakiem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, kosztami leczenia i utrzymania dwóch synów. Mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji, skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych informacji i dokumentów, co uniemożliwiło sądowi dokładne ustalenie jej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca K. P. zwróciła się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując, że od grudnia 2011 r. do czerwca 2012 r. przebywała na zasiłku chorobowym, co w znacznym stopniu ograniczyło jej możliwości zarobkowania. Skarżąca prowadzi [...] , która w tym czasie nie przynosiła dochodów. Koszty leczenia pochłonęły wszystkie oszczędności, a także spowodowały, że Skarżąca zaciągnęła niewielką pożyczkę u rodziny, którą niezwłocznie musi zwrócić. Skarżąca w najbliższym czasie musi wykonać kilka kosztownych badań koniecznych do podjęcia decyzji o kierunku dalszego leczenia. Badania te musi wykonać prywatnie, gdyż czas oczekiwania na badania refundowane jest długi, a w każdej chwili Skarżąca może przestać normalnie się poruszać. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami, którzy uczęszczają do szkoły. Posiada dom oraz nieruchomość rolną. Utrzymuje się z zasiłku chorobowego oraz alimentów na dzieci. Łączny dochód wynosi [...] zł. Wydatki na utrzymanie oraz leczenie zdecydowanie przewyższają obecne dochody. Bieżące rachunki Skarżąca reguluje tylko dzięki pomocy rodziców emerytów. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że oprócz domu w którym zamieszkuje posiada także nieruchomość rolną z budynkiem mieszkalnym w którym zamieszkują teściowie i mama teścia. Nieruchomością tą Skarżąca nie może jednak dysponować, gdyż ustanowiona jest na niej służebność. Skarżąca posiada także samochód osobowy z [...] r. Pomoc rodziców ma charakter okazjonalny i wynosi ok. 200 zł miesięcznie. Skarżąca nie zna wysokości emerytur rodziców. Przypuszcza jedynie że nie są wysokie. Skarżąca podała że wizyta w prywatnym gabinecie kosztuje 100 zł, a na leki wydaje 100-150 zł. Wymieniła schorzenia na jakie cierpi, a których z uwagi na brak środków finansowych nie leczy. Przedłożyła deklarację VAT za czerwiec 2012 r., wyciąg z rachunku bankowego, podsumowanie księgi przychodów i rozchodów, zeznanie podatkowe za 2011 r., zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach, zaświadczenia lekarskie, druki ZUS. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że istnienie powyższej przesłanki powinna wykazać strona ubiegająca się o prawo pomocy. Powinna ona zatem przedstawić swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochody w taki sposób, by z przedłożonych przezeń dowodów i złożonych wyjaśnień wynikało, iż mimo ograniczenia wydatków do minimum niezbędnego dla zaspokojenia potrzeb życiowych, nie jest w stanie zaoszczędzić środków na koszty sądowe. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca nie wywiązała się w pełni z nałożonego nań pismem z 10 lipca 2012 r. obowiązku przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów. Nie przesłała mianowicie deklaracji VAT-7 za żądany w tym piśmie okres, ograniczając się w tym zakresie do przedstawienia deklaracji jedynie za czerwiec 2012 r. Nie wskazała i nie udokumentowała wysokości wydatków. Podała jedynie że wizyta lekarska kosztuje 100 zł, a na leki wydaje 100-150 zł. Nie wiadomo tym samym jakiego rzędu kwoty Skarżąca przeznacza na utrzymanie domu, edukację dzieci, zakup żywności czy ubrań. W rezultacie Skarżąca uniemożliwiła dokładne ustalenie sytuacji finansowej w swoim gospodarstwie domowym. Nie pozwala to na określenie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości relacji osiąganych dochodów do ponoszonych wydatków. W efekcie nie można stwierdzić, że Skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania. Nie jest też jasne czy rata kredytu w wysokości 600 zł jest jedynym zobowiązaniem kredytowym, które Skarżąca spłaca. Można tylko przypuszczać, że nie, skoro na wyciągu bankowym widnieją wpłaty na rzecz kancelarii komorniczej. Skarżąca nie udzieliła także informacji na temat tego czy zobowiązana jest do pokrycia kosztów utrzymania budynku mieszkalnego którego własność uzyskała w wyniku darowizny. O budynku tym wiadomo jedynie tyle, że na nieruchomości, na której jest posadowiony ustanowiono służebność osobistą na rzecz teściów i matki teścia. Niewyjaśniona pozostaje także kwestia prowadzenia przez Skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z mężem. Co prawda nie wymieniła go ona wśród domowników, niemniej jak wynika z akt sprawy to właśnie mąż Skarżącej odbiera kierowaną do niej korespondencję. Nadto w treści skargi Skarżąca sama przyznała, że obecnie jej relacje z mężem poprawiły się odrobinę (zob. s. 5 skargi). Tymczasem Skarżąca nie wyjaśniła jaka jest sytuacja materialna jej męża, ani czy – poza płaceniem alimentów – uczestniczy w kosztach utrzymania domu, w którym zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi. Końcowo referendarz sądowy zauważa, że z wydanego 1 sierpnia 2012 r. zaświadczenia ZUS wynika, iż ostatni zasiłek chorobowy wypłacono Skarżącej w czerwcu br. Jednocześnie Skarżąca przedstawiła dwa zaświadczenia lekarskie stwierdzające jej niezdolność do pracy w okresie od [...] lipca do [...] sierpnia 2012 r. Nie wiadomo zatem z jakiego źródła utrzymuje się aktualnie Skarżąca, zwłaszcza jeśli uwzględni się to, że w deklaracji VAT za czerwiec 2012 r. wykazała ona zerową sprzedaż i zakupy. W tej sytuacji nie można przyjąć, że Skarżąca dołożyła wszelkich starań, by w sposób pełny zobrazować swoją sytuację finansową, a w konsekwencji wykazać zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów wniosek ten należało załatwić odmownie. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 stycznia 2011 r. (II FZ 643/10) niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dlań rozstrzygnięcia. Niedopełnienie więc w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło