III SA/Wa 1911/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-30
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik VAT ma obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży towarów i usług, która pozwala na przyporządkowanie właściwej stawki podatku, nawet jeśli nie wystawia faktur i nie posiada dokumentów źródłowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik VAT ma obowiązek prowadzenia ewidencji zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, która musi zawierać dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, umożliwiające przyporządkowanie właściwej stawki podatku. Brak takiej ewidencji, nawet jeśli podatnik stosuje zasady prowadzenia księgi przychodów i rozchodów, uzasadnia zastosowanie domyślnej, wyższej stawki podatku.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Organ podatkowy I instancji uznał, że podatniczka nie posiada dowodów pozwalających na rozróżnienie sprzedaży opodatkowanej stawką 7% i 22%, a sama podatniczka zeznała, że podstawą zapisów były kartki, które wyrzuciła. W związku z tym organ opodatkował całość usług gastronomicznych stawką 22%. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, twierdząc, że nie ma obowiązku posiadania dokumentów źródłowych dla sprzedaży nieudokumentowanej fakturami.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, , , po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2005 r. w trybie uproszczony sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy -oddala skargę-
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia[...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia za maj 2003 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie[...]zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. stwierdził, że podatnik nie posiada dowodów, na podstawie których określił wartość sprzedaży towarów z podziałem na opodatkowane stawką 7% i 22%. W protokole przesłuchania strony z dnia [...] marca 2004 r. podatniczka zeznała, iż podstawę zapisów w ewidencji stanowiły pojedyncze zapiski na kartkach, które następnie zostały wyrzucone. Wobec braku możliwości ustalenia wartości sprzedaży opodatkowanej wg stawki 7% organ podatkowy całość usług gastronomicznych za maj 2003 r. opodatkował stawką 22%.
Od decyzji tej Podatniczka pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. wniosła odwołanie, w którym rozstrzygnięciu organu podatkowego I instancji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego art. 120 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 96 ze zm. - powoływanej dalej jako ord.pod.), poprzez zastosowanie niedozwolonej wykładni rozszerzającej przepisów art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. - powoływanej dalej jako ustawa o VAT) oraz pominięcie regulacji dotyczących zasad prowadzenia ewidencji sprzedaży określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ( Dz. U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.), jak również niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej w W.nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu podatkowego I instancji i decyzją z [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] utrzymał ją w mocy.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. podatniczka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 27 ust. 4 ustawy o VAT oraz regulacji dotyczących zasad prowadzenia ewidencji sprzedaży określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ( Dz. U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.). Podniosła, że art. 27 ust. 4 ustawy o VAT stanowi o obowiązku prowadzenia ewidencji zawierającej określone dane, a nie o obowiązku posiadania dokumentów źródłowych takich jak dowody wewnętrzne dziennej sprzedaży. W ocenie skarżącej żaden z obowiązujących przepisów nie obligował jej do prowadzenia ewidencji wg wskazań organów podatkowych. Zdaniem Skarżącej brak precyzyjnie nałożonego literą prawa obowiązku prowadzenia ewidencji wg ściśle określonych reguł nie mógł stanowić o błędnej interpretacji przepisów prawa przez podatnika. Na poparcie tej tezy skarżąca wskazała na wyroki NSA z dnia 12 grudnia 1996 r. ( SA/Ka 2139/04) oraz z dnia 17 marca 1995 r. (SA/Gd 804/94).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.; zwaną dalej u.p.p.s.a.) zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a. wyłącznie stwierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisy prawa dające podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji stanowi przesłankę wyeliminowania danego aktu administracyjnego z obrotu prawnego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uszło uwadze Skarżącej, że przepisy rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie mogą mieć zastosowania w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od towarów i usług. W podatku tym obowiązują inne zasady ewidencji, które określa przepis art. 27 ust. 4 ustawy o VAT:
"Podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 i art. 14 ust. 1, 5 i 6, są obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej: kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej."
Cytowany przepis nie przewiduje rozwiązania identycznego jak w powołanym rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (§ 19. 1. rozporządzenia) polegającego na przyzwoleniu na dokonywanie zapisów w księdze dotyczących przychodów ze sprzedaży wyrobów, towarów handlowych i usług w przypadku sprzedaży nieudokumentowanej fakturami - na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym w jednej kwocie wykazana jest wartość tych przychodów za dany dzień. Przy czym zwrócić należy uwagę, że także dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych w/w rozporządzenie nie pozwala na ten sposób dokonywania zapisów, jeżeli podatnik ma obowiązek prowadzić ewidencję sprzedaży. Ewidencją taką jest ewidencja określona w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT. Nota bene- jak wynika z przedstawionych akt sprawy- Skarżąca nie sporządzała nawet dowodów wewnętrznych dziennej wartości sprzedaży tylko wpisywała do ewidencji kwotę sprzedaży za dany dzień w rozbiciu na sumy kwot sprzedaży w poszczególnych stawkach podatkowych.
Takiego sposobu prowadzenia ewidencji, gdy nie prowadzona jest żadna inna dokumentacja pomocnicza będaca podstawą zapisów, nie można -zdaniem Sądu- uznać za prawidłowy. Wymagane przez przepis art. 27 ust. 4 ustawy o VAT "dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania" pozwalać winny na przyporządkowanie właściwej stawki podatku do towaru lub usługi. Opodatkowaniu podatkiem należnym podlegają bowiem konkretne czynności wymienione w art. 2 ustawy o VAT, a nie dzienna czy miesięczna wartość sprzedaży.
Stosownie do art. 18 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, podstawowa stawka podatku wynosi 22% , z zastrzeżeniem przypadków określonych w ust. 2 i 3 tego artykułu - przewidującym stawki preferencyjne. Organy podatkowe zasadnie podniosły, że to Skarżąca winna była wykazać, iż w ogólnej wartości sprzedaży mieściła się także sprzedaż opodatkowana stawką 7%. Jeżeli Skarżąca nie wystawiała faktur, a na sprzedaż bezrachunkową nie prowadziła rejestrów sprzedaży wskazujących przedmiot sprzedaży, a tym samym prawidłowość zastosowanej stawki podatku, to dane te powinny się znależć w ewidencji określonej w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT.
Okoliczność, że skarżąca prowadziła ewidencję podatkową w sposób wymagany przepisami rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, nie mogła przesądzać o akceptacji braku udokumentowania sprzedaży w stawce określonej w art. 18 ust. 2 ustawy o VAT.
Z tej przyczyny zasadne było żądanie organów podatkowych dostarczenia dokumentów źródłowych pozwalających na kontrolę sporządzonych przez Spółkę zapisów w ewidencji, w szczególności co do przedmiotu sprzedaży ujętej w tych zestawieniach jako sprzedaż opodatkowana stawką 7%. Fakt, że Skarżąca dokumentacją taką nie dysponowała przesądzał o konieczności zastosowania stawki 22% do całości sprzedaży bezrachunkowej.
Strona zapewniony miała udział w prowadzonym postępowaniu, ustalenia organu podatkowego uzasadnione są zebranymi w sprawie dowodami, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 191 ordynacji podatkowej.
Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło