III SA/Wa 1912/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od gier za lipiec 2010 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - B.sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją finansową. W ubiegłym roku Skarżąca poniosła stratę w kwocie 2.344.896,11 zł. Z uwagi na zmianę stanu prawnego w zakresie gier na automatach o niskich wygranych Skarżąca nie była w stanie regulować w terminie zobowiązań podatkowych, wskutek czego prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne na terenie całego kraju. Zajęto rachunki bankowe oraz udziały w innej spółce. Skarżąca próbuje równoważyć koszty zwiększonych należności podatkowych poprzez obniżkę kosztów funkcjonowania firmy. Jako uzasadnienie wniosku Skarżąca powołała postanowienie referendarza sądowego WSA w Gdańsku przyznające jej prawo pomocy. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych 13.545.277,28 zł. Na rachunku bankowym Skarżącej widnieje saldo debetowe w wysokości 6.655,63 zł. Skarżąca przedstawiła wyciąg bankowy, bilans na dzień 31 grudnia 2010 r., rachunek zysków i strat oraz wspomniane postanowienie. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała rachunek zysków i strat za okres 1.01.-31.03.2011 r., deklaracje VAT-7 za kwiecień, maj oraz czerwiec 2011 r. ora wyciąg z rachunku bankowego Skarżącej. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienia w jakiejkolwiek części. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała, iż rachunek bankowy Spółki wykazuje saldo debetowe, a jej zadłużenie zwiększa się. Działalność prowadzona przez nią wykazuje straty, co dokumentuje rachunek zysków i strat za pierwszy kwartał 2011 r. Z uwagi na fakt, że możliwość uiszczenia przez Skarżącą wpisu należy oceniać na moment wezwania jej do wykonania tego obowiązku, należy uznać, że Spółka wykazała, iż nie dysponuje takimi środkami. Ponadto wskazała, iż posiadany przez nią majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które w wyniku wprowadzenia nowych przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Z uwagi na fakt, że nowe zezwolenia nie będą wydawane, ewentualni nabywcy nie mogliby eksploatować zakupionych automatów, stąd popyt na ten składnik majątku Spółki jest obecnie zerowy, co oznacza, że majątek ten jest z ekonomicznego punktu widzenia bezwartościowy, gdyż na wolnym rynku nie znajdzie żadnego nabywcy. Skarżąca zaznaczyła, iż ewentualna sprzedaż majątku trwałego, który w chwili obecnej jest jedynym źródłem dochodu Skarżącej, w oczywisty sposób doprowadziłby do jej niewypłacalności, uniemożliwiając dalsze istnienie w obrocie gospodarczym. Jednocześnie podkreśliła, że sprzedaż jej majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. W przypadku gdyby w wyniku sądowej weryfikacji zaskarżonej decyzji podatkowej zostałaby ona uchylona a na rzecz Spółki zostałyby zasądzone koszty sądowe, spowoduje to odzyskanie poniesionych nakładów finansowych, ale odzyskanie posiadanego majątku trwałego nie będzie już możliwe. Ponadto podniosła, iż łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach Skarżącej zarejestrowanych w chwili obecnej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie (analogiczne sprawy Spółka prowadzi przed sądami administracyjnymi na terytorium całego kraju) wynosi 26.152 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1561/11, III SA/Wa 1562/11 i III SA/Wa 1563/11 pismami z dnia 14 października 2011 r. Skarżąca złożyła odpis zeznania podatkowego za 2010 r., rachunek zysków i strat za okres styczeń – marzec 2011 r. (wariant porównawczy), deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące od marca do sierpnia 2011 r. oraz saldo rachunku bankowego za okres od 31 lipca 2011 r. do 30 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 p.p.s.a. wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) Określenie "gdy osoba prawna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Wskazać także należy, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej nie jest obligatoryjne, mimo spełnienia przez nią przesłanek, na co wskazuje zawarty w treści 246 § 2 p.p.s.a. zwrot ,,może być przyznane". Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd nie widzi podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia analiza przedłożonych przez stronę dokumentów przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości ciążących na niej kosztów postępowania sądowego na obecnym etapie (wpis od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 3.273 zł), jak również wysokości wpisu sądowego od skarg w pozostałych sprawach wniesionych przez Skarżącą (III SA/Wa 1561/11, 1562/11, 1563/11, 1613/11, 1614/11, 1614/11, 1615/11, 1616/11, 1912/11, 2762/11, 2763/11, 2764/11, 2765/11, 2766/11, 3004/11, 3005/11, 3258/11, 3259/11, 3260/11, 3261/11, 3262/11) o łącznej wartości 32.552 zł. Sąd też wziął pod uwagę, fakt iż w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1561/11, III SA/Wa 1562/11 i III SA/Wa 1563/11 pismami z dnia 3 października 2011 r. wezwano Skarżącą do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego Spółki: 1) nadesłania odpisu zeznania podatkowego Spółki za 2010 r. 2) nadesłania zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2011 r.; 3) nadesłania deklaracji VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy; 4) informacji dotyczącej posiadanych przez Spółkę wierzytelności i zobowiązań; 5) nadesłania wyciągów z rachunku bankowego obrazujących wpływy i wypływy za ostatnie trzy miesiące; 6) wyjaśnienia jakie konkretnie Spółka podjęła działania celem obniżenia kosztów jej funkcjonowania; 7) wskazania wysokości wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika i źródeł jego finansowania; 8) innych informacji o przyczynach uniemożliwiających Spółce poniesienie kosztów sądowych. Sąd stwierdza, że ze złożonego przez Skarżącą oświadczenia o stanie majątkowym wynika, iż dysponuje ona majątkiem o znacznej wartości, o czym świadczy wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych (rzeczowe aktywa trwałe o wartości 13.622.756,93 zł, aktywa obrotowe o wartości 16.098.270,84, środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w kwocie 328.989,23 zł oraz kapitał własny o wartości 11.507.895,18 zł). Na majątek trwały Skarżącej składają się na niego również środki trwałe łatwo zbywalne, np. środki transportu (398.899,06 zł), zaś Spółka nie podnosi, że możliwość zbycia jest nierealna. Skarżąca posiada długoterminowe aktywa finansowe w jednostkach powiązanych w postaci udziałów (63.093,00 zł) oraz udzieliła pożyczki w kwocie 1.266.226,05 zł. Majątek ten niewątpliwie stanowić może źródło pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego i to nawet przy twierdzeniu, jakoby w przeważającej części stanowiły go automaty go gier, których z kolei nie można spieniężyć. Jak bowiem sama Skarżąca wskazuje, przedmioty te nie stanowią całości majątku Skarżącej. Wysokość kosztów sądowych jakie Skarżąca ma ponieść w niniejszej sprawie jak również w pozostałych sprawach wszczętych przez Skarżącą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w łącznej wysokości 32.552 zł jest znikoma w porównaniu z wartością majątku Skarżącej. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt I FZ 463/04 podniósł, że osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, iż Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą dużych rozmiarów, o czym świadczy przychód osiągnięty w 2010 r. w wysokości ponad 150 mln. zł. Za zasadnością wniosku Skarżącej, nie przemawia także wysokość poniesionej przez nią straty za 2010 r. w wysokości 8.330.342,13 zł. Podkreślić należy, iż w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, ponoszone wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, amortyzacja majątku trwałego itp. Istotniejsze zatem jest to, że Spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie. Zauważyć w tym miejscu należy, iż Skarżąca nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym o czym świadczą dane z nadesłanych przez Skarżącą deklaracji VAT-7 za okres od marca do sierpnia 2011 r. W okresie tym sprzedaż (dostawa towarów/świadczenie usług) Skarżącej kształtowała się na stosunkowo wysokim poziomie i tak: - w marcu 2011 r. sprzedaż wyniosła 8.879.188 zł - w kwietniu 2011 r. sprzedaż wyniosła 7.697.783 zł, - w maju 2011 r. sprzedaż wyniosła 7.597.660 zł, - w czerwcu 2011 r. sprzedaż wyniosła 8.194.435 zł, - w lipcu 2011 r. sprzedaż wyniosła 7.714.085 zł, - w sierpniu 2011 r. sprzedaż wyniosła 7.811.947 zł, Mając na uwadze kwoty, jakie Skarżąca uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej i jakie wydatkuje, nie można dać wiary, aby nie była w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie jak również w pozostałych sprawach wszczętych przez Skarżącą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Odnosząc się z kolei do argumentacji Skarżącej w zakresie prowadzonej wobec niej egzekucji administracyjnej, ze względu na jej zaległości podatkowe wskazać należy, iż wysokość tych zobowiązań tj. 6.924.738,28 (na dzień 31 grudnia 2010 r.) nie jest równa nawet miesięcznej podstawie opodatkowania świadczonych przez Skarżącą usług, bądź wartości dostarczanych przez nią towarów. Mając powyższe na względzie uznać należy, że brak jest podstaw do przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy wskazać, że powołanie się na postanowienie innego wojewódzkiego sądu administracyjnego zwalniające Skarżącą od kosztów sądowych w innej sprawie, nie przesądza o wystąpieniu przesłanek uzasadniających przyznanie Spółce prawa pomocy w niniejszej sprawie. Sąd zwraca uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 751/11 oddalił zażalenie Skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 629/11 odmawiającego Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje Spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, iż spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.