III SA/Wa 1919/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2016 r., o sygn. akt III SA/Wa 1919/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2016 r. w sprawie o o sygn. akt III SA/Wa 1919/16. Skarżący – H. K. wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazał, że sąd odebrał mu opiekę nad córką. Zobowiązany jest obecnie do płacenia alimentów w wysokości 2.000 zł miesięcznie. Wskazał, że w związku z tym wyprzedał majątek i popadł w długi. Obecnie pomagają mu rodzice, którzy również są zadłużeni. Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wskazał, że sytuacja wymusiła na nim poszukiwanie pracy za granicą. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnią córką oraz że nie posiada żadnego majątku. Skarżący oświadczył również, że jego zadłużenie z tytułu alimentów wynosi około 40.000 zł, a zadłużenie na karcie kredytowej 33.000 zł. Skarżący wskazał, że nie posiada żadnych dochodów. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, wezwano Skarżącego do nadesłania zeznań podatkowych za 2014 i 2015 r., wyjawienia wszystkich źródeł utrzymania, przesłania kopii wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, oświadczenia w przedmiocie korzystania z pomocy społecznej oraz dokumentów świadczących o posiadanych zobowiązaniach, a także wykazanie wysokości kosztów miesięcznego utrzymania. W odpowiedzi Skarżący przesłał zaświadczenie z urzędu pracy o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, zeznanie podatkowe za 2015 r., z którego wynika, że w 2015 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 84.000 zł. nadesłał także informacje ogólne o koncie osobistym oraz informację o zadłużeniu karty kredytowej wraz z informacją o dokonanej spłacie 1.450 zł wskazał także, że jego konto bankowe i karta kredytowa zostały zablokowane przez komornika. Postanowieniem z dnia 12 września 2016 r. Referendarz Sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Referendarz sądowy uznał, iż Skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny swojej sytuacji finansowej co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 21 września 2016 r., Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego, wskazując, że przez blisko 2,5 roku nie udało mu się znaleźć pracy w Polsce. Utrzymuje się i spłaca kartę kredytową z pomocą najbliższych. Wyjaśnił, że popadł w "niedostatek" w wyniku zasądzonego obowiązku alimentacyjnego w wysokości 2.000 zł miesięcznie na małoletnią córkę. Dodatkowo szczegółowo przedstawił okoliczności odebrania mu opieki nad dzieckiem i traumę z tym związaną. Wskazał na konieczność "emigracji zarobkowej" przez poszukiwanie pracy za granicą. Podsumowując zaznaczył, iż nie ma pieniędzy na opłacanie kosztów sądowych czy podróże z zagranicy na rozprawy sądowe, ani realnych możliwości pożyczkowe, szczególnie wskutek prowadzonej egzekucji komorniczej z tytułu zaległych alimentów. Końcowo wniósł o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, tj. również o rozpoznanie przez Sąd wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wyjaśnił, że pomimo prawniczego wykształcenia nie jest praktykującym prawnikiem, ostatni raz wykonywał pracę prawnika ponad 15 lat temu. Od kilkunastu lat był menadżerem. W szczególności nie ma wystarczającej wiedzy w zakresie prawa podatkowego oraz procedury administracyjnej i podatkowej. Ponadto zaznaczył, że stały pobyt za granicą, brak wiedzy podatkowej i procesowej oraz brak doświadczenia w zakresie spraw przed sądem administracyjnym skutkować będzie brakiem zabezpieczenia jego uprawnień procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 września 2016 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Skarżący nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących swojej sytuacji majątkowej, w kontekście osiąganych dochodów z tytuły zarobkowania za granicą oraz wielkości pomocy uzyskiwanej od rodziców. Pismem z dnia 21 października 2016 r. Skarżący wniósł o reasumpcję postanowienia, zarzucając, iż Sąd błędnie ocenił sytuację majątkową gdyż jest on osobą długotrwale bezrobotną, straumatyzowaną wskutek bezpodstawnego odebrania mu córki przez Sąd rodzinny, żyjącą w niedostatku, nie posiadającą żadnych środków, utrzymującą się z pomocy bliskich osób i samemu nie opłacającą żadnych rachunków, bo nie mającą na to środków, stąd też nie mającą rachunków do zapłaty, które mógłby Sądowi przedstawić. Dodatkowo wyjaśnił, że rachunek bankowy został zajęty przez komornika, wyzerowany i zamknięty. Zaznaczył, że brak możliwości znalezienia zatrudnienia został przez niego udokumentowany urzędowym zaświadczeniem o statusie bezrobotnego, podobnie jak jego dramatyczna sytuacja finansowa przez wydruki bankowe i urzędowe. Skarżący podkreślił, iż nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi przez co pozbawiony zostanie możliwości skorzystania z drogi sądowej. Końcowo wniósł do Sądu o pozytywne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie go od kosztów sądowych. Skarżący do pisma dołączył oryginał zaświadczenia o statusie bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r. o sygn. akt II OZ 1017/12 oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II OZ 204/13). Zmiana okoliczności w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy powinna dotyczyć zaś stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Ocena zaistnienia takiej zmiany jest zazwyczaj możliwa tylko przy czynnym udziale strony skarżącej i wykazaniu przez nią, zarówno za pomocą dokumentów jak i oświadczeń, iż okoliczności na podstawie, których orzekał sąd w poprzednim postępowaniu w sprawie prawa pomocy, uległy zmianie. W niniejszej sprawie, zmiana okoliczności sprawy musi być więc oceniana w świetle przesłanek, które legły u podstaw wydanego wcześniej postanowienia w sprawie przyznania prawa pomocy Skarżącemu. Oceniając w tym kontekście powtórny wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że Skarżący nie powołał w nim jakichkolwiek nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia z dnia 10 października 2016 r. Skarżący powielił okoliczności wskazywane na wcześniejszych etapach postępowania. Z treści powyższego wniosku nie wynika natomiast, aby sytuacja rodzinna i finansowa Skarżącego w jakikolwiek sposób uległa zmianie. Skarżący w żaden sposób nie odniósł się argumentów Sądu uzasadniających wydanie w dniu 10 października 2016 r. postanowienia, a mianowicie w dalszym ciągu nie wyjaśnił kwestii dotyczących zarobkowania i utrzymywania się za granicą oraz wysokości pomocy udzielanej mu przez rodziców. Natomiast okoliczność posiadania w Polsce statusu bezrobotnego znana była Sądowi. Z uwagi zatem na fakt, że nie nastąpiła zmiana okoliczności w sprawie, nie było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 10 października 2016 r. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 165 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.