III SA/Wa 1920/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-28

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Sylwester Golec, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego może obejmować zarzuty dotyczące wymagalności obowiązku lub umorzenia postępowania egzekucyjnego, które powinny być rozpatrywane w trybie zarzutów na czynności egzekucyjne?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy wyłącznie do zaskarżania czynności o charakterze wykonawczym pod kątem ich prawidłowości formalnoprawnej. Nie jest dopuszczalne podnoszenie w niej zarzutów, które powinny być rozpatrywane w ramach innych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty na czynności egzekucyjne (art. 33 u.p.e.a.), dotyczące np. wymagalności obowiązku czy umorzenia postępowania. W niniejszej sprawie organ nadzoru nie wyjaśnił w sposób wystarczający, czy czynność zajęcia świadczenia została dokonana z zachowaniem wymogów formalnych, w szczególności czy skarżącemu doręczono odpisy tytułów wykonawczych, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. polegającą na zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Skarżący podnosił, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone mimo braku wymagalności obowiązku, umorzenia przez wierzyciela oraz uchylenia rozstrzygnięcia dotyczącego podatku. Po oddaleniu skargi przez Dyrektora Izby Skarbowej i utrzymaniu w mocy postanowienia przez Ministra Finansów, skarżący wniósł skargę do WSA. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ nadzoru nie wyjaśnił w sposób wystarczający kwestii prawidłowości doręczenia tytułów wykonawczych skarżącemu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. i stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. , działając jako organ egzekucyjny, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego – M. W. . Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] zostało dokonane zajęcie prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.. Dłużnik zajętej wierzytelności powyższe zawiadomienie otrzymał w dniu 17 listopada 2008 r., zaś jego odpis wraz z odpisami tytułów wykonawczych został doręczony Skarżącemu w dniu 1 grudnia 2008 r. Pismem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] ZUS Oddział w W. poinformował organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej oraz wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. wyznaczył Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. do prowadzenia łącznej egzekucji. W związku z powyższym wraz z pismem z [...] listopada 2008 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przekazał akta egzekucyjne Komornikowi Sądowemu celem dalszego prowadzenia egzekucji z renty. Pismem z 15 grudnia 2008 r. Skarżący złożył skargę na czynności egzekucyjne, w której podniósł, że w sprawie sygn. akt [...] dotyczącej tych samych należności Komornik Sądowy postępowanie egzekucyjne umorzył na wniosek wierzyciela - Burmistrza S. . Do przedmiotowej skargi załączył kserokopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] oraz kserokopie postanowień Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. z dnia [...] stycznnia 2007 r. sygn. akt [...] i z dnia [...] sierpnia 2008 r. sygn. akt [...] . 2. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] oddalił skargę. 3. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie i nadanie biegu sprawie. Skarżący zarzucił, iż postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. jest bezzasadne i nieodnosi się w pełni do podnoszonych zarzutów. Podkreślił, że jego pisma dotyczyły podejmowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. niezgodnych z prawem działań na niekorzyść Skarżącego, który mimo braku wymagalności egzekwowanego obowiązku wskutek umorzenia przez wierzyciela dokonał zajęcia świadczenia. W jego ocenie po umorzeniu należności tytuły wykonawcze zamiast do wierzyciela błędnie zostały przesłane przez Komornika Sądowego do Naczelnika Urzędu Skarbowego, co spowodowało podwójne naliczenie kosztów egzekucyjnych i bezprawną egzekucję. Ponadto, fakt wyznaczenia przez Sąd Komornika Sądowego do prowadzenia łącznej egzekucji w innej sprawie jest bez znaczenia, bowiem jest on jedynie organem wykonawczym, sprawa zaś winna być rozstrzygnięta "na szczeblu administracyjnym". Podniósł także, że tytuły wykonawcze nie zawierały klauzuli wykonalności. 4. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie ma podstaw do zmiany lub uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. , gdyż w przedmiotowej sprawie możliwe było przeprowadzenie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Stwierdził, iż w sprawie brak jest również uchybień formalnych w dokonanej czynności egzekucyjnej - z akt sprawy wynika bowiem, że druk zajęcia odpowiada wzorowi określonemu dla tego rodzaju druków. Zawiadomienie o zajęciu podpisane zostało przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego, a następnie doręczone zostało zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i Skarżącemu. Odnosząc się do kwestii wymagalności egzekwowanego obowiązku podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak np. zarzuty. Zarzut jest podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, którego podstawy są wymienione w art. 33 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) dalej: “u.p.e.a.", m.in. wymagalność egzekwowanego obowiązku. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia zarzutów. Postępowanie w tej sprawie zostało zakończone ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej we W., który postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] stycznia [...] w części odmawiającej uznania zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia i uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia za zasadny w związku z tym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] , [...] , [...] , [...] . [...] , [...], w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Za nieuzasadniony uznał także zarzut bezprawnego działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. , polegający na zajęciu świadczenia mimo umorzenia należności przez wierzyciela. Wskazał, że zaskarżoną czynność egzekucyjną Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał zawiadomieniem z [...] listopada 2008 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] zaś pismem z [...] grudnia 2008 r. wierzyciel - Burmistrz S. zażądał wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów, a następnie pismem z [...] lutego 2009 r. nr [...] poinformował o umorzeniu należności decyzją nr [...]. Podał, iż z załączonej do skargi na czynności z [...] grudnia 2008 r. kserokopii postanowienia Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. o umorzeniu postępowania na wniosek wierzyciela - Burmistrza S. z [...] stycznia ygn. akt [...] jak i kserokopii postanowienia z dnia [...] sierpnia 2008 r. sygn. akt [...] ustalającego koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji wynika, iż dotyczyły postępowania prowadzonego na podstawie innych tytułów wykonawczych niż te, na podstawie których zostało sporządzone wvv. zawiadomienie. Ponadto nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego, że postanowienie z [...] listopada 2010 r. jest bezzasadne i nie odnosi się w pełni do podnoszonych zarzutów. Wyjaśnił, iż skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia oraz że skarga ta dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów. Skarga na czynności egzekucyjne wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności - w niniejszej sprawie zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Jest to zatem postępowanie obejmujące swoim zakresem jeden tylko ograniczony fragment postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się wymagalności egzekwowanego obowiązku. Odnosząc się do kwestii zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do zajętego świadczenia podał, że z art. 773 § 1 - § 3 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) dalej: “Kpc" wynika, że ma on zastosowanie, gdy nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, co ma miejsce w sytuacji, gdy w ramach stosowanego sposobu egzekucji sądowej oraz w ramach środka egzekucyjnego w egzekucji administracyjnej podjęte zostały czynności egzekucyjne w stosunku do tej samej rzeczy lub prawa (z zastrzeżeniem, że egzekucje prowadzone są przeciwko temu samemu dłużnikowi - zobowiązanemu). Oczywistym jest zatem, że aby doszło do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego komornik sądowy i administracyjny organ egzekucyjny muszą najpierw dokonać zajęcia tego prawa majątkowego (na podstawie art.889§ 1 w związku z art. 909 Kpc i art. 79 u.p.e.a.). Dopiero później, gdy zbieg wystąpił, obowiązani są postąpić w sposób określony w art. 773 § 1 lub 3 Kpc. Zajęcie takie musi być przy tym dokonane na podstawie każdego z tytułów egzekucyjnych skierowanych do egzekucji, tak sądowej, jak i administracyjnej, bowiem na podstawie każdego z tych tytułów toczy się odrębne postępowanie egzekucyjne (art. 796 i art. 797 Kpc oraz art. 26 § 1 u.p.e.a.). Zatem nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego, że wyznaczenie Komornika Sądowego do prowadzenia łącznej egzekucji w innej sprawie jest bez znaczenia, Ponadto wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przekazał Komornikowi Sądowemu akta egzekucyjne celem kontynuacji egzekucji z zajętego świadczenia w trybie właściwym dla tego organu, dlatego też administracyjne tytuły wykonawcze nie wymagają nadania klauzuli wykonalności, o której mowa w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, zawierają one bowiem klauzule o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji nadaną na mocy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się natomiast do kwestii podwójnego naliczenia kosztów egzekucyjnych wyjaśnił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonując zaskarżonej czynności egzekucyjnej, zgodnie z art. 64 § I pkt 2 i § 6 u.p.e.a., naliczył koszty egzekucyjne, które co do zasady obciążają zobowiązanego (art. 64 § 1 ustawy). Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości odstąpienia od dochodzenia naliczonych kosztów egzekucyjny w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej do zajętego prawa majątkowego. Kwestia zasadności obciążenia kosztami egzekucyjnymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. mogła stać się przedmiotem postępowania na mocy art. 64c § 7 i § 8 u.p.e.a., zaś na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. o ustaleniu kosztów niezbędnych do celowego przeprowadzenia egzekucji przysługuje, na podstawie art. 767 § I Kpc, skarga do Sądu Rejonowego w W. 5. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Finansów w całości oraz zasądzenie zwrotu wyegzekwowanych należności. Wskazał, że mając na uwadze podnoszone wcześniej okoliczności, w jego ocenie zaskarżone postanowienie jest "nietrafne", bowiem główną kwestią był zarzut samowolnego i bezpodstawnego wszczęcia egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. . Skarżący podniósł, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone mimo braku wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji i tytułów wykonawczych oraz mimo uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozstrzygnięcia Burmistrza S. dotyczącego podatku od nieruchomości. Ponadto wskazał, że Sąd Rejonowy w W. wydając rozstrzygnięcie w sprawie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej nie wypowiedział się i nie wyznaczył Komornika Sądowego do dalszego prowadzenia egzekucji wszczętej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. Podkreślił także, że samowolne działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. naraziło go na egzekucję ze strony Komornika Sądowego oraz koszty. 6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje: 7.1. Skarga jest zasadna, jednakże z innych powodów niż zostały w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie . W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. 7.2. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2010 r., oddalające skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Zgodnie z art. 54 § 1u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego . Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390; zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/08, niepubl.). W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., III SA/Wa 85/08, niepubl.; z 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, niepubl.; z 28 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1626/07, niepubl.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym może być jedynie prawidłowość postępowania organu w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Wskazać należy, że strona wywodziła zasadność skargi na czynność egzekucyjną zarzucając, że w sprawie o sygn. akt [...] dotyczącej tych samych należności Komornik Sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela-Burmistrza S. . Należy podkreślić, że skarga na czynność egzekucyjną nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy np. przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych. Stwierdzić zatem należy, że Skarżący nie może oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, jeśli na okoliczność zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. stawia zarzut, o który mowa w art. 33 u.p.e.a dotyczący umorzenia czy nieistnienia obowiązku. Jak już powiedziano, omawiana ustawa przewiduje inny środek, w ramach którego zarzut ten może być rozpatrzony. W związku z tym zarzut ten nie mógł być rozpatrzony w niniejszym postępowaniu. Ponadto nie można się zgodzić ze stanowiskiem Skarżącego, iż wyznaczenie Komornika do prowadzenia łącznej egzekucji w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej jest bez znaczenia, gdyż wyznaczenie nastąpiło w innej sprawie. Zgodnie z art. 773 § 3 k.p.c. w przypadku wystąpienia dalszych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu egzekucji. W niniejszej sprawie jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] listopada 2008 r. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia[...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...] wyznaczył do łącznego prowadzenia egzekucji Komornika Sądowego w Wałbrzychu. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zasadnie przekazał Komornikowi Sądowemu tytuły wykonawcze objęte zajęciem celem łącznego prowadzenia egzekucji ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Natomiast należy zwrócić uwagę, że wszczęcie egzekucji administracyjnej, rozumianej jako jedno ze stadium postępowania egzekucyjnego, związane jest z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Doręczenia dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnych, o ile odpis tytułu wykonawczego nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.). Wiąże się to z faktem, że organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych od razu dokonuje zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego (por.: art. 67 § 1 u.p.e.a.). Natomiast jak już wyżej zostało wskazane obowiązkiem organu nadzoru do którego wniesiono skargę jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego . W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 69/08, LEX nr 486251). Jak już wyżej wskazano w niniejszym postępowaniu skargę wniesiono na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności tj. czynność, o której mowa w art. 79 u.p.e.a. Zgodnie art. 79 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu, aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Ponadto zgodnie z art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego. Należy wskazać, że w aktach niniejszej sprawy znajdują się niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie tytułów wykonawczych, z których nie wynika kiedy tytuły wykonawcze wpłynęły do organu egzekucyjnego. W rubryce H tytułów zaznaczono, iż odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 12 listopada 2008 r. wraz z zajęciem renty. Natomiast z potwierdzenia odbioru odpisu zajęcia renty wynika, że Skarżący odebrał przesyłkę w dniu 1 grudnia 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując skargę na czynność egzekucyjną przyjął, że zobowiązanemu doręczono zawiadomienie o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego wraz z odpisem tytułów wykonawczych w dniu 1 grudnia 2008 r. Również Minister Finansów uznał jako datę doręczenia odpisu zajęcia wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 01 grudnia 2012r. Jednakże należy zaznaczyć, że z potwierdzenia odbioru wynika, iż w dniu 1 grudnia 2012r. doręczono jedynie odpis zajęcia, natomiast z kserokopii tytułów wykonawczych wynika, że ich odpisy doręczono w dniu 12 listopada 2012r. W związku z powyższym w ocenie Sądu organ nadzoru nie wyjaśnił czy czynność zajęcia prawa majątkowego stanowiące świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego została dokonana z zachowaniem wymogów określonych w art. 79 u.p.e.a. w szczególności czy Skarżącemu doręczono odpisy tytułów wykonawczych. 7.3. Przy ponownym rozpoznaniu prawy organ wyjaśni powyższą kwestię i na podstawie zebranego w aktach materiału dowodowego oceni czy Skarżącemu zostały doręczone tytuły wykonawcze zgodnie z art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a. Braki w tych ustaleniach oznaczają, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a., nakładającego na organy obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych dla podjęcia rozstrzygnięcia oraz stanowiącego rozwinięcie wyrażonej w ten sposób zasady prawdy obiektywnej art. 77 § 1 k.p.a. obciążającego organy administracji obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Skutkiem naruszenia powyższych przepisów było także naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Przepisy te mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 7.4. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie może być wykonane określono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Wobec braku stosownego wniosku oraz zwolnienia Skarżącego z kosztów sądowych, Sąd nie zasądził na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło