III SA/Wa 1933/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za 2005 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w wysokości 100,-zł 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) S. B., dalej jako skarżący lub strona, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w formularzu PPF z 31 maja 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że: - jest osobą samotną; - jest zatrudniony na ¼ etatu; - uzyskuje 800,- zł brutto co miesiąc; - nie posiada majątku ani zasobów finansowych 3) Referendarz sądowy, pismem z 14 lipca 2011 r. wezwał stronę o nadesłanie – m.in. - deklaracji podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, "zestawienie ponoszonych przez ostatnie trzy miesiące wydatków i uzyskiwanych dochodów – ze wskazaniem źródła dochodu i celu wydatku oraz terminu uzyskania dochodu i poczynienia wydatku". 4) W odpowiedzi na to wezwanie strona poinformowała o tym, że: nie posiada rachunku bankowego; korzysta z pomocy finansowej rodziny przy finansowaniu pełnomocnika; mieszka u siostry; jedynym źródłem utrzymania jest dochód z pracy. 5) Referendarz sądowy zauważa, że strona, po jej wezwaniu pismem z 14 lipca 2011 r., do oceny wniosku o prawo pomocy, podała jedynie, ze jej źródłem utrzymania jest dochód ze stosunku pracy w wysokości ok. 500,- zł netto. Pominęła jednak, w wykonaniu wezwania, punkt dotyczący nadesłania kserokopii deklaracji podatkowych za wskazane lata, jak też zestawienie wydatków i dochodów (ze wskazaniem m.in, celu wydatku i terminu) za ostatnie trzy miesiące, nie wspominając wysokości pomocy finansowej synów polegającej na opłaceniu działalności pełnomocnika. Referendarz sądowy ma na względzie poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zauważył, iż uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05). Mając jednak na uwadze zestawienie wysokości uzyskiwanego przez stronę wynagrodzenia z wysokością przeciętnych kosztów utrzymania, jak też uznając świadomość odpowiedzialności strony, o której mowa w rubryce 13 formularza PPF i uprawnienia wynikającego z art. 249 u.p.p.s.a., referendarz sądowy, zadecydował, na tym etapie postępowania, uznać niezdolność skarżącego do pokrywania kosztów sądowych w zakresie wyrażonym w sentencji. Zdaniem referendarza sądowego, z uwagi na charakter sprawy – odpowiedzialność osób trzecich – i gwarancje procesowe zabezpieczające weryfikację przyznania prawa pomocy tak przez skarżącego, jak przez Przewodniczącego Wydziału, możliwy dostęp strony do Sądu jest wartością nadrzędną. Zabezpiecza to zdolność skarżącego, w ocenie referendarza, do uiszczenia w sumie 200,- zł w obu sprawach. 6) Z tego powodu, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.