III SA/Wa 1937/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób prawnych p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad 400,- zł 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) T.K., dalej jako skarżący lub strona, we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF z 7 czerwca 2011 r, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu poinformował, że: - jego zarobki są na niskim poziomie; - ze względu na stan zdrowia psychicznego i fizycznego wymaga leczenia; - przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim; - pracuje od dwóch miesięcy (jest na okresie próbnym); - uzyskiwane wynagrodzenie nie pozwala na pokrycie zobowiązań; - posiada samochód VW [...] z 2001 r. zabezpieczony zastawem; - ze stosunku pracy uzyskuje 3376,- zł brutto. Do formularza PPF strona załączyła zeznania podatkowe, potwierdzenia transakcji z [...] Bank [...], zaświadczenie o zarobkach, zaświadczenia lekarskie; W wykonaniu wezwania referendarza sadowego z 12 lipca 2011 r. ( o nadesłanie zestawienia wydatków i dochodów, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za wskazany okres czasu, oznaczenie wysokości dochodów za wskazany okres czasu) strona poinformowała o: - pogarszającym się stanie zdrowia psychicznego, dolegliwościach układu pokarmowego; - długach wynikających z długotrwałego przebywania na zwolnieniu lekarskim (6 września 2010 r – 4 marca 2011r), kiedy utrzymywał si ę z zasiłku z ZUS w wysokości 1200 zł - uzyskuje obecnie ze stosunku pracy 2419,06 zł netto - ponosi koszty związane z utrzymaniem siebie , mieszkania i starego samochodu - koszty miesięcznego utrzymania (samochód, prąd, gaz, elektryczność, Internet, TV, bilety komunikacji, wyżywienie, higiena, papierosy, etc) skalkulował na kwotę ok. 2500,- zł Skarżący wskazał, ze po ostatniej wizycie u psychiatry 26 lipca 2011 r. uzyskał zwolnienie na okres 26 lipca 2011 r. – 21 sierpnia 2011 r. Skarżący załączył kserokopie zeznań podatkowych za 2009 r., 2010 r,, wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenia lekarskie, w tym [...] z 26 lipca 2011 r., zaświadczenia o zarobkach. 3) Referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom strony skarżącej, zawartym w treści formularza PPF, o subiektywnym odczuciu na temat braku środków finansowych w wysokości umożliwiającej jej pokrycie całości należności z tytułu wymagalnych kosztów sądowych. Skarżący zdaje się zresztą akcentować subiektywne odczucia poprzez wskazanie wyższych wydatków niż uzyskiwane przychody. Badając zdolność strony do ponoszenia kosztów postępowania, referendarz sądowy ma na uwadze tak konieczne wydatki związane z codzienną egzystencją (podtrzymanie), jak też zdolność wykorzystania możliwości zarobkowych skarżącego oraz wydatki ponoszone na poratowanie zdrowia. 4) Referendarz sądowy przyjmuje do oceny wniosku o prawo pomocy twierdzenia skarżącego, zgodnie z którymi dysponuje on łącznym dochodem w wysokości ok. 2400,- zł miesięcznie netto, z którego pokrywa wydatki związane zarówno z codziennym utrzymaniem, jak też te przeznaczone na poratowanie zdrowia. Wymagalne koszty sadowe w sprawie wynoszą 500,- zł. Referendarz sądowy wskazuje, że wysokość minimum socjalnego na 1 osobę, wynosi w 2010 r. ok. 800,- zł , a w modelu gospodarstwa domowego prowadzonego przez stronę – ok. 930,- zł (http://www.ipiss.com.pl). Stąd wniosek, że skarżący dysponuje ponad dwukrotnością minimum socjalnego. Za minimum socjalne należy rozumieć wskaźnik określający koszty utrzymania gospodarstw domowych z uwzględnieniem dóbr służących do zaspokojenia potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na takim poziomie, że składniki te wystarczają nie tylko dla podtrzymania życia (ten wskaźnik jest określany jako minimum egzystencji), lecz także dla posiadania i wychowania dzieci oraz dla utrzymania więzi społecznych. Zdaniem referendarza sądowego, w stosunku do skarżącego, który zadeklarował dysponowanie środkami w wysokości ok. 2400,- zł netto nie można mówić ani o zakwalifikowaniu do grupy osób znajdujących się w "skrajnym ubóstwie", ani jego sytuacji majątkowej nie można uznać za uniemożliwiającą mu zgromadzenie środków na potrzeby postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Dlatego referendarz sądowy uznał, że strona jest zdolna uiścić z uzyskiwanych środków koszty w wysokości 400,- zł Dokonując oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż skarżący dysponuje miesięcznie stałym dochodem w zadeklarowanej uprzednio wysokości, pięciokrotnie przekraczającym wysokość wymagalnego obecnie wpisu od skargi. Zestawienie tych wielkości umożliwia wnioskowanie o zdolności strony do poczynienia oszczędności i uiszczenia kosztów sądowych w oznaczonej wysokości. Nadto, skarżący dokonuje co miesiąc – jak wskazał – płatności związane z eksploatacją dóbr, których nie sposób uznać za dobra pierwszej potrzeby: wydatki związane z używaniem samochodu sięgają 500,- zł, telewizją i Internetem (260 zł). Zmniejszenie kwoty wymagalnego wpisu od skargi, w wyniku niniejszego rozstrzygnięcia referendarz sądowy uzasadnia tym, że skarżący poniósł już nakłady związane wystąpieniem o prawo pomocy, choćby w postaci nakładu czasu i kosztu kserokopii, co należy uwzględnić w zabezpieczeniu dostępu skarżącego do Sądu. Fakt poczynienia starań w wykonaniu wezwania referendarza sądowego nie powinien być okolicznością zmniejszającą zdolność płatniczą strony. 5) Mając to na uwadze, referendarz sądowy, na obecnym etapie postępowania, był zobowiązany, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.