III SA/Wa 1940/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi PHU G. s.c. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej akt sprawy wynikało, iż wobec Spółki cywilnej "PHU "G." A. J., E. B. (dalej jako: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") prowadzono postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za lata 2001, 2002, 2003. 2. Decyzją Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2007 r. organ na podstawie przepisów art. 21 § 3 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. dalej jako "ustawa Ord. pod") w związku z art. 21 ust. 1, ust. 2 i art. 49 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm. dalej jako "ustawa o rehabilitacji") określił Skarżącej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od października 2001 r. do grudnia 2002 r. oraz za okres od kwietnia 2003 r. do sierpnia 2003 r. kwocie 31.384,00 zł. 3. Od powyższej decyzji, Skarżąca złożyła odwołanie do organu wyższego stopnia, w którym wniosła o uchylenie w całości skarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania Spółka zarzuciła organowi pierwszej instancji objęcie jedną decyzją wszystkich zobowiązań, które mają charakter zobowiązań miesięcznych i powinny być przedmiotem odrębnych decyzji; co stanowi naruszenie przepisu art. 21 ust. 3 ustawy Ord. pod. Spółka zarzuciła ponadto wydanie decyzji z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 ustawy Ord. pod. poprzez określenie zobowiązania podatkowego Strony, mimo iż zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od października 2001 r. do sierpnia 2003 r. uległy przedawnieniu. Skarżąca zarzuciła także niekompletność i nieścisłość w zakresie materiału dowodowego w przedmiocie ustalenia "wartości należności głównej". 4. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja wymiarowa została wydana w oparciu i na podstawie analizy dokumentów przesłanych przez Stronę przy piśmie z dnia 14 maja 2007 r. oraz materiałów przekazanych przez ZUS. Wskazano także, że organ pierwszej instancji uwzględnił zarzuty pracodawcy w zakresie wyliczenia zobowiązania na podstawie liczby etatów zatrudnionych osób wykazanych przez podmiot w przysłanych dokumentach, o czym Strona została poinformowana w piśmie z dnia 17 września 2008 r. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ wyższego stopnia nie podzielił stanowiska Strony o powinności wydawania przez organ decyzji określających tylko za okres jednego miesiąca. W jego ocenie niczemu bowiem nie stoi na przeszkodzie określenie zobowiązania za dłuższy okres, zwłaszcza że zobowiązanie to powstaje z mocy prawa. Organ wyższego stopnia wskazał także, że w decyzji określającej dokonano szczegółowego określenia kwot za miesięczne należności na rzecz PFRON. W skarżonej decyzji w sposób jednoznaczny i niepozostawiający żadnych wątpliwości określono tym samym zobowiązania Strony za okres od października 2001 r. do grudnia 2002 r. oraz za okres od kwietnia 2003 r. do sierpnia 2003 r. z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy i kwot im przypisanych. Odnosząc się z kolei do zarzutu przedawnienia zobowiązań za wyżej wskazane okresy Minister wskazał, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy Ord. pod. zobowiązanie podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to, że początkiem biegu terminu przedawnienia jest pierwszy dzień roku następującego po roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Nie ma więc tu znaczenia sposób powstawania zobowiązania podatkowego ani sposób określenia terminu płatności. Istotnym dla obliczenia biegu terminu przedawnienia jest bowiem określenie roku, w którym upłynął termin płatności zobowiązania a nie miesiąca w danym roku - na co wyraźnie wskazuje brzmienie art. 70 ustawy Ord. pod. W niniejszej sprawie, na podstawie wystawionych przez Prezesa Zarządu PFRON, w dniu [...] listopada 2006 r. tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz [...] dokonano czynności skutkujących przerwaniem biegu przedawnienia zobowiązania strony. Jak wynika bowiem z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] lutego 2007 r. zawiadomieniem z [...] grudnia 2006 r. spełniono wymóg uregulowania prawnego zawartego w art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.) w zakresie doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułów wykonawczych nr [...]oraz[...]. Następnie jak poinformował Naczelnik, protokołem zajęcia i odbioru ruchomości dokonano zajęcia samochodu ciężarowo- uniwersalnego marki Peugeot Boxer oraz zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy. Biorąc pod uwagę powyższe nie można za zasadne uznać twierdzeń strony o przedawnieniu zobowiązań. Ponadto organ zwrócił uwagę na błędny sposób obliczania przez Stronę terminów przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON. Jak wynika z powyższego zobowiązanie przedawnia się ostatniego dnia roku następującego po roku, w którym zobowiązanie winno być spełnione. Twierdzenie zatem Strony dotyczące przedawnienia zobowiązań po upływie pięciu lat od momentu kiedy upłynął okres do jego spełnienia należy uznać za niewłaściwe i niezgodne z przepisem art. 70 § 1 ustawy Ord. pod. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów Strony co do wadliwości określenia kwoty zaległości. Różnice w kwotach podanych przez organ pierwszej instancji wynikają bowiem z faktu, iż kwota 31.384,00 zł stanowi kwotę zobowiązania Strony, zaś kwota 30.338,18 zł stanowi zaległość podatkową. W ocenie organu odwoławczego brak jest również podstaw do uznania za zasadną informacji strony o niekompletnym materiale dowodowym. W materiale znajdują się bowiem wszystkie niezbędne dokumenty pozwalające na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, iż brak jest przesłanek do przychylenia się do wniosku Strony co do uchylenia zaskarżonych decyzji. W ocenie organu odwoławczego postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z regulującymi je zasadami zaś rozstrzygnięcie odpowiada dokonanym w jego trakcie ustaleniom. 5. Na ostateczną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej wniesiono skargę, w której zażądano: - dopuszczenia objęcia jedną decyzją wszystkich zobowiązań, które mają charakter zobowiązań miesięcznych i powinny być przedmiotem odrębnych decyzji i naruszenie w ten sposób przepisu art. 21 ust. 3 ustawy Ord. pod., - dopuszczenie wydania decyzji z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 ustawy Ord. pod. poprzez określenie zobowiązania podatkowego Strony, mimo, iż zobowiązania z tytułu wpłaty na rzecz PFRON uległy przedawnieniu, - uznanie, że w sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, mimo iż czynności, za pomocą których miało to być osiągnięte były nieskuteczne, -oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym i nieścisłym materiale dowodowym w przedmiocie ustalenia "wartości należności głównej". Skarżąca w złożonej skardze uzasadniała, że zobowiązany powinien więc dokonywać miesięcznych wpłat z tego tytułu - zgodnie z art. 21 ust 3 ustawy Ord. pod., który to przepis jest stosowany odpowiednio na mocy art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Skutkiem tego, że zobowiązanie ma charakter zobowiązania miesięcznego jest to, ze ewentualna decyzja deklaratoryjna stwierdzająca obowiązek zapłaty zobowiązań Strony z tego tytułu powinna również być decyzją odnosząca się do konkretnego okresu zobowiązania tj. do zobowiązania za konkretny miesiąc. W przedmiotowej sprawie jedna decyzja powinna dotyczyć jednego zobowiązania tj. zobowiązania za jeden miesiąc. Natomiast organ jedną decyzją objął wiele okresów, a tym samym wiele świadczeń przez co naruszył art. 21 ust. 3 ustawy Ord. pod. Nadto zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON są płatne do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, z który zobowiązanie jest naliczone (art. art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji). Termin przedawnienia jest więc liczony od następnego dnia po dniu, w którym upłynął termin zapłaty świadczenia. Tak więc np. świadczenie za sierpień 2003 r. powinno być zapłacone do dnia 20 września 2003 r. a jeżeli w tym terminie nie zostanie zapłacone to od dnia 21 września 2003 r. zaczyna biec termin przedawnienia tego świadczenia i upływa on w dniu 20 września 2008 r. Upływ tego terminu - z uwzględnieniem przypadków przerwania jego biegu - powoduje wygaśniecie zobowiązania bez względu na to, czy w ogóle wszczęto postępowanie dotyczące wpłat na PFRON, czy też znajduje się ono w fazie postępowania przed organem pierwszej instancji czy też w fazie postępowania odwoławczego. W tym stanie rzeczy, w związku z faktem, że podejmowane przez organ czynności, które jego zdaniem przerwały bieg terminu przedawnienia były nieskuteczne - zobowiązania strony za wszystkie okresy wymienione w decyzji uległy przedawnieniu z okresem 5 lat liczonym od dnia wymagalności każdego ze świadczeń z osobna. Gdyby nawet uznać, że zobowiązania te przedawniają się po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin ich płatności, to biorąc pod uwagę, iż najpóźniej powstało zobowiązanie za sierpień 2003r. trzeba uznać, że przedawniło się ono z dniem 31 grudnia 2008 r. i termin przedawnienia żadnego z pozostałych zobowiązań nie nastąpił po tej dacie. Strona nadal podtrzymuje zastrzeżenia, które pismem z dnia 2 stycznia 2009 r. przesłała do organu w zakresie niekompletności i nieścisłości w zebranym materiale dowodowym w zakresie ustalenia "wartości należności głównej". 6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd w przedmiotowej sprawie uznał, iż wydane w sprawie decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Na wstępie podnieść należy, iż zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany z zastrzeżeniem ust. 2 – ust. 5 niniejszego artykułu i przepisu art. 22 dokonywać miesięcznych wpłat na PFRON w wysokości stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczny pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów jednoznacznie wynikało, iż w okresach rozliczeniowych, których dotyczy przedmiotowa sprawa w Skarżącej spółce pracowało ponad 25 osób. Wskazać także należy, iż niewątpliwa jest także okoliczność faktyczna, iż Spółka nie wpłacała na PFRON należnych wpłat. Uznać należy, iż powyższa okoliczność jest bezsporna między stronami. Spółka podniosła natomiast kwestie związane z przedawnieniem należności publicznoprawnych, a także momentu powstania obowiązku zapłaty. Strona Skarżąca podniosła także w skardze, iż w jej ocenie organ administracji nie mógł dokonać łącznego wymiaru składek na PFRON z uwagi na to, iż rozliczane są one w okresach miesięcznych. W kontekście powyższego zdaniem pełnomocnika Skarżącej składki na poczet PFRON powinny ulec przedawnieniu po upływie 5 lat o terminu ich płatności. 8. W ocenie Sądu zarzuty Skarżącej Spółki nie zasługiwały na uwzględnienie. Podkreślić ponownie należy, iż Skarżąca mimo ciążącego na niej obowiązku nie wpłacała określonych przepisami prawa należności na PFRON. Uzasadnienia decyzji organów w powyższym kontekście w kwestii wyliczenia wysokości zaległości są lakoniczne i niepełne. Brak w nich odniesienia się do meritum sprawy tj. szczegółowej oceny oraz opisu zgromadzonego w aktach materiału dowodowego. Jednakże przyznać należy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie wniosku, iż Spółka poprzez zaniechanie obowiązkowych wpłat na PFRON naruszyła przepis art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Z powyższych względów Sąd mimo ewidentnego naruszenia norm dotyczących zasad poprawnego uzasadniania rozstrzygnięć administracyjnych stwierdził, że powyższe naruszenia prawa procesowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Nadto podkreślić należy, iż w swoich rozstrzygnięciach organy obu instancji wskazywały na wyniki analizy zebranych w sprawie materiałów źródłowych w postaci deklaracji oraz informacji Strony o liczbie osób zatrudnionych. 9. Jednym z zarzutów stawianych przez Stronę było, iż decyzje określające winny być wydane w odniesieniu do każdego miesięcznego zobowiązania Spółki. Powyższy zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, iż przepisy postępowania znajdujące zastosowanie w sprawie pozwalają na określenie zobowiązania za okres dłuższy, niż jeden miesiąc, zwłaszcza że zobowiązanie to powstaje z mocy prawa. Wydanie zaś decyzji określającej nie powoduje powstania zobowiązania a jedynie potwierdza ten fakt. Dodać ponadto należy, iż w uzasadnieniu decyzji deklaratoryjnej organ dokonał określenia kwot za miesięczne okresy. Tym samym w jednej decyzji znalazły się poszczególne rozstrzygnięcia dotyczące miesięcznych rozliczeń z tytułu wpłat na PFRON. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, iż zarzut Strony wskazujący na brak możliwości wydania w jednym akcie administracyjnym rozstrzygnięć dotyczących poszczególnych okresów rozliczeniowych był nietrafiony. Sąd nie podzielił również stanowiska Strony, iż bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia następującego po upływie terminu zapłaty tego zobowiązania. Zastosowanie w tej kwestii ma przepis art. 70 § 1 ustawy Ord. pod. ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi w stosunku do należności publicznoprawnych w postaci obowiązkowych wpłat na PFRON. Delegację do stosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zawiera art. 49 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 z późn. zm.) stanowiący, iż do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b, przepisy ustawy Ord. pod., z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to, że początkiem biegu terminu przedawnienia jest pierwszy dzień roku następującego po roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Nie ma więc tu znaczenia sposób powstawania zobowiązania podatkowego ani sposób określenia terminu płatności. Istotnym dla obliczenia biegu terminu przedawnienia jest bowiem określenie roku, w którym upłynął termin płatności zobowiązania a nie miesiąca w danym roku - na co wyraźnie wskazuje brzmienie art. 70 ustawy Ord. pod. Sąd podkreśla, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym (vide wyrok z 17 maja 2005, sygn. akt III SA/Wa 363/04) "termin przedawnienia należności z tytułu wpłat na PFRON wynika z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej". Również w wyroku z dnia 15 lutego 2008r., Sygn. akt III SA/Wa 1502/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż "do zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON zastosowanie znajdzie treść przepisu art. 70 § 1 ustawy Ord. pod., którą przywołał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Pięcioletni okres przedawnienia, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku dotyczy bowiem zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, do których należą także wpłaty na rzecz PFRON". 10. Jednocześnie podnieść należy, iż w aktach sprawy znajduje się adnotacja o wszczęciu postępowań egzekucyjnych. Z informacji znajdujących się w sprawie można wywieść, że w stosunku do Spółki dokonano czynności skutkujących przerwaniem biegu przedawnienia zobowiązań Strony. Jak wynika bowiem z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] lutego 2007 r. zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. spełniono wymóg uregulowania prawnego zawartego w art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.) w zakresie doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułów wykonawczych. Następnie, jak poinformował Naczelnik, protokołem zajęcia i odbioru ruchomości dokonano zajęcia samochodu marki Peugeot Boxer oraz zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy. Biorąc pod uwagę powyższe nie można przyjąć, iż w niniejszej sprawie, jak twierdzi Strona nastąpiło przedawnienie zobowiązań z uwagi na brak przerwania 5 letniego terminu przedawnienia. Zatem w sytuacji przerwania biegu przedawnienia nie można mówić o wygaśnięciu zobowiązań publicznoprawnych w skutek ich przedawnienia. Na marginesie można także wskazać, iż Sąd nie badał sprawy egzekucyjnej, w której Stronie kwestionującej istnienie obowiązku przysługują stosowne uprawnienia procesowe. 11. Sąd uznał także, iż zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stosunku do błędnych wyliczeń kwot zaległości w świetle wyjaśnień organów w przedmiocie ustalania prawidłowych kwot zobowiązań oraz odsetek od zaległości nie zasługiwały na uwzględnienie. 12. Zważywszy powyższe Sąd uznając, iż w sprawie nie występują naruszenia prawa mające wpływ na wynik sprawy; na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.