III SA/Wa 1950/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-17

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która wykazuje miesięczny dochód netto w wysokości 4400 zł, posiada zajęty rachunek bankowy i wynagrodzenie przez komornika, a także zobowiązania wobec osób prywatnych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w sprawie administracyjnej?
Ratio decidendi
Strona nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej miesięczny dochód netto (po uwzględnieniu zajęć komorniczych i innych wydatków) jest wystarczający do pokrycia wymagalnych kosztów sądowych w kwocie 500 zł. Wydatki na pełnomocnika z wyboru oraz inne zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, takimi jak koszty postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Strona S. Z. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. W uzasadnieniu wskazała na brak majątku, zajęcia komornicze, sytuację rodzinną i miesięczny dochód netto 4400 zł. Mimo przedstawienia dokumentów potwierdzających zajęcie rachunku bankowego i wynagrodzenia, a także zobowiązań wobec osób prywatnych, referendarz sądowy uznał, że strona dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie kosztów sądowych w kwocie 500 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

17 lipca 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2014 r Nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do czerwca 2008 r. postanawia odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie S. Z., w formularzu PPF z 14 maja 2014 r, załączonym do skargi, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na: - brak majątku, - zajęcia komornicze na kwotę 120 tys zł, - sytuację rodzinną; - wysokość kosztów sądowych; - osiąga 4400 zł miesięcznie netto z tytułu stosunku pracy; - utrzymuje narzeczoną w siódmym miesiącu ciąży. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 7 lipca 2014 r o nadesłanie, m.in. wyciągów z rachunku bankowego, oznaczenie źródeł utrzymania, transakcji zbycia i nabycia nieruchomości strona poinformowała o tym, że: - źródłem dochodu strony jest umowa o pracę; - w 2014 r uzyskała pożyczkę od siostry w wysokości 6400 zł; - rachunek bankowy strony został zajęty przez komornika; komornik sądowy prowadzi egzekucje z wynagrodzenia strony do 50 % wysokości wynagrodzenia; - posiada zobowiązania wobec osób prywatnych w wysokości 15 tys zł. Strona przekazała odpis umowy o pracę wraz z aneksami, PIT-11 za 2012 i za 2013 r, PIT – 37, zestawienie dochodów i wydatków od 1 kwietnia 2014 r do 31 czerwca 2014 r, wyciąg z rachunku bankowego, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z akt sprawy wynika, że należny jest wpis od skargi w wysokości 500 zł Oświadczenia strony zawarte w formularzu PPF o wysokości środków finansowych do dyspozycji znajdują potwierdzenie w treści nadesłanych dokumentów (wyciągu z rachunku bankowego, zawiadomieniu o zajęciu rachunku...., zestawieniu dochodów i wydatków). Wydatki strony, w większości, nie mają cech "rozrzutności", czy "dowolności". Na szczególną uwagę zasługują deklaracje strony co do kosztów obsługi prawnej, które wynoszą, w miesiącach kwiecień-czerwiec, 2500 zł. Wydatki na paliwo i transport publiczny wynoszą, w tym samym okresie, 1500 zł, a wydatki na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych – kwotę 900 zł. Referendarz sądowy zauważa, że przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie przewidują "przymusu adwokackiego". Skarżący ma ustawowo zapewnione prawo do informacji, a Sąd udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Istotną gwarancją procesową jest również to, iż stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie lub czynność organu administracji, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem referendarza sądowego, skarżący ma prawo do pomocy pełnomocnika z wyboru. Jednakże, w przedstawionej sytuacji prawnej i faktycznej oraz – finansowej - okoliczność ponoszenia wydatków na pokrycie kosztów pełnomocnika z wyboru, bez rozstrzygania kwestii, czy wydatek w kwocie 500 zł za obsługę korespondencji lub 1500 zł za sporządzenie skargi stanowi adekwatne wynagrodzenie pełnomocnika, nie może być skutecznym uzasadnieniem dla zwolnienia strony od wymagalnych kosztów sądowych w sprawie w wysokości 500 zł. Także regulowanie innych zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, ponieważ inne wydatki, także poczynione na rzecz osób trzecich, nie mają pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się wydatki na poczet kosztów postępowania sądowego (por postanowienie z 13 stycznia 2009 r II FZ 627/08, 8 grudnia 2008 r II OZ 1380/06, CBOSA). W ocenie referendarza sądowego, z uwagi na powyższe, kwota 2100 zł do 2400 zł, którą skarżący dysponuje co miesiąc, wystarcza na pokrycie wymagalnych w sprawie kosztów sądowych w kwocie 500 zł, nawet przy uwzględnieniu sygnalizowanych w części historycznej dodatkowych wydatków skarżącego. Dlatego, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło