III SA/Wa 1969/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-27
Skład orzekający: Hieronim Sęk, Bożena Dziełak, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów celnych określające wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług, wydane na podstawie wcześniejszych decyzji celnych, które następnie zostały uchylone, mogą utrzymać swoją moc prawną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje organów celnych oraz utrzymane nimi w mocy decyzje organu pierwszej instancji, stwierdzając jednocześnie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Rozstrzygnięcie oparto na tym, że decyzje, na podstawie których wydano zaskarżone decyzje, zostały ostatecznie uchylone, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego zgodnie z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. W dalszym postępowaniu należy uwzględnić, że skarżący nie dokonywał zakwestionowanych zgłoszeń celnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych określających wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. Decyzje te zostały wydane na podstawie wcześniejszych decyzji celnych, które zakwestionowały prawidłowość zgłoszeń celnych skarżącego z uwagi na nieautentyczne świadectwa pochodzenia. Skarżący kwestionował te decyzje, podnosząc zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego. W toku postępowania sądowego okazało się, że decyzje celne z 2004 r., stanowiące podstawę zaskarżonych decyzji, zostały uchylone w 2008 r. z uwagi na to, że skarżący nigdy nie dokonywał zakwestionowanych zgłoszeń celnych, a podpisy na dokumentach zostały sfałszowane.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., a także utrzymane nimi w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] listopada 2006 r., 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz D. S. kwotę 1256 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hieronim Sęk, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Asesor WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. spraw ze skarg D. S. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone decyzje, a także utrzymane nimi w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] i nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz D. S. kwotę 1256 zł (słownie: tysiąc dwieście pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonymi dwiema decyzjami z dnia [...] grudnia 2006 r., wydanymi na podstawie art. 233 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), a także art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpatrzeniu odwołań D.S. od dwóch decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w W. z dnia [...] listopada 2006 r., utrzymał w mocy te decyzje. Ich przedmiotem było określenie wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Z motywów zaskarżonych decyzji Organu odwoławczego wynika, że na podstawie zgłoszeń celnych SAD z dnia [...] i [...] stycznia 2002 r., Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z N. towar, na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu, czyli ze stawką celną konwencyjną, na podstawie dołączonych do zgłoszenia celnego świadectw pochodzenia, potwierdzających k., niepreferencyjne pochodzenie towaru.
W wyniku kontroli pojawiły się wątpliwości co do prawidłowości zadeklarowanej stawki celnej. W tej sytuacji zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wymienionych zgłoszeń celnych. W jego trakcie m.in. zwrócono się do organu, który wystawił świadectwa pochodzenia załączone przez Skarżącego do zgłoszeń celnych, o przeprowadzenie ich weryfikacji.
Pismem z dnia 5 listopada 2003 r. k. władze celne poinformowały, iż przedmiotowe świadectwa pochodzenia są nieautentyczne.
Decyzjami z dnia [...] września 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał wymienione zgłoszenia celne SAD za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, kraju pochodzenia, kwoty cła, a następnie obliczył kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%.
Decyzjami z dnia [...] listopada 2006 r., Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., mając na uwadze decyzje uznające przedmiotowe zgłoszenia celne za nieprawidłowe (decyzje z dnia [...] września 2004 r.), określił prawidłową kwotę podatku od towarów i usług, należnego z tytułu importu towaru.
W odwołaniach od decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Skarżący wystąpił o ich uchylenie w całości i umorzenie prowadzonych postępowań, albo uchylenie i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor Izby Celnej w W., utrzymując w mocy decyzje organu I instancji wyjaśnił, że w niniejszych sprawach organ celny decyzjami z dnia [...] września 2004 r., zakwestionował stawkę celną sprowadzonego przez Skarżącego towaru. W związku ze zmianą stawki celnej nastąpiła zmiana kwoty cła, tym samym wysokości podatku od towarów i usług. Powyższe spowodowało, że Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzjami z dnia [...] listopada 2006 r. ponownie określił kwotę podatku z tytułu importu towarów, co zostało wskazane w zaskarżonej decyzji.
Z powyższymi rozstrzygnięciami nie zgodziła się Skarżący i złożył skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W uzasadnieniu skarg zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie art. 120, art. 121, art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając skargi Skarżący wskazał, iż decyzje naruszają podstawowe zasady postępowania administracyjnego, jakie określa art. 120 Ordynacji podatkowej, który to przepis wyraźnie wskazuje organowi administracji państwowej, że może działać na podstawie przepisów prawa. Tym samym, w ocenie skarżącego, wydanie decyzji z jakąkolwiek wadą prawną czyni tą decyzję automatycznie nieważną już z mocy prawa. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest konieczność wycofania takiej decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem Skarżącego decyzje winny znaleźć właściwe prawne umocowanie m.in. w art. 54 § 1 punkt 7, art. 63 Ordynacji podatkowej oraz art. 20 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r., o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. z 2003, Nr 137 poz. 1302). Tym samym, skoro organ celny I instancji nie powołał w sentencjach skarżonych decyzji wymaganych podstaw prawnych, to oznacza, że decyzje organu celnego wydane zostały z naruszeniem art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej.
Odpowiadając na skargi Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Jak wynika ponadto z pism Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. (k. 64 i 70 akt sądowych), a także z pism pełnomocnika Skarżącego z dnia 15 lipca 2008 r. (k. 76 akt sądowych), decyzjami z dnia [...] czerwca 2008 r. zostały uchylone decyzje z dnia [...] września 2004 r., a postępowania w tych sprawach zostały umorzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargi analizowane według powyższych kryteriów zasługują na uwzględnienie, choć z innych powodów, niż w nich wskazane.
Zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., a także utrzymane nimi w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2006 r., zostały wydane po stwierdzeniu, że zgłoszenia celne z dnia [...] i [...] stycznia 2002 r. były nieprawidłowe. W konsekwencji wobec Skarżącego wydano decyzje celne z dnia [...] września 2004 r. uznające te zgłoszenia za nieprawidłowe oraz wskazujące kwotę długu celnego. Decyzje z dnia [...] września 2004 r. zostały jednak ostatecznie uchylone. Nastąpiło to decyzjami Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2008 r. Skarżący bowiem, jak wynika z uzasadnień decyzji odwoławczych, nigdy nie dokonywał zgłoszeń celnych z dnia [...] i [...] stycznia 2002 r., nie składał swojego podpisu pod żadnymi dokumentami celnymi związanymi z tymi zgłoszeniami, a widniejące na tych dokumentach podpisy zostały sfałszowane.
Stosownie do art. 240 § 1 punkt 7 Ordynacji podatkowej, wznawia się postępowanie podatkowe, jeżeli decyzja została wydana na podstawie m.in. innej decyzji, która następnie została uchylona.
Uchylenie obydwu decyzji celnych z dnia [...] września 2004 r., na podstawie których wydano decyzje zaskarżone w niniejszym postępowaniu sądowym, oznacza, że w sprawie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego tymi zaskarżonymi decyzjami.
W dalszym więc postępowaniu podatkowym konieczne będzie uwzględnienie, iż Skarżący nie dokonywał zakwestionowanych zgłoszeń celnych. Skarżący nie mógł być więc adresatem decyzji podatkowych, stanowiących konsekwencję uznania nieprawidłowości zgłoszeń celnych.
W konsekwencji, zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 litera "b" w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w niniejszym postępowaniu sądowym konieczne było uchylenie zaskarżonych oraz utrzymanych nimi w mocy decyzji podatkowych. Odnośnie do wstrzymania wykonania uchylonych decyzji podstawą wyroku był art. 152, zaś odnośnie do kosztów postępowania - art. 200 tej ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło