III SA/Wa 1974/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22/02/2018 r. po rozpoznaniu wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]/3/2017 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi oraz od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku; 2. Odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący – M. F. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku potwierdził okoliczności, które zadeklarował już onegdaj: że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą – warsztat samochodowy, że jest to jego jedyne źródło dochodów, które przy założeniu, że ma się z niego wyżywić i opłacić czynsz, nie pozwala mu poniesienie kosztów postępowania, że do niedawna był osobą bezdomną. Nadto wskazał, że ma – teraz - 67 lat. Mieszkanie, które obecnie posiada odziedziczył po śmierci brata. Resztę jego majątku stanowi działka leśna, 1/3 działki rolnej oraz 26-letni samochód, który jest niezbędny do pracy zawodowej. Miesięczny dochód netto skarżącego to 1.150 zł. Z kolei zobowiązania to: opłata za mieszkanie 390 zł, media 120 zł, koszty leczenia 60 zł, podatek od nieruchomości 116,20 zł rocznie, ubezpieczenie mieszkania 370 zł rocznie i OC za samochód 408,64 zł rocznie. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przekazał – m.in. - deklaracje podatkowe i wyciąg z rachunku bankowego. Zarazem wskazał, że jego sytuacja nie zmieniła się od tej, ocenionej przez Sąd. Należało stwierdzić, co następuje: Wobec jednoznacznej deklaracji Strony o braku zmiany jej sytuacji (w stosunku do tej ocenionej) i wobec braku wykazania szczególnej potrzeby działania pełnomocnika profesjonalnego, referendarzowi sądowemu nie pozostało nic innego, niż podzielenie poglądu prawnego prezentowanego w orzecznictwie sądów w stosunku do Skarżącego oraz w orzecznictwie w ogóle (supremum est via, veritas et vita), zgodnie z którym ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Skarga dla sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 987/10, z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 227/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 387/10 i przywołane tam orzecznictwo, dostępne: CBOSA). Oczywiście, uwagi o "nieudolnie sformułowanych zarzutach" nie odnoszą się do niniejszej sprawy, ponieważ Skarżący radzi sobie, w ocenie urzędnika, który już badał jego wnioski – znakomicie. Stąd decyzja o odmowie ustanowienie pełnomocnika z urzędu, również dlatego, ze udział "profesjonalisty" nie poprawi sposobu reprezentacji strony w sprawie. Dlatego nie można było ustanowić Stronie pełnomocnika – ale na tym tylko etapie postępowania. Wpis od skargi w sprawie wynosi 100 zł i jest to jedyny wymagalny koszt na obecnym etapie postępowania- stad zakres zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wskazuje, że wobec zasygnalizowanych kłopotów zdrowotnych Strony, zaawansowany wiek, liczne postępowania, w których występuje jako "pokrzywdzony", stałe koszty leczenia wskazane jest zagwarantowanie Stronie – na tym etapie postępowania – nieodpłatnego dostępu do Sądu. W ocenie urzędnika sadowego, z uwagi na podniesione okoliczności Skarżący ma również prawo do nieodpłatnego zapoznania się z motywami zapadłego względem niego rozstrzygnięcia – jeśli złoży stosowny wniosek po ogłoszeniu orzeczenia. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.