III SA/Wa 1975/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-15

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik substytucyjny wyznaczony przez pełnomocnika z urzędu może samodzielnie ubiegać się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Pełnomocnik substytucyjny nie może samodzielnie ubiegać się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Prawo do wynagrodzenia za zastępstwo procesowe z urzędu przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi wyznaczonemu przez organ, a nie jego substytutowi. Wniosek o przyznanie kosztów powinien zostać złożony przez wyznaczonego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył adwokat M. C., będący pełnomocnikiem substytucyjnym. Pełnomocnikiem z urzędu dla strony był adwokat T. K. Sąd odmówił przyznania kosztów, uznając, że wniosek powinien był zostać złożony przez wyznaczonego pełnomocnika, a nie jego substytuta.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania wynagrodzenia adwokatowi M. C.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia adwokatowi M. C. Postanowieniem z 6 października 2014 r. przyznano Skarżącemu J.S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, którym wyznaczony został T. K. . Udzielił on następnie pełnomocnictwa substytucyjnego adwokatowi M. C. . Ta na rozprawie w dniu 11 maja 2015 r. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Oświadczyła jednocześnie, że opłaty te nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. Wyrokiem z 11 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżącego. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461; dalej: "rozporządzenie"). W myśl § 20 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Powołane przepisy jednoznacznie stanowią, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 marca 2010 r. (sygn. akt I OZ 184/10) przez wyznaczonego adwokata, czy radcę prawnego rozumieć należy adwokata, radcę prawnego wskazanego przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką, czy właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych. W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącego wyznaczyła adwokata T.K. . To jemu zatem może być przyznane wynagrodzenie, po złożeniu wniosku i oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Tymczasem z wnioskiem tym wystąpił pełnomocnik substytucyjny adwokat M. C. . Wniosek ten oraz jej oświadczenie, że pomoc prawna nie została opłacona nie mogą zastąpić wymaganego w tym względzie zarówno wniosku pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, jak i jego oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z 4 lipca 2014 r. (III SA/Wa 3035/13) udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do występowania w jego imieniu o przyznanie wynagrodzenia. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku pomiędzy substytutem i stroną. Osoby te łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. W konsekwencji strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych, przy czym działania (zaniechania) dalszego pełnomocnika wywołują, tak jak działania (zaniechania) pełnomocnika głównego, skutki procesowe bezpośrednio dla strony. Reprezentowanie strony przez dalszego pełnomocnika nie powoduje jednak ani zmiany osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, ani zwolnienia go z obowiązku złożenia wspomnianego oświadczenia. Czym innym jest bowiem wykonywanie zastępstwa procesowego w oparciu o dalsze pełnomocnictwo, którego udzielenie jest prawem każdego pełnomocnika, a czym innym jest prawo do wynagrodzenia za to zastępstwo, które to prawo - wolą ustawodawcy - zostało nierozerwalnie związane z osobą pełnomocnika, o którym mowa w art. 250 i art. 253 p.p.s.a. Z tych względów należało odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi M. C. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło