III SA/Wa 1979/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008 r. wniosku L D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2007 r. nr [...]w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 5 listopada 2007 r. do Sądu wpłynął wniosek L. D. (dalej "skarżący" lub "strona") o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF. W jego uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie zapłacić kosztów sądowych, ponieważ jedynym jego źródłem dochodu jest świadczenie rentowe w wysokości 549,28 zł. Skarżący ponosi opłaty za media w wysokości około 393 złote, a ponadto wydaje na leczenie około 30 złotych miesięcznie. Łączne wydatki na wyżywienie, środki czystości, leki wynoszą około 156 złotych. Skarżący utrzymuje syna - studenta Uniwersytetu S., jego żona prowadzi firmę, ale działalność ta nie przynosi dochodów. W sierpniu 2007 roku skarżący został pozbawiony świadczenia rentowego, które otrzymywał z N.. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, do majątku zaliczył dom jednorodzinny o powierzchni 230 m. kw., w tym powierzchnia mieszkalna - 95 m. kw. Nie wskazał innych składników majątkowych. Wyjaśnił, że posiadają z żoną majątek wspólny, jego syn nie posiada oszczędności, obligacji, przedmiotów wartościowych. Wykonując wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów, skarżący nadesłał zeznanie podatkowe PIT-36 za 2006 rok, zgłoszenie do Starostwa Powiatowego w B. budowy, robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia (wymiana dachu, stolarki okiennej i drzwi), oświadczenie Z. D. (żony skarżącego) stwierdzające, że w okresie od stycznia do października 2007 r. uzyskała z prowadzonej działalności dochód brutto (przed podatkiem dochodowym) w kwocie 25.455,16 zł (przychód netto, bez VAT - 20.864,86 złote), informację Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. (dalej MOPS), decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o potrąceniu z renty nienależnie pobranych zasiłków z MOPS oraz wniosek tego ośrodka skierowany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 99 ustawy o pomocy społecznej), decyzję z dnia 22 sierpnia 2007 roku o odmowie świadczenia renty na czas nieokreślony i pozbawieniu przyznanej renty tymczasowej jako odszkodowania, informację banku o środkach zgromadzonych na rachunku bankowym skarżącego, wyciągi z rachunków bankowych, rachunki stwierdzające wysokość stałych kosztów utrzymania (energia elektryczna, gaz, woda), kopię legitymacji studenckiej, odcinek renty. Ponadto skarżący poinformował, że nie posiada i nie zbywał w ciągu ostatnich dwóch lat nieruchomości lub ruchomości o wartości ponad 5.000 zł. Członkowie najbliższej rodziny nie posiadają żadnych lokat bankowych, a koszty utrzymania w październiku 2007 roku wyniosły 394,37 zł. Wyjaśnił też, że pomimo trudnej sytuacji materialnej nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, ponieważ zasiłek, który otrzymał z MOPS w styczniu 2005 roku, został następnie potrącony przez ZUS ze świadczenia rentowego. Skarżący nadal otrzymuje rentę i dlatego nie może korzystać z pomocy społecznej. Powtórzył, że jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe w kwocie brutto 628,87 zł, ponieważ od września 2007 roku skarżący nie otrzymuje już świadczenia rentowego z N., a jedynym źródłem utrzymania jego żony są dochody z prowadzonej firmy. Studiującemu synowi skarżącego pomagają babcie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w kwocie 200 zł, jak i stan faktyczny sprawy, nie jest zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzić należy, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Nie pracuje, jedynym jego źródłem dochodu jest świadczenie rentowe, które wynosi 549,28 złote. Wbrew oświadczeniu złożonemu w formularzu PPF, nie jest to jednak jedyne źródło utrzymania jego rodziny, ponieważ żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, a studiującemu synowi pomagają babcie (skarżący nie przedstawił jednak bliższych informacji na temat tej pomocy). We wspólnym zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2006 rok, wykazano dochód do opodatkowania 44.517,07 złotych. Według oświadczenia strony dochód uzyskany w 2006 roku został skonsumowany na remont domu, studia syna i bieżące utrzymanie, ale zauważyć należy, że w powołanym zeznaniu PIT-36 za 2006 rok, który składa się już 2007 roku wykazano też nadpłatę podatku w kwocie 1.498 złotych. Ponadto zgodnie z oświadczeniem żony skarżącego w pierwszych dziesięciu miesiącach 2007 roku, uzyskała ona dochód do opodatkowania w wysokości 25.455,16 złotych, co oznacza, że średniomiesięczny dochód w miesiącach od stycznia do października 2007 roku wyniósł 2.545 złotych. Rodzina skarżącego ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe, ponieważ posiada dom jednorodzinny (230 m.kw.). Zgodnie z oświadczeniem skarżącego koszty utrzymania wyniosły w październiku 394,37 złotych, a wydatki na wyżywienie, środki czystości, leki - 156 złotych. Analizując przedstawione wyciągi z rachunków bankowych stwierdzić należy, że na rachunku syna skarżącego (superkonto student) w dniu 28 października 2007 roku znajdowała się kwota 106,91 złotych. Konto to jest zasilane przede wszystkim przez Z. D. (żonę skarżącego), choć zaewidencjonowano również wpływ kwoty 1.127,40 złotych tytułem "umowy zlecenia (sierpień)" oraz kwotę 97 złotych tytułem "opłata za Allegro". Na rachunek bankowy Z. D. w lipcu 2007 roku wpłynęła łączna kwota 4.167,87 złotych, w tym przelew z konta skarżącego w kwocie 554,37 złotych, a 1000 złotych Z. D. wpłaciła na podstawie ustnej dyspozycji, nie wskazując tytułu uzyskania tych środków. W sierpniu 2007 r. odnotowano wpływ na jej konto kwoty 2.154,40 złotych oraz kwoty 707,29 złotych, które przelano z rachunku skarżącego, we wrześniu wpłynęła kwota 4.585,66 złotych oraz 234,31 przelane przez skarżącego, a w październiku kwota 1.156,80 złotych, w tym 500 złotych stanowiła dyspozycja ustna. Nieuzasadnione jest więc twierdzenie skarżącego, że działalność prowadzona przez jego żonę nie przynosi dochodów. Przedstawione wyciągi bankowe wskazują, że w każdym miesiącu na jej rachunek wpływały środki z tytułu wykonywanej działalności. Zauważyć również należy, że walutowy rachunek skarżącego został zamknięty w październiku 2007 roku z powodu niewystarczających środków, które na nim zgromadzono (poniżej 100 euro). Reasumując, w przedstawionej sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy, bowiem sytuacja finansowa skarżącego nie jest wyjątkowa. Dowodem na powyższą okoliczność jest zarówno stały dochód, który uzyskuje skarżący, jak i dochody uzyskiwane przez żonę skarżącego z prowadzonej działalności. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a przypomnieć należy, że stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), dalej powoływana jako k.r.o., małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie mają m.in. obowiązek do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego prawa pomocy, ponieważ przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącego nie wskazuje, że zapłata wpisu w wysokości 200 złotych spowoduje powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny. Zapłata wpisu umożliwi rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd, a pozytywne rozstrzygnięcie skargi spowoduje orzeczenie na rzecz skarżącego zwrotu poniesionego kosztu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.