III SA/Wa 199/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Oświadczyła, że z rachunków zysków i strat oraz bilansów wynika, że Skarżąca w 2014 r. roku uzyskała przychody w kwocie [...] zł, poniosła koszty [...] zł oraz uzyskała zysk [...] zł, W 2015 r. Skarżąca uzyskała przychody [...] zł, poniosła koszty [...] zł oraz poniosła stratę [...] zł. W 2016 r. Skarżąca uzyskała przychód [...] zł, poniosła koszty [...] zł oraz uzyskała dochód w kwocie [...] zł. W 2017 r. Skarżąca uzyskała przychód [...] zł, poniosła koszty [...] zł oraz poniosła stratę [...] zł. Za styczeń i luty 2018r. Skarżąca uzyskała przychód [...] zł poniosła koszty [...] i poniosła stratę [...] zł. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła: wywóz nieczystości 238 zł, ochrona 123 zł, poczta 1.000 zł, woda 150 zł, gaz 2.100 zł, rata podatku od nieruchomości 680 zł, usługi telekomunikacyjne 1.800 zł, obsługa prawna 7.500 zł, raty leasingowe 35.579,95 zł, odsetki kredytowe 36.000 zł, rata do urzędu skarbowego 60.000 zł, energia elektryczna 370 zł, spółdzielnia 2.200 zł, rata podatku od nieruchomości 346 zł, usługi telekomunikacyjne 140 zł, obciążenia płacowe 100.378,37 zł. Skarżąca wskazała, że zatrudnia 21 pracowników. Skarżąca posiada również szereg zobowiązań finansowych wobec kontrahentów – [...] zł (na 31 grudnia 2017 r.).Skarżąca ma rozłożoną zaległość podatkową na raty po 60.000 zł z czego ostatnia rata przypadająca na 28 września 2018 r. wyniesie 22.889.380 zł. Ponadto Skarżąca w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zaciągnęła kredyty i pożyczki, których łączna wartość na 31 grudnia 2017 r. wynosiła [...] zł Zobowiązania leasingowe wynoszą natomiast [...] zł (rata 35.579,95 zł). Skarżąca oświadczyła, że obecnie nie posiada żadnych wolnych obrotowych środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na zapłatę wpisu sądowego. Skarżąca nie posiada też nieruchomości, które mogłaby spieniężyć celem pozyskania środków, a posiadane pojazdy są własnością leasingodawcy. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Skarżąca posiada kapitał zakładowy, majątek lub środki finansowe w wysokości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł, oraz że poniosła stratę w wysokości [...] zł. Na rachunkach bankowych w [...] oraz w [...] S.A. Skarżąca posiada (-)7.898.745,53 zł, (-)1.003.016.96 USD, (-)98.694,98 EUR, 3.542,37 EUR, 221.148,47 zł, 12.505,19 EUR, 366,91 zł. Skarżąca oświadczył, że posiada również zobowiązania z tytułu podatków, ceł i tytułów publicznoprawnych – [...] zł, wynagrodzeń – [...] zł oraz inne – [...] zł. Wskazała, że w kasie posiada środki w kwocie [...] zł. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że do urzędowego formularza dołącza zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych, rachunek zysków i strat za 2017 i 2018 r., zestawienie zatrudnionych pracowników, deklaracje ZUS za luty, kopie umów leasingowych, kopie decyzji o rozłożeniu na raty zobowiązania podatkowego, obciążenia publicznoprawne – jednakże faktycznie nadesłała jedynie zeznanie CIT-8 za 2016 r. Skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jej stan majątkowy. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca w piśmie z 19 kwietnia 2018 r. wskazała, że przesyła: sprawozdania finansowe za 2016 i 2017 r., zestawienie aktualnych należności i zobowiązań Spółki wobec osób trzecich, deklaracje VAT za ostatnie 6 miesięcy oraz zeznania podatkowe CIT-8 za 2016 i 2017 r. – dokumenty te nie zostały jednak dołączone do pisma. Skarżąca oświadczyła, że posiada udziały w dwóch spółkach: H. Sp. z o.o. oraz C. Sp. z o.o. Skarżąca jest właścicielem dwóch nieruchomości w P. oraz w W. , które są obciążone hipotekami umownymi i przymusowymi. Pismem z 14 maja 2018 r. Skarżąca nadesłała wypowiedzenie umowy kredytu oraz wypowiedzenie umowy wieloproduktowej przez [...] . Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 2 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Tymczasem Skarżąca nie wykonała wezwania referendarza sądowego i wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych nie przedłożyła. W szczególności Skarżąca nie przedstawiła wyciągów z rachunków bankowych, bilansów, rachunków zysków i strat, deklaracji VAT-7, zestawienia aktualnych należności i zobowiązań. Natomiast na podstawie posiadanych dokumentów (zeznanie podatkowe CIT-8 za 2016 r.) nie można stwierdzić, że Skarżąca znajduje się trudnej sytuacji finansowej. Nie można też ponad wszelką wątpliwość stwierdzić czy Skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi. Nie wiadomo bowiem jaka kwota znajduje się na rachunkach bankowych Skarżącej. Samo oświadczenie Skarżącej w tym zakresie (rubryka 9.1. urzędowego formularza PPPr) w tym zakresie jest niewystarczające. Natomiast oświadczenia Skarżącej (rubryka 5 urzędowego formularza PPPr) świadczą raczej o tym, że Spółka posiada środki, z których może uiścić należny w sprawie wpis sądowy od skargi. Skarżąca bowiem uzyskuje duże przychody tj. w 2014 r. [...] zł, w 2015 r. [...] zł, w 2016 r. [...] zł, w 2017 r. [...] zł oraz za styczeń i luty 2018 r. [...] zł. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że za 2017 oraz styczeń i luty 2018 r. poniosła stratę z działalności, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z przedstawionych natomiast informacji wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie uzyskuje z tego tytułu przychody. Zatem wobec nieprzedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej Skarżącej niemożliwa jest pełna ocena jej aktualnej sytuacji. Wobec niedostosowania się przez Skarżącą do wezwania z 3 kwietnia 2018 r., - niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych Skarżącej, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 P.p.s.a. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., można wydać prawidłowe orzeczenie, co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). W tym stanie rzeczy referendarz sądowy uznał, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – kosztów wpisu od skargi w kwocie 100.000 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.