III SA/Wa 2003/18

WyrokWSA w Warszawie2019-06-12

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Monika Barszcz, Radosław Teresiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, uwzględniając jedynie zasadę powszechności opodatkowania i nie badając wszechstronnie przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nieprawidłowo odmówiły umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, ponieważ nie ustaliły istotnych elementów stanu faktycznego, nie oceniły należycie zgromadzonych dowodów oraz nie zbadały w dostateczny sposób, czy w sprawie zaistniały przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika. W szczególności niedostatecznie rozważono przesłankę interesu publicznego i nieuzasadniono stanowiska w sprawie.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn, wskazując na trudną sytuację finansową i zdrowotną (niska renta, dochód z najmu, niepełnosprawność, depresja). Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi, uznając, że nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom stronniczość i nieuwzględnienie jej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie niewyrażenia zgody na umorzenie oraz rozłożenie na raty zaległości podatkowej, a także uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (sprawozdawca), sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant referent stażysta Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowych 1) uchyla postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] , [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na umorzenie oraz rozłożenie na raty zaległości podatkowej ; 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Wnioskiem z dnia 22 marca 2017 r. J. Z. (dalej: "Skarżąca", "Strona") zwróciła się do Naczelnika T. Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS", "organ I instancji") o umorzenie w całości, ewentualnie o rozłożenie na raty w wysokości 189,50 zł zapłaty zaległego zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym w dniu [...] września 2016 r. J. Z.. Uzasadniając przedmiotowy wniosek Strona wskazała na fakt, iż jej głównym dochodem jest świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy, które wynosi na rękę 592,00 zł, co potwierdziła załączoną kopią decyzji wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podatniczka podkreśliła, iż wskazany powyżej dochód jest uznawany za dochód poniżej minimum socjalnego i na granicy egzystencji. Wobec tego spełnia kryteria uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej, z których jednak nie korzysta. Jednocześnie Strona wskazała, że od stycznia 2017 r. uzyskuje kwotę około 400 zł z tytułu wynajmu mieszkania, odziedziczonego razem z bratem. Podatniczka zwróciła uwagę, iż jest osobą samotną, ubogą i niepełnosprawną. Strona potwierdziła załączoną kopią orzeczenia o niepełnosprawności fakt posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Skarżąca wyjaśniła, że ma zdiagnozowaną depresję i w związku z tym była kilkukrotnie hospitalizowana. W efekcie Strona pozostając bez pracy nie próbowała podjąć zatrudnienia. Nadmieniła, iż ostatnio wykonywana praca była pracą ponad siły i doprowadziło to do pogorszenia jej stanu zdrowia. Jednocześnie jednak wskazała, iż pomimo złego stanu zdrowia opiekowała się przez kilka lat schorowanym stryjem. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2017 r. Podatniczka wskazała, iż dochód z najmu będzie musiała przeznaczać na wymianę rur w lokalu mieszkalnym. NUS decyzją z dnia [...] października 2017r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 9.475,00 zł w podatku od spadków i darowizn oraz rozłożenia na raty - w wysokości 189.50 zł - zapłaty ww. zaległości podatkowej. Strona nie podzieliła stanowiska zawartego w powyższej decyzji i w dniu [...] grudnia 2017r. wniosła odwołanie od ww. decyzji. Skarżąca stwierdziła, iż w jej przekonaniu zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób lakoniczny i ogólnikowy. W efekcie z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakimi przesłankami kierował się NUS odmawiając jej przyznania ulgi podatkowej w spłacie zaległości podatkowej. Przy tym, w ocenie Strony, NUS nazbyt często powoływał się na przepisy prawa o uznaniowym charakterze. Jednocześnie Skarżąca podkreśliła, iż jest w stanie spłacać przedmiotową zaległość w ratach, w zadeklarowanej wysokości. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2017 r. Organ odwoławczy wskazał, iż kontrolując rozstrzygnięcie organu I instancji dokonał ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w celu dokonania oceny, czy zostały spełnione przesłanki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wskazane w art. 67a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") tj. ważny interes podatnika i interes publiczny. DIAS podał, że NUS decyzją z dnia [...] marca 2017 r. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn od nabytego po zmarłym J. Z. spadku w postaci udziału wynoszącego ½ części: - w lokalu mieszkalnym nr [...] o powierzchni 35,86 m2 położonego w W. przy ul. [...]. - w jednostkach uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym o wartości 21,00 zł. Wskazał, że ze składanych przez Skarżącą zeznań podatkowych w latach 2014-2016 wynika, iż osiągała ona w analizowanym okresie niewielkie dochody: - w 2014 roku roczny dochód wyniósł 7.757,14 zł, - w 2015 roku roczny dochód wyniósł 8.047,56 zł, - w 2016 roku roczny dochód wyniósł 8.117,76 zł. Następnie zauważono, że przedłożone przez Stronę oświadczenie o sytuacji majątkowej wskazuje, iż źródłem jej miesięcznego dochodu jest świadczenie rentowe w kwocie 592,84 zł oraz dochód uzyskiwany z najmu lokalu w wysokości około 500,00 zł, co daje łączny dochód około 1.092,84 zł. Z kolei łączne miesięczne wydatki Skarżącej związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w tym również ponoszone z tytułu opłat na funkcjonowanie odziedziczonego lokalu mieszkalnego wynoszą łącznie kwotę około 1.092,84 zł, co oznacza iż w skali miesiąca do swobodnej dyspozycji nie pozostają Skarżącej jakiekolwiek środki finansowe. Ponadto stwierdzono, iż zgodnie z oświadczeniem Strony oprócz odziedziczonego razem z bratem lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W., posiada ona także spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, o powierzchni ok 32.00 m2, przy ul. [...]. Odnosząc się do powyższych danych DIAS stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły wyjątkowe sytuacje wyróżniające sytuację Strony na tle innych podatników. W ocenie organu odwoławczego, ani argumentacja zawarta w odwołaniu, ani ocena całości sprawy nie wskazuje na wystąpienie w sprawie ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego uzasadniającego udzielenie wnioskowanych ulg podatkowych. DIAS wskazał, że Skarżąca znajduje się w dość trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Analiza informacji jakie przedstawiła Strona wskazuje jednak, iż jej sytuacja finansowa może być lepsza niż wynika to z przedłożonego oświadczenia o sytuacji finansowej. Zwrócił uwagę, że Strona deklaruje zapłatę przedmiotowej zaległości w ratach pomimo, iż z ww. oświadczenia wynika, że uzyskiwany w skali miesiąca dochód w całości jest przeznaczany na wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Podał, iż na dzień sporządzenia wskazanego oświadczenia Podatniczka posiadała na rachunku bankowym kwotę 50,00 zł i zauważył, że podtrzymała swoją deklarację odnośnie ratalnej spłaty przedmiotowej zaległości, pomimo tego, że jak wskazała w piśmie z dnia 14 kwietnia 2018 r., dochód w wysokości ok. 500,00 zł uzyskiwany z najmu lokalu będzie musiała przeznaczyć na inne cele niż na bieżące wydatki związane z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego. Zdaniem DIAS niezależnie od sytuacji finansowej Strony, w przedmiotowej sprawie należało wziąć pod uwagę jej sytuację majątkową, która nie może uprawniać do zastosowania takiego rodzaju ulgi jaką jest umorzenie zaległości podatkowej. Umorzenie bowiem jest całkowitą rezygnacją z dochodzenia swoich należności przez Skarb Państwa, a jak podkreśla się w orzecznictwie jako prawidłowe uznać też należy stanowisko, iż nie leży w interesie publicznym umarzanie zaległości podatkowych, o ile w sprawie nie wystąpią żadne nadzwyczajne okoliczności faktyczne. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że udzielenie wnioskowanej przez Stronę ulgi umorzeniowej stałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą powszechności oraz równości opodatkowania, a w rezultacie powyższego sprzeczne z interesem publicznym. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że nie można wykluczyć, że w przyszłości nastąpi poprawa sytuacji finansowej Strony, poprzez zwiększenie dochodu z tytułu najmu odziedziczonego lokalu lub też w efekcie podjęcia zatrudnienia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że Skarżąca może mieć trudności ze znalezieniem pracy, szczególnie bez pomocy osób trzecich. Jednocześnie jednak uprawnia do stwierdzenia, że Skarżąca nie znajduje się w takiej sytuacji, która wyklucza możliwość świadczenia pracy. Dodać należy, iż pomimo trudnej sytuacji zdrowotnej Strona była w stanie podjąć trud kilkuletniej opieki nad schorowanym stryjem. Jednocześnie zauważono, że instytucja ulgi ratalnej w zapłacie zaległości podatkowych zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych udzielana może być zatem w sytuacjach, kiedy podatnik wykaże realne możliwości wywiązania się z ustanowionego układu ratalnego. Tymczasem z oświadczenia majątkowego Strony wynika, że osiągane przez nią w skali miesiąca dochody bilansują się z ponoszonymi wydatkami, a zatem brak jest środków finansowych do swobodnej dyspozycji, które można byłoby przeznaczyć na inne cele niż te związane z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstwa domowego. Zdaniem DIAS powyższe okoliczności uprawdopodabniają, iż Strona nie będzie w stanie spłacać przedmiotowego zadłużenia w ratach, w jakiejkolwiek wysokości. Udzielenie ulgi ratalnej w tym przypadku byłoby zatem iluzoryczne. Organ odwoławczy podkreślił, iż zobowiązanie z tytułu podatku od spadków i darowizn jest dochodem jednostki samorządu terytorialnego, tak więc w powyższym przypadku zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1453 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego może umarzać zaległości podatkowe na wniosek lub za zgodą przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego, tzn. organ podatkowy może realizować powyższe kompetencje wyłącznie za zgodą przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego. W przedmiotowym przypadku organ I instancji i organ odwoławczy są bezwzględnie związane z postanowieniem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 29 sierpnia 2017 r., w którym nie wyrażono zgody na umorzenie zaległości podatkowej w kwocie 9.475,00 zł w podatku od spadków i darowizn oraz nie wyrażono zgody na rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej ze wskazanego powyżej tytułu. Podjęcie rozstrzygnięcia wbrew opinii ww. jednostki oznaczałoby bowiem działanie organu podatkowego wykraczające poza zakres umocowania, czyli wbrew prawu, ponieważ to jednostka samorządu terytorialnego oznacza dopuszczalny zakres zastosowania ulgi w podatku, który jest jej dochodem. Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji stronniczość i niespójność oraz nieuwzględnienie jej racji oraz wniosła o umorzenie postępowania oraz umorzenie podatku wraz z odsetkami. W przekonaniu Skarżącej naruszone zostały lub też wymagały zastosowania artykuły: 2, 6, 7, 9, 32, 38 i 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: artykuły 6, 7, 8, 9, 10, 12 i 38 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "k.p.a."); artykuł 231 Kodeksu karnego; artykuł 8 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji oraz artykuły 1 i 4 w Rozdziale I, artykuł 6 w Rozdziale II. artykuły 20 i 26 w Rozdziale III i artykuł 41 w Rozdziale V. Skarżąca uzasadniając przedmiotową skargę stwierdziła, iż umorzenie przedmiotowej zaległości powinno nastąpić w oparciu o art. 2a Ordynacji podatkowej oraz art. 7a i 122a k.p.a. Strona uzasadniając powyższe posłużyła się argumentacją podobną do tej zawartej w treści wniosku o przyznanie ulgi podatkowej, jak również w treści odwołania od decyzji organu I instancji. Jednocześnie Skarżąca zwróciła uwagę, iż DIAS powołał się na wyroki niekorzystne dla obywateli, a jest wiele wyroków korzystnych, np. wyrok NSA oznaczony sygnaturą 3280/15, w uzasadnieniu którego zostało wskazane, iż wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika oraz wyrok NSA oznaczony sygnaturą 2567/17, w uzasadnieniu którego jest mowa o tym. że przesłanka "ważnego interesu podatnika" nie wymaga wystąpienia łącznie z przesłanką "ważnego interesu publicznego". W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora IS z [...] maja 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika US z [...] października 2017 r. odmawiającą Skarżącej umorzenia w całości lub w połowie albo rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego w podatku od spadku i darowizn. Podstawą materialnoprawną wydanych w tej sprawie decyzji był przepis art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p., zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę. Sąd zauważa, że zgodnie z językowymi dyrektywami wykładni spójnik "lub" użyty w przepisie art. 67a § 1 O.p. oznacza, że wystarczy spełnienie jednej z alternatywnych przesłanek wskazanych w tym przepisie, aby organ mógł zastosować przedmiotową ulgę. Wskazany przepis wyznacza dwie fazy postępowania podatkowego. W pierwszej, organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak należy postrzegać rozumienie przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w Ordynacji podatkowej w art. 122 (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też art. 191 (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz oczywiście wykładnia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Organ podatkowy może zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie w tym przedmiocie ustali i oceni zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika i/lub interesu publicznego. Natomiast w przypadku uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Przepis art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego, w przypadku ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek rozłożenia na raty, czy umorzenia zaległości podatkowej. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednak nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Innymi słowy, przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień nie oznacza zupełnej swobody w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego i choć sąd administracyjny nie może zobowiązać organu podatkowego do wydania decyzji o rozłożeniu na raty, odmowie rozłożenia na raty, umorzeniu bądź odmowie umorzenia zaległości podatkowej, to jednak poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób zupełnie nieracjonalny, lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Pamiętać również należy, że czym innym są przesłanki oceny, że wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" i/lub "interesu publicznego", czym innym zaś kryteria prawidłowości wyboru opcji decyzyjnej w takich warunkach. Te pierwsze nie mogą służyć ocenie kwestii drugiej, która ma charakter wtórny. Niewątpliwie wnioskowana ulga, stanowiąc wyłom od zasady terminowego płacenia podatków, jednak wbrew twierdzeniom organu, tylko pozornie stawia w lepszej sytuacji podatników, korzystających z takiego zwolnienia, w stosunku do tych, którzy podatek obowiązani są płacić w terminie. Ulgi podatkowe nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Instytucja rozłożenia na raty i umorzenia jest wyjątkowa, ale nie może to być instytucja martwa. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia organu podatkowego z obowiązku zebrania w sposób dokładny i wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie dokonania na jego podstawie oceny sytuacji skarżącej pod względem spełnienia przesłanek umożliwiających udzielenie ulgi podatkowej. Pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, ale również należy mieć na uwadze normalną sytuację ekonomiczną podatnika. W odniesieniu do przesłanki interesu publicznego podkreślić należy, że rozumiana jest ona jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy. Dlatego też Sąd w pełni podziela pogląd, że dla oceny sytuacji podatnika w aspekcie umorzenia zaległości podatkowych ma znaczenie sposób powstania tych zaległości i towarzyszące temu okoliczności. Podkreślić również należy, że "interes publiczny" powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, nie tylko z punktu widzenia fiskalnego interesu Państwa, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego. Chodzi bowiem o to, aby wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (por. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3139/13; z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06). W konsekwencji ocena wystąpienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: z jednej strony terminowego płacenia podatków w pełnej wysokości, z drugiej wyjątku od tej zasady, polegającego na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Zatem należy ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego, przy czym bywają takie sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej. Podkreśla się również, że dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11). Jak już wskazywano, istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, ani uzależniać jej ziszczenie od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej, czy też przeciwstawiać jej przesłanki ważnego interesu podatnika (co właśnie uczyniono w niniejszej sprawie). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Organy skupiły się przede wszystkim na zasadzie powszechności opodatkowania, a nie uwzględniły całokształtu okoliczności niniejszej sprawy. W decyzji Organ w niedostateczny sposób wyjaśnia przyczyny jakimi się kierował i nie rozpatrzył materiału dowodowego wszechstronnie, przez pryzmat ważnego interesu podatnika i interesu publicznego i argumentów podnoszonych przez Stronę. Zauważyć należy, że Skarżąca uzyskała udział w wynajętym mieszkaniu odziedziczonym wspólnie z bratem po stryju, twierdzi, że jeżeli go sprzeda nie będzie miała dochodu, będzie musiała korzystać ze środków pomocy społecznej. Pozbawi się tym samym źródła dochodu. Możliwość dysponowania – ewentualnie zadysponowanie majątkiem spowoduje dla niej utratę źródła dochodów. Organ sugeruje, że Skarżąca może swobodnie dysponować odziedziczonym mieszkaniem, pomija jednak, że to jest tylko udział w mieszkaniu, odziedziczonym wspólnie z bratem. Pominięto również argumenty Strony, że gdy sprzeda nieruchomość nie będzie miała wpływów z tytuły najmu, pozbawi to ją źródła dochodu i będzie musiała korzystać ze środków pomocy społecznej. Powyższe okoliczności nie zostały zweryfikowane przez Organ. W niniejszej sprawie organ nie dopatrzył się istnienia ustawowych przesłanek nie tylko dla umorzenia zaległości, ale także i co do rozłożenia na raty tego zobowiązania. W decyzji nie uwzględniono i nie odniesiono się do oświadczenia Skarżącej, że jest w stanie ograniczyć swoje wydatki, celem wypracowania kwoty wolnych środków pozwalających na zapłatę wskazanych rat. W tym zakresie Organ w niedostateczny sposób uzasadnił swoje stanowisko w kontekście braku podstaw do rozłożenia na raty. Pominięto także postawę Skarżącej wobec ciążących na niej zobowiązań, w szczególności to, że pomimo trudnej sytuacji, chce ponieść konsekwencje otrzymanego spadku wnosząc o rozłożenie jej zaległości na raty. Z jednej strony w decyzji wskazano, że Strona nie posiada wolnych środków - więc nie będzie w stanie realizować zadeklarowanych rat, z drugiej jednak strony stwierdzono, że ma możliwości zarobkowe, gdyż nie znajduje się w takiej sytuacji, która wyklucza możliwość świadczenia pracy – mimo trudnej sytuacji zdrowotnej była w stanie podjąć trud kilkuletniej opieki na stryjem. Ponownie zaznaczyć należy, że decyzje dotyczące ulg podatkowych mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja w tym względzie pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego. Ustalenie nawet przez organ, że istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie przedmiotowej ulgi, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale nie zobowiązuje organu do wydania decyzji pozytywnej dla podatnika. Organ podatkowy, mając pozostawiony wybór takiego lub innego rozstrzygnięcia, ma jednak zawsze obowiązek wszechstronnego wytłumaczenia się w uzasadnieniu decyzji, dlaczego podjął właśnie takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Reasumując w ocenie Sądu, rozpoznając wniosek Skarżącej o rozłożenie na raty, bądź umorzenie zaległości Organy nie ustaliły istotnych elementów stanu faktycznego, nie oceniły należycie zgromadzonych dowodów oraz nie zbadały w dostateczny sposób, czy w sprawie zaistniały przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika, w sposób nieuzasadniony zawęziły, a więc niedostatecznie rozważyły zaistnienie w sprawie przestanki interesu publicznego a także niedostatecznie uzasadniły swoje stanowisko w sprawie. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też godzą w ogólną zasadę przekonywania zawartą w art. 124 tej ustawy i zasadę zaufania do organów podatkowych – art. 121 § 1 O.p. Mając powyższe na uwadze, organy podatkowe ponownie rozpoznając sprawę ponownie rozważą zasadność udzielenia Skarżącej ulgi w postaci umorzenia, bądź rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, z uwzględnieniem stanowiska Sądu przedstawionego w sprawie. Z uwagi na stwierdzone uchybienia, które organy będą zobligowane wyeliminować przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika US, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Z tych samych względów uchylono także postanowienie Prezydenta Miasta [...] W. w przedmiocie nie wyrażenia zgody na umorzenie oraz rozłożenie na raty zaległości podatkowej Skarżącej wydane w przedmiotowej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło