III SA/Wa 2007/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] czerwca 2004r., nr [...], działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), powołanej dalej jako O.p. oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, poz. 416 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.p.d.f., określił A. R. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym 10% podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł w związku z dokonaniem w dniu [...] stycznia 2002r. sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz z dwoma garażami za [...] zł. Z oświadczenia podatnika złożonego [...] stycznia 2002r. wynikało, iż ww. przychód przeznaczony zostanie w ciągu dwóch lat na zakup nieruchomości. W piśmie z [...] marca 2004r. podatnik poinformował organ podatkowy, iż pieniądze uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego zostały przeznaczone na zakup mieszkania od firmy developerskiej (faktura VAT z dnia [...] marca 2004r.), która nie wywiązała się z zawartej w dniu [...] lipca 2003r. umowy, gdyż wykończenie lokalu nie nastąpiło do dnia [...] grudnia 2003r. Dopiero po zakończeniu budowy nastąpił odbiór mieszkania i zapłata. Podatnik oświadczył również, iż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży nie poniósł innych wydatków mieszkaniowych. Naczelnik Urzędu, oceniając stan faktyczny sprawy stwierdził, że sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat od daty nabycia, w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f., stanowi źródło przychodu, które podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Wyjątek od tej zasady przewidziano w art. 21 ust. 32 lit. a) u.p.d.f., który przewiduje objęcie zwolnieniem przedmiotowym przychodów, m.in. ze sprzedaży nieruchomości, o ile zostaną wydatkowane w terminie 2 lat od dnia sprzedaży na nabycie w kraju budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego. Faktura VAT z dnia [...] marca 2004r. dotycząca zapłaty za nowowybudowany lokal mieszkalny nie stanowiła podstawy do rozliczenia ww. przychodu uzyskanego w dniu [...] stycznia 2002r., gdyż zapłata nie została wniesiona do dnia [...] stycznia 2004r., tj. przed upływem dwóch lat od dnia uzyskania przychodu ze sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego. Wobec tego przychód ten podlegał opodatkowaniu zryczałtowanym 10% podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2004r. od ww. decyzji pierwszej instancji podatnik wyjaśnił, iż umowę z firmą developerską podpisał w dniu [...] lipca 2003r. na zakup i wykończenie lokalu mieszkalnego do dnia [...] grudnia 2003r. Dokonanie wpłaty na zakup lokalu mieszkalnego w wysokości [...] zł dopiero w dniu [...] marca 2004r. spowodowane zostało złym stanem zdrowia, gdyż w tym czasie podatnik nie mógł podejmować żadnych decyzji finansowo – prawnych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] września 2004r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując jej podstawę prawną i faktyczną. W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdzono, iż fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim od listopada 2003r. do chwili obecnej nie stanowił dla podatnika przeszkody w nabyciu lokalu mieszkalnego, ponieważ z pisma podatnika z dnia [...] marca 2004r. wynikało, że mógł on wpłacić pieniądze firmie developerskiej już wcześniej, ale obawiał się, iż nie wywiąże się ona z umowy, więc czekał z dokonaniem wpłaty na odbiór mieszkania. W skardze z dnia [...] października 2004r. strona podniosła, iż Dyrektor Izby Skarbowej w W. błędnie nie uznał jego choroby psychicznej – schizofrenii, jako przeszkody do dokonania czynności związanych z dokonaniem zakupu lokalu mieszkalnego. W jego ocenie choroba, na jaką cierpi, ma kluczowe znaczenie, gdyż w okresie zimowym nie jest w stanie zapamiętać podstawowych rzeczy i ocenić faktycznej rzeczywistości, w jakiej się znajduje. Do zdrowia przywracają go leki, które systematycznie zażywa. Podatnik wystąpił także o uznanie terminu zapłaty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie strona oświadczyła, że leczy się na schizofrenię od 1997r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., biorąc pod uwagę kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.). Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zaszła w rozpoznawanej sprawie. Organy podatkowe zgodnie konstytucyjną zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz zasadą legalności wynikającą z art. 120 O.p. działają na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Mają więc obowiązek opierać swoje działania na konkretnych unormowaniach prawnych. W związku z tym do ich kompetencji nie należy ani oceną poszczególnych przepisów z punku widzenia ich racjonalności, nie mogą też wykraczać poza ramy zakreślone tymi przepisami. Skoro w przedmiotowej sprawie z unormowań zawartych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności z przepisów przywołanych zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji (art. 21 ust. 32 lit. a) w związku z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f.) wynika, że zwolnienie podatkowe dotyczy tylko i wyłącznie podatników, którzy w ściśle określonym czasie – w okresie dwóch lat od sprzedaży lokalu mieszkalnego – wydatkują uzyskane z tego tytułu przychody na cel mieszkaniowy określony w art. 21 ust. 32 lit. a) u.p.d.f. (m.in. na nabycie w kraju budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego), nie można czynić odstępstw od zastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy podatnikowi nie uda się wydatkować uzyskanych ze sprzedaży środków w okresie dwóch lat (np. ze względów zdrowotnych). Obowiązujące, wyżej wskazane, przepisy nie przewidują takiej możliwości. Podatnik w celu skorzystania z ulgi podatkowej, o której mowa w art. 21 ust. 32 lit. a) u.p.d.f. musi zmieścić się z wydatkowaniem pieniędzy w okresie dwóch lat. W związku z tym jedyną cenzurą, która może i powinna być brana pod uwagę przed organami podatkowymi jest dotrzymanie przez podatnika warunku polegającego na zmieszczeniu się z wydatkowaniem przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w okresie dwóch lat od dnia dokonania ww. czynności. W przypadku, gdy podatnik nie spełni warunku przewidzianego w przepisie art. 21 ust. 32 a) u.p.d.f. organ nie rozstrzyga co spowodowało, że dokonanie nowego zakupu w postaci lokalu mieszkalnego nie było możliwe (np. choroba, przeciwności losu), ma natomiast obowiązek określić zgodnie z art. 28 u.p.d.f. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Sąd stwierdza ponadto, że strona skarżąca zdając sobie sprawę ze swojej choroby, leczenie, jak stwierdził na rozprawie skarżący, trwa od 1997r., mogła wystarać się o pełnomocnika, który w okresach trudnych zastępowałby ją w czynnościach niecierpiących zwłoki oraz mających dla niej znaczenie prawno-podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając powyższe rozważania na względzie doszedł do przekonania, że skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.