III SA/Wa 2014/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-30

Skład orzekający: Małgorzata Długosz Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pięcioletni termin, po upływie którego sprzedaż nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od daty nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku, czy od daty wybudowania budynku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku, a nie od daty wybudowania budynku, jeśli podatnik nie był właścicielem gruntu w momencie budowy. W przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku, okres ten jest liczony odrębnie dla każdego ze źródeł przychodu, uwzględniając datę nabycia prawa do gruntu i datę nabycia lub wybudowania budynku.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat od nabycia nieruchomości, co skutkowało obowiązkiem zapłaty 10% zryczałtowanego podatku. Skarżąca kwestionowała datę rozpoczęcia biegu pięcioletniego terminu, wskazując na datę wybudowania budynku, a nie datę nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz Szyjko, , , po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. -oddala skargę- Aktem notarialnym z dnia 19.02.2002 r. małżonkowie B. i T. K. dokonali na zasadach wspólności ustawowej sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki o nr ew. 1906 położonej przy ul. G. [...] w C. oraz stanowiącego odrębną nieruchomość budynku mieszkalnego znajdującego się na tym gruncie za cenę 50.000,00 zł. Użytkowanie wieczyste w/w działki oraz własność posadowionego na niej budynku B. i T. K. nabyli na postawie umowy przeniesienia własności domu jednorodzinnego z prawem użytkowania wieczystego działki gruntu 12.05.1997r. (akt notarialny nr Rep. [...]) Decyzją z dnia [...].06.2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. uznając, że małżonkowie byli zobowiązani zapłacić należny 10 % zryczałtowany podatek z tytułu sprzedaży nieruchomości określił skarżącej B. K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w wysokości 2.500,00 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy dowodził, że przychód osiągnięty z dokonanej sprzedaży nie był wolny od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na to, że sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości i praw majątkowych. Ponadto małżonkowie nie skorzystali ze zwolnienia o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) – dalej powoływanej jako : u.p.d.o.f., albowiem środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości nie przeznaczyli na cele mieszkaniowe. Uznano, że udział każdego z małżonków w przychodzie uzyskanym z tytułu sprzedaży znajdującej się we współwłasności nieruchomości budynkowej oraz wspólnego prawa użytkowania wieczystego wyniósł 25.000,00 zł, wobec czego podatek dochodowy – 10 % ryczałt należny z tego tytułu od każdego z małżonków wyniósł 2.500,00 zł. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].08.2004 r. – wydaną na postawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 1 pkt 1, § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a, art. 28 ust. 1-4 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed 01.01.2003 r. - Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...].06.2004 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji oraz podniósł, że w rozpoznawanej sprawie 5-letni termin o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c u.p.d.o.f. rozpoczął bieg od końca roku kalendarzowego, w którym przeniesiono na rzecz małżonków prawo wieczystego użytkowania działki gruntu wraz z prawem własności domu jednorodzinnego na mocy aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia 12.05.1997 r. Dopiero bowiem po zawarciu ww. aktu notarialnego małżonkowie mogli dokonać zbycia przedmiotowej nieruchomości jako jej właściciele. Pismem z dnia 23 września 2004 r. B. K. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że budynek stanowiący przedmiot sprzedaży wybudowany został wspólnie przez małżonków na działce przydzielonej w ramach członkostwa w Spółdzielni Budowy Domów Jednorodzinnych "S." w C., wyłącznie nakładem środków własnych, bez jakiegokolwiek udziału Spółdzielni "S.". Budynek został oddany do użytku w 1994 r. Ponieważ wartość poniesionych nakładów wielokrotnie przekroczyła wartość gruntu na którym wybudowano dom, to zgodnie z art. 231 § 1 w związku z art. 237 Kodeksu cywilnego już w 1994 r. stronie skarżącej przysługiwało "żądanie przeniesienia prawa użytkowania wieczystego", co skutkowało tym, że Spółdzielnia nie mogła samodzienie dysponować działką. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Admnistracyjnego z dnia 24.01.1997r., sygn. akt SA/Gd 2746/96 skarżąca dowodziła, że za datę wyznaczającą początek pięcioletniego okresu o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. należy przyjąć dzień 21.07.1994 r., z którą to datą budynek został zgłoszony do użytkowania w Urzędzie Rejonowym w C.. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia 12 listopada 2004 r. skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a. Dyrektor Izby Skarbowej w W., poinformowany o wniosku złożonym przez stronę przeciwną, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 u.p.p.s.a. - zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa wyłącznie stwierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisy prawa dające podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji stanowi podstawę wyeliminowania danego aktu administracyjnego z obrotu prawnego. Dokonana przez Sąd ocena legalności zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że żadna z tych przesłanek nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Dlatego skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Jedyną kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest data od jakiej liczyć należy pięcioletni termin po upływie, którego sprzedaż nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nie powoduje powstania obowiazku podatkowego. Czy jest to jak twierdzą organy podatkowe koniec roku podatkowego, w którym zawarto akt notarialny z 12.05.1997r., czy też jak podnosi strona skarżąca koniec roku podatkowego, w krórym wybudowano budynek (oddano do używania) na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym spółdzielni. Stosownie bowiem do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodów, z zastrzeżeniem ust. 2, jest odpłatne zbycie m.in. prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz stanowiących odrębne nieruchomości budynków, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy za prawidłowe należy uznać stanowisko organów podatkowych. W przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku trwale z tym gruntem związanego źródłem przychodu jest odrębnie sprzedaż prawa do gruntu i sprzedaż budynku. Okres pięcioletni, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 wyżej powołanej ustawy, jest w takim przypadku liczony odrębnie dla każdego ze źródeł przychodu z uwzględnieniem daty nabycia prawa do gruntu i -w zależności od okoliczności- daty nabycia lub wybudowania budynku. Z unormowań zawartych w art. 232 § 1 i 233 Kodeksu cywilnego wynika, że użytkownikiem wieczystym zostać można w sposób pierwotny poprzez oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste przez właścicieli wymienionych w art. 232 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, albo w sposób wtórny poprzez przeniesienie prawa użytkowania wieczystego przez dotychczasowego uprawnionego. Użytkowanie wieczyste jest bowiem prawem zbywalnym. Natomiast zgodnie z art. 235§ 1 Kodeksu cywilnego podmiotem akcesoryjnego prawa własności budynków i urządzeń trwale związanych z gruntem oddanym w użytkowanie wieczyste użytkownik wieczysty zostaje poprzez: - wybudowanie, - nabycie przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, - nabycie umowne od poprzedniego właściciela nieruchmości budynkowych - jednocześnie użytkownika wieczystego. Zdaniem Sądu określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. pięcioletni termin liczyć się będzie od końca roku, w którym wybudowano budynek tylko wtedy, gdy zdarzenie to było żródłem powstania prawa własności nieruchomości budynkowej. Określenia "nabycia lub wybudowania" odnoszą się bowiem do wszystkich możliwości powstania prawa własności budynku i stosować je należy stosownie do okoliczności. Jak wynika z zebranych w sprawie materiałów działka o nr ew. [...] będąca własnością Skarbu państwa oddana została w użytkowanie wieczyste spółdzielni Mieszkaniowej "S." w C.. I chociaż Skarżąca wspólnie z mężem wzniosła na tej działce dom jednorodzinny, to z uwagi na treść art. 235§ 1 Kodeksu cywilnego poprzez sam fakt wybudowania budynku nie stała się jego właścicielem, albowiem jedynie budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. W przypadku skarżącej, która w momencie budowy nie była wieczystym użytkownikiem gruntu, dopiero zawarcie "umowy przeniesienia własności domu jednorodzinnego z prawem użytkowania wieczystego działki gruntu" w dniu 12.05.1997r. (akt notarialny nr Rep. [...]) spowodowało przejście na nią prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku. Zasadnie zatem organy podatkowe przyjęły, że określony art. 10 ust. 1 pkt 8 pięcioletni termin liczyć należy z uwzględnieniem tego zdarzenia. Biorąc pod uwagę bezpodstawność podniesionych zarzutów i nie znajdując innych podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło